η μελωδία της πολιτικής ΙΙ

 

306_KYP2

Κυρ

 «Συμβουλές προς νέο πρωθυπουργό»

Στις 18 Ιουνίου 1892 ο Ανδρέας Λασκαράτος δημοσίευσε επιστολή προς τον Χαρίλαο Τρικούπη, που μόλις είχε κερδίσει θριαμβευτικά τις εκλογές, γράφοντας μεταξύ άλλων:

Καλεσμένος όθεν ως τοιούτος σήμερον να κυβερνήσης το Έθνος σου, δεν σου πρέπει κόμμα. Το κόμμα ήθελε σε καταβιβάσει. Δεν σου πρέπουν ρουσφέτια. Τα ρουσφέτια ήθελε σε αμαυρώσουν.
Γνωρίζω καλά ότι κυβερνάς Ρωμηούς, οι οποίοι βάνουν όρο της υποστηρίξεώς των τα ρουσφέτια. Αλλά οι αδιαφορούντες άφινε να σε ρίχνουνε. Κάθε σου πτώση θέλ’ είναι πρόδρομος μεγαλειτέρας ανυψώσεώς σου, και κάθε πτώση και ανύψωσή σου θέλ’ είναι μάθημα διά το ανήλικον Έθνος μας. (…)

Οι Ρωμηοί δεν είναι όλοι διεφθαρμένοι. Είναι μεταξύ τους και έντιμες εξαιρέσεις. Συ δε τώρα -πλέον με πείραν αρκετήν των συνεθνήτων σου- μπορείς εύκολα να εκλέξης όχι πλέον μεταξύ του πρώην κόμματος, αλλά μεταξύ των πολιτευομένων συνεθνήτων σου τους ικανώτερους και τιμιώτερους, οι οποίοι θεμένοι στην κυβερνητικήν σου μηχανήν, ήθελ’ είναι ζωοδότειρο δρόσισμα στη μαραμένη και ταπεινωμένην Ελλάδα.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΑΣΚΑΡΑΤΟΣ εφημερίδα ΑΣΤΥ, 18/6/1892 (από την ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ του ΣΠ. Β. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗ – Εκδόσεις ΠΑΠΥΡΟΣ) 

karpap

Αλλά και ο Γιάννης Τσαρούχης έλεγε τα εξής, λίγο πριν τις εκλογές του 1981:

Εσείς, που είστε ένας συνειδητός πολίτης, τι θα ζητούσατε από τους ιθύνοντες, πιο συγκεκριμένα από την αυριανή κυβέρνηση, όποιας πολιτικής απόχρωσης κι αν ήταν αυτή, από την κυβέρνηση που θα προκύψει από τις προσεχείς εκλογές;

Να μην υπάρχει αυτή η ίδια η κυβέρνηση, αν πρόκειται να υπάρχει όπως υπήρχε η κάθε κυβέρνηση ως τώρα.

Εύχομαι η νέα κυβέρνηση που θα βγει από τις εκλογές να είναι συμπαθής και προπάντων φιλελληνική.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ «ΜΑΤΗΝ ΩΝΕΙΔΙΣΑΝ ΤΗΝ ΨΥΧΗΝ ΜΟΥ» Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ (από συνομιλία με τον Γιώργο Κ. Πηλιχό, «ΤΑ ΝΕΑ», 28/9/1981) 

ContentSegment_9983272$W1000_H0_R0_P0_S1_V1$Jpg

Τα πάντα παρ’ ημίν είναι σκιαί, είδωλα και φαντάσματα και ζωήν αληθινήν έχει μόνη η πολιτική. Μόνη αύτη έχει το προνόμιον να ελκύη την αμέριστον προσοχήν και να εξεγείρη το ενδιαφέρον πάντων των Ελλήνων, διότι μόνη αύτη δύναται να πορίση δημοτικότητα, δύναμιν, υπόληψιν, βαρύτητα και σημασίαν και εις αυτά τα μηδαμινά.

Ο τίτλος διορθωτού του ρωμέικου κατήντησε ν’ αμιλλάται κατά την γελοιότητα προς τον του τετραγωνισμού του κύκλου.

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΪΔΗΣ από τη συλλογή αφορισμών και σκαλαθυρμάτων του Ροΐδη «ΤΑ ΑΝΘΕΛΛΗΝΙΚΑ» Εκδόσεις ΡΟΕΣ

1c010406kur_dig_493_64_2_1_m

Κυρ

 Η πολιτική είναι ένα δύσκολο παιχνίδι, ευχάριστο μόνο σε όσους συμμετέχουν. Εκπλήσσομαι όμως με τους περισσότερους Έλληνες που ελπίζουν ν’ αλλάξει η ζωή τους από τους πολιτικούς. Τους θεωρώ φαντασιόπληκτους.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ «ΜΑΤΗΝ ΩΝΕΙΔΙΣΑΝ ΤΗΝ ΨΥΧΗΝ ΜΟΥ» Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ (από συνομιλία με την Ελένη Γαλάνη, «Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ», 1/1/1988)

%CE%9A%CE%A5%CE%A10

Κυρ

Η πολιτική παρ’ ημίν δύναται να ομοιωθή προς τα εκμυζώντα πάσαν ικμάδα του εδάφους αδηφάγα εκείνα φυτά, παρά τα οποία ουδέν άλλο δύναται να βλαστήση.
«Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝ ΕΛΛΑΔΙ ΡΗΤΟΡΕΙΑ» (1896)

Οι Έλληνες διαιρούνται εις τρεις κατηγορίες:
α) εις συμπολιτευομένους, ήτοι έχοντας κοχλιάριον να βυθίζωσι εις την χύτραν του προϋπολογισμού.
β) εις αντιπολιτευομένους, ήτοι μη έχοντας κοχλιάριον και ζητούντος παντί τρόπω να λάβωσιν τοιούτον.
γ) εις εργαζομένους, ήτοι ούτε έχοντας κοχλιάριον ούτε ζητούντος, αλλ’ επιφορτισμένους να γεμίζωσι την χύτραν διά του ιδρώτος αυτών.
«ΑΣΜΟΔΑΙΟΣ» (1875-76)

Άλυτον δι’ ημάς αίνιγμα είναι πώς ο ελληνικός λαός, ο φιλόνομος, ο νηφάλιος, ο πρακτικός, ο ουδενός άλλου κατά την οξύτητα του πνεύματος υστερών και άριστος των ιδίων του υποθέσεων οικονόμος, απεδείχθη αδεξιώτερος παντός άλλου διαχειριστής, ανίκανος να επιβάλη εις τους αντιπροσώπους του την υπεράσπισιν του συμφέροντος των πολλών και ουχί των ολίγων…
«Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝ ΕΛΛΑΔΙ ΡΗΤΟΡΕΙΑ» (1896)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΪΔΗΣ από το ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 2006 «Ε. ΡΟΪΔΗΣ, Ο ΑΙΡΕΣΙΑΡΧΗΣ, Ο ΣΑΡΚΑΣΤΗΣ, Ο ΑΝΑΤΡΟΠΕΥΣ» Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

 c010406kur_dig_493_64_1_1_m

Κυρ (περιοδικό ΕΝΑ, 1985)

 

«Εκλογές και ψηφοφορία στην αρχαία Ελλάδα» από τον Μ. Ανδρόνικο

Είναι αξιοσημείωτο ότι η έννοια της απόλυτης μοναρχίας είναι άγνωστη στην αρχαία Ελλάδα, ακόμη και στους πιο πρώιμους χρόνους. Οι Μυκηναίοι βασιλείς, όπως τουλάχιστον τους γνωρίζουμε από τα ομηρικά έπη, κι όταν ακόμη αντλούν την εξουσία τους κατευθείαν από τον Δία, συζητούν τις αποφάσεις τους προτού τις επιβάλουν. Τόσο στην Ιλιάδα, όσο και στην Οδύσσεια υπάρχει μια «βουλή γερόντων», των σπουδαιότερων αρχηγών στην πρώτη περίπτωση, των προκρίτων στη δεύτερη. Όμως, εκτός από το σώμα τούτο, υπάρχει και μια συνέλευση, μια «αγορά» του λαού, όπου απευθύνονται οι βασιλείς. Για τον Όμηρο μόνο μια κοινωνία απολίτιστων και άγριων ανθρώπων, όπως είναι οι Κύκλωπες, δεν έχει συνέλευση που να παίρνει αποφάσεις και να τηρεί τα νόμιμα.

 

Αλλά και στην Σπάρτη, που θεωρείται μια από τις πιο συντηρητικές και αντιδημοκρατικές πολιτείες και κοινωνίες της αρχαίας Ελλάδας, οι δύο βασιλείς δεν είναι καθόλου απόλυτοι μονάρχες. Κάθε άλλο. Η εξουσία τους ελέγχεται σε μεγάλο βαθμό από δύο σώματα, που κυβερνούν ουσιαστικά την πόλη – κράτος: τους πέντε Εφόρους και τη Γερουσία. Αλλά εκτός από τα δύο αυτά σώματα, υπήρχε στη Σπάρτη και η συνέλευση των πολιτών, η Απέλλα, η οποία εξέλεγε τόσο τους Εφόρους, όσο και τη Γερουσία.

 

Καθώς η θέση των μελών της Γερουσίας ήταν ισόβια, πρόβλημα εκλογής παρουσιαζόταν μόνο σε περίπτωση θανάτου. Τότε όποιος ήθελε έβαζε υποψηφιότητα. Οι υποψήφιοι, σε μια σειρά που οριζόταν με κλήρο, περνούσαν ένας ένας μπροστά από την Απέλλα, το σύνολο δηλαδή των πολιτών. Οι πολίτες επιδοκίμαζαν με φωνές τον υποψήφιο που προτιμούσαν. Σε ένα οίκημα κοντά στο χώρο της Απέλλας βρίσκονταν κλεισμένοι οι κριτές, οι οποίοι δεν έβλεπαν τους υποψηφίους, μόνο άκουγαν τις επιδοκιμασίες. Αυτοί βαθμολογούσαν την ένταση της επιδοκιμασίας και έτσι έκριναν το νικητή!

 

Πολύ καλύτερα είμαστε πληροφορημένοι για το πολίτευμα της Αθήνας, όπου η δημοκρατία βρήκε την αρτιότερη έκφρασή της.

 

Ο τρόπος επιλογής των βουλευτών και των αρχόντων -και δίπλα σ’ αυτούς των δικαστών- αποτελεί το κρίσιμο στοιχείο που καθορίζει καίρια την αθηναϊκή δημοκρατία. Εκτός από λίγους άρχοντες που ήταν ανάγκη να έχουν ειδικές γνώσεις, όλοι οι άλλοι -πρώτα πρώτα οι βουλευτές- εκλέγονται με κλήρο. Την απίστευτη για μας μέθοδο του κλήρου συμπλήρωνε μια δεύτερη αρχή που εξασφάλιζε, όσο είναι ανθρώπινα δυνατό, την ουσία της δημοκρατίας: κανένας δεν μπορούσε να εκλεγεί στο ίδιο αξίωμα δύο φορές στη ζωή του, εκτός μονάχα σε πολύ λίγες περιπτώσεις.

 

Κάθε άρχων που είχε διαχειριστεί δημόσια χρήματα έδινε λόγο της δαπάνης στους λογιστές. Αλλά και πέραν αυτού, όλοι έπρεπε να δώσουν λόγο για κατηγορίες πολιτών που είχαν διατυπωθεί εναντίον τους στη διάρκεια της αρχής τους σ’ ένα σώμα δέκα προσώπων που καλούνταν εύθυνοι. Έτσι η δημοκρατία της Αθήνας, ανοιχτή σε όλους τους πολίτες, φρόντιζε να εξασφαλίσει όχι μονάχα την έντιμη διαχείριση των δημόσιων χρημάτων αλλά και τη νόμιμη άσκηση της εξουσίας.

 

Για να γίνει οστρακισμός, έπρεπε να πάρει αρχικά την απόφαση μια πλήρης Εκκλησία, δηλαδή μια Εκκλησία με την παρουσία 6.000 πολιτών, ότι εκείνη τη χρονιά θα γίνει οστρακισμός. Αν αποφασιζόταν να γίνει οστρακισμός, σε μιαν άλλη πλήρη Εκκλησία γινόταν η ψηφοφορία. Σ’ αυτή τη ψηφοφορία κάθε πολίτης έγραφε επάνω σ’ ένα όστρακο -δηλαδή κομμάτι από σπασμένο αγγείο- το όνομα του πολιτικού που επιθυμούσε να οστρακιστεί. Όποιος είχε την ατυχία να πάρει την πλειοψηφία εξοριζόταν για δέκα χρόνια. Έχουν βρεθεί στις ανασκαφές εκατοντάδες τέτοια όστρακα με τα ονόματα των πιο γνωστών πολιτικών της αρχαίας Αθήνας. Η μελέτη τους έδειξε πως πολλά απ’ αυτά είναι γραμμένα από το ίδιο χέρι και πως αρκετά απ’ αυτά δεν ρίχτηκαν ποτέ στην κάλπη. Αυτό σημαίνει πως τα όστρακα αυτά είχαν ετοιμαστεί από τα πολιτικά κόμματα εναντίον των αντιπάλων τους, ήταν δηλαδή έτοιμα ψηφοδέλτια για διανομή, που όμως περίσσεψαν, γιατί κανένας δεν τα χρησιμοποίησε. 

 

Ευτυχώς ο χώρος δεν μας επιτρέπει, μέρες που είναι, να συμπληρώσουμε το κείμενο αυτό με μιαν άλλη -όχι ευχάριστη- πλευρά του θέματος: τις πολιτικές οξύτητες, που ήταν κάποτε απίστευτα έντονες, τις νοθείες, τις δωροδοκίες και εξαγορές ψήφων και τις λογής λογής παραβάσεις της τίμιας και νόμιμης εκλογικής διαδικασίας, που δεν ήταν, φαίνεται, άγνωστες στους προγόνους μας.
26/5/1985

ΜΑΝΟΛΗΣ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΣ «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΘΗΣΑΥΡΟΣ» Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ  

c010406kur_dig_493_64_2_1_m

Κυρ

4 Σχόλια to “η μελωδία της πολιτικής ΙΙ”

  1. Θωμάς Says:

    Ο Μ. Ανδρόνικος γράφει πως στην αρχαία Αθήνα όχι μονάχα οι άρχοντες έπρεπε να δώσουν λόγο για τη ζωή τους, αλλά ακόμη και εκείνοι που έπαιρναν το λόγο στην εκκλησία του δήμου. Ο νόμος όριζε πως δεν έχουν δικαίωμα να μιλήσουν όσοι κακομεταχειρίστηκαν ή δε φρόντισαν τους γονείς τους, όσοι δε στρατεύτηκαν, όσοι πέταξαν την ασπίδα τους στη μάχη, οι πόρνοι και όσοι κατασπατάλησαν την πατρική τους περιουσία.

    ΜΑΝΟΛΗΣ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΣ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΙΒΩΤΟΣ» Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

  2. Θωμάς Says:

    Ο Μ. Ανδρουλάκης γράφει στο τελευταίο του βιβλίο:
    Έχει ολοκληρωθεί η ορκωμοσία του Φράνκλιν Ρούζβελτ, τον Μάρτη του 1933, και ένας επισκέπτης τού λέει: «Πρόεδρε, αν πετύχει το πρόγραμμά σου μέσα σε αυτή τη φοβερή κρίση, θα είσαι ο μεγαλύτερος Πρόεδρος της Αμερικής όλων των εποχών. Αν αποτύχεις, σίγουρα θα είσαι ο χειρότερος!». «Όχι, φίλε, δε θα είμαι ο χειρότερος! Θα είμαι ο τελευταίος Πρόεδρος!».
    ΜΙΜΗΣ ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ «Ε, ΠΡΟΕΔΡΕ» Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

  3. Θωμάς Says:

    Ο Ρόκος Χοϊδάς έγραψε:
    Οι σημερινοί ρουσφετοφάγοι και κουμπαρολόγοι των συνδέσμωνε βουλευτάδες, (…) δεν είναι παρά πίτουρα του λαού. Με τέτοιους πιτουροφάγους ο δυστυχισμένος λαός, έως την ώρα αυτή εδιοικήθη και για δαύτο μας καταπλάκωσαν μπερδεμένα, σαν της μουρλής τα μαλλιά, ούλα αυτά τα πολιτεύματα (…). (Αυτοί) δεν είναι άλλο ή μια μεγάλη βουκάλα βδέλες, που την άδειασαν πάνω στο σώμα του λαού για να ρουφούνε το αίμα του.
    ΡΟΚΟΣ ΧΟΪΔΑΣ «ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ» (1886) (από το Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού)

  4. Θωμάς Says:

    Ο Άγγελος Τερζάκης έγραψε:
    Η πατρίδα δεν μπορεί για μερικά από τα παιδιά της να είναι μητέρα και για τ’ άλλα μητριά. Όταν τη βλέπετε να οργανώνεται έτσι ώστε μερικούς να ευνοεί και άλλους να κατατρέχει, όταν δεν δίνει σ’ όλους ίσες ευκαιρίες, όταν αποφασίζει να στηρίξει την υπόστασή της σε μια κατηγορία από ευνοουμένους, πράγμα που συνεπάγεται μιαν ασύγκριτα πολυπληθέστερη κατηγορία αδικημένων, τότε η πατρίδα αυτή χάνει όχι μόνο τα ηθικά της ερείσματα αλλά και την ιερότητά της.
    ΑΓΓΕΛΟΣ ΤΕΡΖΑΚΗΣ (άρθρο στην εφ. ΤΟ ΒΗΜΑ, 9/3/1966) από το βιβλίο «ΟΔΟΙΠΟΡΟΣ ΜΙΑΣ ΕΠΟΧΗΣ» Οι εκδόσεις των φίλων

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: