η ιστορία του Χ. Τσιγγιρίδη

 

Χρίστος Τσιγγιρίδης (1877-1947)
Ιδρυτής του πρώτου ραδιοφωνικού σταθμού στην Ελλάδα με έδρα τη Θεσσαλονίκη

  

Ο Χρίστος Τσιγγιρίδης γεννήθηκε το 1877 στην Φιλιππούπολη της Ανατολικής Ρωμυλίας (σημερινό Πλόβντιφ της Βουλγαρίας) από Έλληνες γονείς. Το 1880 ξεσπά το Μακεδονικό και οι Έλληνες της περιοχής διώκονται. Η άλλοτε πλούσια και αριστοκρατική οικογένεια του Γεώργιου Τσιγγιρίδη περνά δύσκολες ώρες, που επιδεινώνονται με τον θάνατό του. Στις αρχές του 20ου αιώνα τα μέτρα κατά του Ελληνισμού γίνονται πιο πιεστικά. Έτσι εξαναγκάζονται σε φυγή και καταλήγουν στην Στουτγκάρδη της Γερμανίας.
Στη Γερμανία ιδρύουν μικρό εργαστήριο παραγωγής χειροποίητων σιγαρέτων που αποφέρει αρκετά έσοδα κι έτσι, ο Χρίστος μπορεί να σπουδάσει. Τελικά, ο Χρίστος Τσιγγιρίδης καταφέρνει να σπουδάσει στην σχολή ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ της Στουτγάρδης.
Ο Χρίστος Τσιγγιρίδης παντρεύεται την αριστοκράτισσα Μαρία Φόγκελ και έρχεται στην Ελλάδα το 1918. Φιλοξενείται αρχικά στη Λάρισα στον αδελφό του Νίκο όπου και αναλαμβάνει την Διεύθυνση της Εταιρίας Ηλεκτροφωτισμού και Ύδρευσης της πόλης. Όμως τα πειράματα ασύρματης επικοινωνίας στην σχολή, έχουν επηρεάσει έντονα τις σκέψεις του και έτσι αποφασίζει να έλθει στην Θεσσαλονίκη, με σκοπό να υλοποιήσει το όραμά του: να ιδρύσει Ραδιοφωνικό Σταθμό.

αντιγραφή από το Μουσείο Ραδιοφωνίας:
Μακεδονική Φωνοθήκη – Φωνομουσείο

  

Ο Τσιγγιρίδης, το 1925 στην αυλή του σπιτιού του (Β. Όλγας 20), θέτει σε λειτουργία το 1926 τον πρώτο ραδιοφωνικό πομπό.
Αντιμετωπίζει «πόλεμο» από το Υπουργείο, σφραγίζεται ο πομπός του αλλά τίθεται ξανά σε λειτουργία από τις 25/3/1927 και το 1928 όταν ο Τσιγγιρίδης είναι 51 χρόνων, «ιδρύεται» ο πρώτος ραδιοφωνικός «σταθμός» στην χώρα, στον περίβολο της παλιάς Δ.Ε.Θ. πίσω από το κτίριο των Προσκόπων.
Το πρόγραμμα του Ράδιο-Τσιγγιρίδη ήταν μια ιδιότυπη σύνθεση μουσικής, ομιλιών, «συνεντεύξεων», δελτίων ειδήσεων και διαφημίσεων. Αρχικά ο ραδιοσταθμός διαφήμιζε κυρίως εκθέτες της Δ.Ε.Θ. γιατί θα πρέπει να σημειωθεί ότι μέχρι το 1936 το «Ράδιο Τσιγγιρίδης» λειτουργούσε μόνο την περίοδο της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ «ΑΝΕΞΑΝΤΛΗΤΗ ΠΟΛΗ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1917-1974»
Εκδόσεις ΕΚΦΡΑΣΗ

 

«Οι πρώτοι ακροατές»

Το κόστος για την αγορά ραδιοφώνου ήταν ιδιαίτερα υψηλό για την εποχή. Έτσι, την πρώτη ραδιοφωνική εκπομπή στη χώρα την άκουσαν μόλις δύο ακροατές. Ο ένας βρισκόταν στην περιοχή της πλατείας Ιπποδρομίου και ο δεύτερος σε ένα αγγλικό καράβι, στο λιμάνι της πόλης. Η αρχή όμως είχε γίνει. Το όραμα του πρωτοπόρου ηλεκτρολόγου μηχανικού Χ. Τσιγγιρίδη γινόταν πραγματικότητα.

απόσπασμα από άρθρο του Σ. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗ στην εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (7/8/2009)

 

 

«Χθες το βράδυ άκουσα ελληνικά τραγούδια»

Ο Γιάννης Ταχογιάννης γράφει στην εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ του 1936:

«Οι πολυπληθείς επισκέπτες της Β΄ Δ.Ε.Θ. (1927) είδαν κάτι περίεργα γλαπατσίμπανα κρεμασμένα με σύρματα στον αέρα που χωρίς να είναι γραμμόφωνο μιλούσαν, τραγουδούσαν (…). Ήταν τα μεγάφωνα του Τσιγγιρίδη.
Τον σταθμόν Τσιγγιρίδη τον επολέμησαν οι αρμόδιοι, τον αγνοεί ο δήμος, τον κυνήγησαν οι νυσταλέες ή φαυλοκρατικώς κομματιζόμενες υπηρεσίες Αθηνών και Θεσσαλονίκης. Και όμως ο Ραδιοφωνικός σταθμός Θεσσαλονίκης όχι μόνον λειτουργεί αλλά έχει και επιτυχίες. Ακούγεται στο Γαλάτσι της Ρουμανίας, στο Παρίσι, Βελιγράδι, Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Κρήτη, Αλεξάνδρεια.
Ένας Έλληνας από το Γαλάτσι της Ρουμανίας (Π. Καλιοτζής) γράφει στον Τσιγγιρίδη:
«…Κύριε, απερίγραπτος ήτο η χαρά μου όταν χθες το βράδυ άκουσα Ελληνικά τραγούδια στο ραδιόφωνο. Οι Έλληνες του εξωτερικού σας είμεθα ευγνώμονες. Ο σταθμός σας ακούγεται αρκετά δυνατά και καθαρά….»

ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΑΧΟΓΙΑΝΝΗΣ από το βιβλίο του ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ «ΑΝΕΞΑΝΤΛΗΤΗ ΠΟΛΗ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1917-1974»
Εκδόσεις ΕΚΦΡΑΣΗ

 

 Ο πρώτος ραδιοφωνικός σταθμός στεγαζόταν κυριολεκτικά σε μια παράγκα. Στο κέντρο φαίνεται ο Χ. Τσιγγιρίδης

  

«Μείναμε κολλημένοι στα ραδιόφωνα»

Ο Λ. Ζησιάδης θυμάται την τελευταία «ελεύθερη» εκπομπή του Ράδιο Τσιγγιρίδη:

Οι Γερμανοί κατακτητές θα «επιτάξουν» αμέσως, τον Απρίλιο του 1941, τον ραδιοπομπό του Τσιγγιρίδη που ενημέρωσε μέχρι το τελευταίο βράδυ πριν την εισβολή τους ακροατές του.
«…ο στρατός, οι λίγοι Άγγλοι, οι Αρχές, η Αστυνομία εξαφανίστηκαν εκείνη τη βραδιά. Μείναμε κολλημένοι στα ραδιόφωνα να ακούμε τον Τσιγγιρίδη με τις τελευταίες ελληνικές του ειδήσεις…»
Λ. ΖΗΣΙΑΔΗΣ «Στη Θεσσαλονίκη τότε…» από το βιβλίο του ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ «ΑΝΕΞΑΝΤΛΗΤΗ ΠΟΛΗ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1917-1974»
Εκδόσεις ΕΚΦΡΑΣΗ

 

Ο ραδιοσταθμός Τσιγγιρίδη παρενέβαλε σκοπίμως από τις αρχές του Δευτέρου Παγκοσμίου τον προπαγανδιστικό φασιστικό ραδιοφωνικό σταθμό του Μπάρι. Από το ραδιοσταθμό Θεσσαλονίκης ενημερώθηκαν επίσης οι Θεσσαλονικείς την εισβολή των Ιταλών, καθώς το σήμα του ραδιοσταθμού Αθηνών δεν έφτανε στη Θεσσαλονίκη.
Κατά τη γερμανική κατοχη ο πομπός κατασχέθηκε και ο Τσιγγιρίδης φυλακίστηκε. Οι Γερμανοί στρατιωτικοί πίστευαν ότι θα μπορούσαν να λειτουργήσουν τον πομπό μόνοι τους. όμως αυτό στάθηκε αδύνατο, έτσι την επόμενη κι όλας ημέρα τον αποφυλάκισαν για μπορέσουν να κάνουν την προπαγάνδα τους.
Οι δέκτες είχαν σφραγιστεί από τους κατακτητές κι έτσι ο Τσιγγιρίδης άκουγε το BBC στον δικό του δέκτη (τον οποίο οι Γερμανοί είχαν αφήσει ασφράγιστο για να μπορούν να αναμεταδίδουν διάφορους γερμανικούς σταθμούς) και μετέφερε τα νέα στους γύρω, όταν πήγαινε στο καφενείο. Μάλιστα μια φορά κινδύνεψε να τον πιάσουν επ΄ αυτοφώρω, όμως χάρις στην ετοιμότητά του, πρόλαβε και γύρισε το καντράν σε γερμανικό σταθμό.

αντιγραφή από την ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

 

Διαφημιστική αφίσα του σταθμού

 

«Φτιαγμένος να λέγει βλάμικα τραγούδια»

Ο Χ. Θεοδωρίδης διηγείται:
«… ο υπό Γερμανική κατοχή άλλοτε συμπαθητικός μικρός σταθμός του Τσιγγιρίδη, φτιαγμένος για να λέγει βλάμικα τραγούδια, λέγει τώρα το ανακοινωθέν του Ober Kommando σε γερμανική γλώσσα…».

Χ. ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ «Ο χειμώνας 1941-42. Χρονικό της κατοχής» από το βιβλίο του ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ «ΑΝΕΞΑΝΤΛΗΤΗ ΠΟΛΗ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1917-1974»
Εκδόσεις ΕΚΦΡΑΣΗ 

 

Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης ο πομπός θα περιέλθει στις δυνάμεις του ΕΑΜ, θα βρεθεί μερικούς μήνες μετά στη Βέροια και θα μεταφερθεί στη Θεσσαλονίκη για να λειτουργήσει την περίοδο 1945-46 (με εκφωνητή τον φιλόλογο καθηγητή Αλ. Στρατίδη) προσφέροντας ψυχαγωγικά προγράμματα από επιθεωρήσεις ή από την ορχήστρα τζαζ Σπάθη – Ποζέλι – Καρανίκα.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ «ΑΝΕΞΑΝΤΛΗΤΗ ΠΟΛΗ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1917-1974»
Εκδόσεις ΕΚΦΡΑΣΗ

 

Ο Χ. Τσιγγιρίδης πουλάει μεγάφωνα και ενισχυτές στην 1η Δ.Ε.Θ.
Προσέξτε την επιγραφή «ΜΕΓΑΣ ΛΕΚΤΗΣ». Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της «Μακεδονικής Φωνοθήκης» ο όρος μεγάφωνο ήταν τότε αδόκιμος. Έτσι, μετάφρασε τον Αγγλικό όρο Loudspeaker επί λέξη, με τον όρο » ΜΕΓΑΣ ΛΕΚΤΗΣ «.

 
«Όταν έβρεχε»

Ο Ν. Καρμίρης, πρώτος εκφωνητής του Ράδιο Τσιγγιρίδη διηγείται στο περιοδικό «Ράδιο Καραγιάννης»:

Το 1928 η Γερμανία αντικαθιστούσε με καινούργιους, ισχυρότερους, τους παλιούς ραδιοπομπούς της. Τότε ακριβώς ο Τσιγγιρίδης πήρε τη μεγάλη απόφαση. Υποθηκεύοντας το σπίτι του αγοράζει τα σχετικά μηχανήματα και φέρνει και ένα Γερμανό τεχνικό. Ο κόσμος ενθουσιάστηκε ακούγοντας την ραδιοφωνική φωνή και άρχισε να αγοράζει ραδιόφωνα. (…) Εκπέμπαμε βασικά μουσική και τραγούδια από μεγάλους δίσκους με το γραμμόφωνο που είχαμε στο στούντιο.
Ο σταθμός μας ήταν εγκατεστημένος σε μια ξύλινη παράγκα στο πεδίο του Άρεως, σκεπασμένη με πισόχαρτο και το «στούντιο» ντυμένο με ψάθα για να έχει … μόνωση.
Όταν έβρεχε, ο θόρυβος ακουγόταν και ζητούσαμε από τους ακροατές συγγνώμη. (…) Οι Ιταλοί στους βομβαρδισμούς της πόλης επιδίωκαν να καταστρέψουν τον σταθμό και την Ηλεκτρική Εταιρεία που βρισκόταν παρακάτω. Οι βόμβες τους όμως έπεφταν στη θάλασσα. Όταν λοιπόν ηχούσαν οι σειρήνες ακούγονταν και από το σταθμό μας. Έτσι επληροφορείτο όλη η Β. Ελλάδα ότι η Θεσσαλονίκη βομβαρδίζεται. Το σήμα του σταθμού ήταν το τικ-τακ ενός ωρολογιού και το μουσικό του σήμα τα τραγούδια της εποχής: «κοκοράκι» με τον Ν. Γούναρη και «κάθε βραδάκι στις οχτώ». Αν ζούσε ο Τσιγγιρίδης θα μπορούσε να είναι και ο πρωτεργάτης της ελληνικής τηλεοράσεως…»

από το βιβλίο του ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ «ΑΝΕΞΑΝΤΛΗΤΗ ΠΟΛΗ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1917-1974»
Εκδόσεις ΕΚΦΡΑΣΗ

 

Ο Χ. Τσιγγιρίδης πεθαίνει παραγκωνισμένος στις 17/12/1947. Βέβαια η κηδεία του έγινε στην Αγ. Σοφία με τιμές που δεν είχε γνωρίσει όσο ζούσε.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ «ΑΝΕΞΑΝΤΛΗΤΗ ΠΟΛΗ – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1917-1974»
Εκδόσεις ΕΚΦΡΑΣΗ

 

Η ιστορία του Χ. Τσιγγιρίδη από τη Μακεδονική Φωνοθήκη – Φωνομουσείο

  

  

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: