Καραγάτσης

11270

Μ. Καραγάτσης (1908-1960)

«Πρέπει». Ο πιο άδειος λόγος μέσ’ στην απέραντη κενολογία της ανθρώπινης γλώσσας.

Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ «ΓΙΟΥΓΚΕΡΜΑΝ» Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ

 

Δεν υπάρχει πιο απίθανο πράμα από την αλήθεια.

Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ «ΓΙΟΥΓΚΕΡΜΑΝ» Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ

 

Η μεγαλύτερη εξυπνάδα είναι εκείνη που οδηγεί στην ευτυχία.

Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ «ΤΑ ΣΤΕΡΝΑ ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΟΥ» Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ 

 

Καινούριο σπίτι με τις ίδιες πέτρες δεν ξαναγίνεται.

Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ «Ο ΚΟΤΖΑΜΠΑΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΠΥΡΓΟΥ» Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ

 

Οι άνθρωποι με τους συνεπείς κι ακλόνητους χαραχτήρες γεννούν την εχτίμηση των ολίγων και τη συμπάθεια κανενός.

Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ «Ο ΚΟΤΖΑΜΠΑΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΠΥΡΓΟΥ» Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ

 

Δεν αρκεί ν’ ανοίξεις την πύλη του παραδείσου, για να τον χαρείς. Η ευτυχία στεριώνεται στη συνεχή νομή.

Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ «ΤΑ ΣΤΕΡΝΑ ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΟΥ» Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ

 

karagatsis

 

Ποιο πάθος γιατρεύτηκε ποτέ; Ποιος ανικανοποίητος πόθος δεν απωθήθηκε στα λημέρια του υποσυνείδητου;

Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ «ΓΙΟΥΓΚΕΡΜΑΝ’ Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ

 

Μέσα στην ψυχή του κάθε ανθρώπου η τιμιότητα υπάρχει ατόφια. Μα δεν υπάρχει πάντοτε η δύναμη να παραδεχτούμε και να στεριώσουμε το τίμιο με στοχασμούς και πράξεις ανάλογες.

Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ “ΤΑ ΣΤΕΡΝΑ ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΟΥ” Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ

 

«Πρέπει». Ποιος ανόητος γέννησε αυτό το λόγο, και ποιος τρελός πίστεψε σ’ αυτόν; Το πρόβλημα των πράξεών μας -της ζωής μας δηλαδή το πρόβλημα- δε βρίσκεται στη δεοντολογία, μα στο δυναμισμό.

Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ «ΓΙΟΥΓΚΕΡΜΑΝ» Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ

 

Είναι τα καλά παιδιά, οι συμπαθητικοί τύποι, οι χρυσές καρδιές, οι ευχάριστοι σύντροφοι, οι άχρωμοι άνθρωποι, που όχι μονάχα δεν ενοχλούν κανένα με την ανύπαρχτη προσωπικότητά τους, μα και κολακεύουν όλες τις μικροπρέπειες με τη μικροψυχία τους.

Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ «Ο ΚΟΤΖΑΜΠΑΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΠΥΡΓΟΥ» Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ

 

Γιατί η σύχγρονη ευπρέπεια εξοστρακίζει από τη ρητορική και το γραπτό λόγο όχι μόνο τα εγκώμια μα και την ονομασία των γλουτών; Πού οι πνευματικοί απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων -δηλαδή όλη η Ανθρωπότητα- βρίσκουν την απρέπεια και το κακό γούστο; Μήπως στην αρχαία Ελλάδα ο όρος «καλλίπυγος» δεν ήταν ανώτατος έπαινος ομορφιάς; Αφού και σε θεούς χαριζόταν και ναοί ήσαν γνωστοί μ’ αυτή την προσωνυμία…

Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ «ΓΙΟΥΓΚΕΡΜΑΝ» Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ

 

Δεν επείραξα ποτέ συνάδελφο κι είμαι συμπαθητικότατος στους λογοτεχνικούς κύκλους. Αυτό θ’ αποδειχθεί στην κηδεία μου, όπου θα ‘ρθει κόσμος και κοσμάκης, να πεισθεί ιδίοις όμμασι ότι πέθανα, ότι θάφτηκα, ότι πήγα στο διάολο. Και θα φύγει απ’ το νεκροταφείο, ο κόσμος κι ο κοσμάκης, βγάζοντας στεναγμούς ανακούφισης.

Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ περιοδικό ΜΠΟΥΚΕΤΟ αρ. 44, 3/7/1942 (αναδημοσίευση από την ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 27/6/2008)

 

mkaragatsis

 
Ένας αντι-σχολικός συγγραφέας!

Τι ήταν αυτό που με είχε γοητεύσει στον Καραγάτση; Η πλοκή; Το θέμα του; Οι χαρακτήρες; Για πρώτη φορά μάθαινα ότι το σεξ (έρωτα το λέγαμε τότε) μπορεί να πάρει τόσες και τέτοιες διαστάσεις στη ζωή ενός ανθρώπου. Για πρώτη φορά επίσης καταλάβαινα τι μπορεί να σημαίνει υπέρβαση της διαχωριστικής γραμμής ανάμεσα στο καλό και στο κακό, διαχρονικά.

Ήταν έπειτα οι γυναικείοι χαρακτήρες, απόλυτα ευθυγραμμισμένοι στις σεξιστικές πεποιθήσεις των ανδρών!

Ο Καραγάτσης δεν είχε τίποτα το ηθικοπλαστικό!

Επίμονος, χλευαστικός πάντα, προκλητικός, οξυδερκής, ξετύλιγε ανηλεής τα κουβάρια του σαν να μην είχε πονέσει ποτέ στη ζωή του ο ίδιος, σαν να μην είχε δοκιμάσει να υψώσει τη φωνή του για έναν άλλο, κοινό ή ξένο, σκοπό.

Η σκηνή όπου ο Γιούγκερμαν παρακολουθεί και απολαμβάνει από μια τρύπα που άνοιξε ο ίδιος στην καμπίνα του τις πρώτες σεξουαλικές εμπειρίες της ανήλικης Βούλας απόκτησε με τα χρόνια μέσα μου συμβολική σημασία. Ο εμπνευσμένος και ο ευρηματικός, ο διεισδυτικός και ο παντεπόπτης της νεοελληνικής κοινωνίας Καραγάτσης θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι υπήρξε και ο εισηγητής της «κλειδαρότρυπας» των ημερών μας;

Ο Μ. Καραγάτσης θα μπορούσε να θεωρηθεί σήμερα ο πιο σύγχρονος και ο πιο ερεθιστικός από τους καθιερωμένους μυθιστοριογράφους της γενιάς του.

ΜΑΡΩ ΔΟΥΚΑ αποσπάσματα από άρθρο της στο περιοδικό ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ, Δεκέμβριος 2000 

ολόκληρο το άρθρο της Μάρως Δούκα

 

«Αισθάνομαι μια τεράστια ηδονή»

Η σημερινή εποχή είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, και δε θ’ άλλαζα με τίποτα την φυσική χρονολογική τοποθέτηση της ζωής μου. Η Μοίρα, για να με γεννήσει το 1908 και να με πεθάνει όταν με πεθάνει, ήξερε τι έκανε. Το παρελθόν το γνωρίζω, ώστε να μη με γοητεύει. Το μέλλον είναι σκοτεινό, ώστε να με τρομάζει. Αγαπώ το φωτεινό, το γνωστό Σήμερα.

Όταν κλείνουμαι στο γραφείο μου, μπροστά σ’ ένα λευκό χαρτί και με μερικές ιδέες στο κεφάλι, αισθάνουμαι μια τεράστια ηδονή: Όπως ο γυναικάς πλάι στην ερωμένη του, κι ο μπέκρος μπροστά στο εκατοσταράκι. Εξάλλου, τίποτα δεν μ’ αναγκάζει να γράφω από υποχρέωση για να πέσω στη ρουτίνα. Γράφω μόνον όταν έχω κέφι.

Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗΣ αποσπάσματα από συνέντευξη που έδωσε στον ΘΑΛΗ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ (περιοδικό “Νεοελληνικά Γράμματα”, αρ. 48, Οκτ. 1937), η οποία επαναδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 27/6/2008)

ολόκληρη η συνέντευξη του Μ. Καραγάτση

 

«Ο κριτικός Μ. Καραγάτσης»

Από τα τέλη της δεκαετίας του ’40 μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’50 ο Μ. Καραγάτσης έγραφε θεατρικές κριτικές στην εφημερίδα «Βραδυνή»

«Ώστε αυτός είναι ο φοβερός Καραγάτσης, που γράφει τόσο αυστηρές κριτικές!» αναφώνησε το βράδυ της παραμονής Χριστουγέννων του 1953 η Μαρίκα Νέζερ κατόπιν απροσδόκητης γνωριμίας με τον προαναφερθέντα συγγραφέα.

Το 1954 ο Καραγάτσης έγραψε κριτική για τα «Ερωτικά τεχνάσματα» του Μαριβό:
Η κριτική αυτή διαπερνάει κάθε δεδομένο και μετατρέπεται σε κείμενο ατόφια λογοτεχνικό, που θα μπορούσε κάλλιστα να σταθεί ανεξάρτητα από την παράσταση στην οποία αναφέρεται. Το φάντασμα του Μαριβό εμφανίζεται στον κριτικό και οδυρόμενο τον παρακαλεί να το βγάλει από τη δύσκολη θέση: καταδικασμένο όπως είναι να παρακολουθεί όλες τις πρεμιέρες των έργων του ανά την υφήλιο, το φάντασμα διηγείται ότι ήρθε στην Αθήνα για την παράσταση του Εθνικού, έχασε όμως την πρεμιέρα εξαιτίας εμφανίσιμης, γοητευτικής δεσποινίδος που τον παρέσυρε στα μπουζούκια. Και τώρα πρέπει οπωσδήποτε ο κριτικός να το βοηθήσει και να του πει τι διαδραματίστηκε επί σκηνής, ειδαλλιώς, αν επιστρέψει στην κόλαση χωρίς τις απαραίτητες πληροφορίες, θα πρέπει να υποστεί τις συνέπειες της μήνιος του Αρχιβελζεβούλη… Πράγματι αναρωτιέμαι αν έχει γραφτεί πιο απολαυστική κριτική σε ολόκληρη την ιστορία του θεάτρου.

Η ξύλινη γλώσσα και οι ανιαρές αναλύσεις που συνήθως απαντώνται στο πεδίο θεατρικής κριτικής απουσιάζουν πανηγυρικά από τη στήλη του Καραγάτση. Ο συγγραφέας δεν κουράζεται να επινοεί διαρκώς νέες εκπλήξεις για τους αναγνώστες του: παραθέτει ανέκδοτα, αποσπάσματα διαλόγων με φίλους, χαριτωμένα παράπονα, προσωπικές περιπέτειες: «Ομολογώ πως δεν κατάφερα να ανθέξω μέχρι τέλους της παραστάσεως, και καταληφθείς από υπνηλίαν ακαταμάχητον παρά τους συνεχείς βαρείς γλυκούς, με τους οποίους προσεπάθουν να την καταπολεμήσω απεχώρησα του θεάματος πολύ πριν του τέλους». Ως και φανταστική θεατρική «δίκη» σκηνοθετεί, όπου αναλαμβάνοντας ο ίδιος το ρόλο του δικαστή καλεί όλους τους συντελεστές της παράστασης σε «απολογία».

ΣΤΕΛΛΑ ΛΟΪΖΟΥ αποσπάσματα από άρθρο της στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ (14/11/1999)

ολόκληρο το άρθρο της Σ. Λοΐζου

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: