ο εγωισμός των απελθόντων

Παράδοση είναι ο εγωισμός των απελθόντων και η ενοχή, ο συμβιβασμός των επιζώντων. Η πνευματική και η ψυχική δουλεία, που αναστέλλει και απονεκρώνει τελικά τις φυσιολογικές μας λειτουργίες. Η Παράδοση επιβάλλει την πλήρη υποταγή μας στους νεκρούς – κι έτσι μας καθιστά ακίνδυνους για αλλαγές, τομές, γι’ απελευθέρωση. Γι’ αυτό και η παράδοση βολεύει τους κρατούντες. Σ’ όλα τα κράτη τ’ ανελεύθερα, χορεύουν ξώφρενα τους εθνικούς χορούς των, που αποτελούν το βάθρο για περηφάνεια και γι’ ανελευθερία «εθνική».
Πώς είναι δυνατό να χορεύεις ταγκό, και ν’ απαιτείς συγχρόνως να φύγει απ’ την κυβέρνηση ο στρατηγός Βιντέλλα. Αυτό είν’ αδύνατον. Γιατί ο Βιντέλλα είναι το ταγκό ο ίδιος. Με τα μαλλιά γιαλιστερά από μπριγιαντίνη, με την Παρθένο ανάγλυφη μες στη Μητρόπολη και με τα πόδια έτοιμα για τον χορό… Ένα δύο τρία τέσσερα κι ύστερα η φωνή του Κάρλος Γκαρντέλ. «Σιωπή μες στη νύχτα…»
Το ίδιο και στη Χιλή, στο Πακιστάν και στο Ιράν, στην Αλβανία και στην Κίνα, στο Μαρόκο, στη Λιβύη και στο Κουβέιτ, και σ’ άλλα μέρη ανατολικά ή της Νοτίου Αφρικής… Παντού χορεύουν εθνικούς χορούς, ιδρύουν ωδεία παραδοσιακής Μουσικής και ο αγαθός δικτάτορας σκύβοντας δέχεται λατρευτικά λουλούδια από νεολαίους, καταφανώς συγκινημένος. Τουλάχιστο στη χώρα μας, μονάχα στην ποιότητα την εκλεκτή του γιαουρτιού επιβάλλεται να γράφουνε τη λέξη: παραδοσιακό. Και το γιαούρτι αυτό πραγματικά είναι εξαιρετικό. Κι όσο για τους χορούς…
Σαν ξαναβρήκα μέσα μου την Κρήτη, μ’ εντυπωσίασε που οι νέοι της χορεύανε τη νύχτα κρητικούς χορούς, κι όχι ξενόφερτους, ντυμένοι γαμπριάτικα και μασουλώντας τσίχλα. Το βρήκα τούτο εξαίσιο και φωτεινό παράδειγμα για την απάνω χώρα. Μα όσο τόβλεπα, τόσο και περισσότερο γινόμουν σκεφτικός και άρχιζα να ξεχωρίζω κάποιον κίνδυνο. Τον κίνδυνο του γραφικού. Αυτόν, που μας παρουσιάζει εύκολα, προκλητικά με το ιδιόμορφο πρόσωπό μας, χωρίς νάχουμε μάθει, στο μεταξύ, να ζούμε άνετα και φυσικά την καταγωγή μας.
Γιατί η παράδοση έχει αξία μονάχα όταν δεν στηρίζεται στην αναπαράσταση, αλλά στην καθημερινή και δίχως επιτήδευση ζωή μας. Όταν δηλαδή το κληροδότημα χρησιμοποιείται φυσικά, και δίχως την ανάγκη επεξήγησης. Τότε μονάχα οφείλει να υπάρχει. Διαφορετικά, θάναι καλό να εξαφανιστεί μέσα στον Χρόνο, κι ας έχουμε πιο δεύτερες συνήθειες αποκτήσει. Γιατί η ποιότητα της κληρονομιάς ανήκει στη ζωντανή ύλη που περιέχουμε, κι όχι στο ήθος ή στο ύφος αλλοτινών καιρών.
Να λοιπόν γιατί τα γκρεμισμένα δεν πρέπει να τα κλαίμε. Και να γιατί θα πρέπει να επιλέγουμε αυτά που συνυπάρχουνε και ζουν μαζί με μας και τον καιρό μας, κι όχι αυτά που υπήρξαν κάποτε με τους δικούς μας. Και μες από τις άπειρες και διαφορετικές επιλογές, ίσως βρεθεί το αληθινό μας εκμαγείο, που θα προσφέρει στους απόγονους σαφήνεια, μέτρο και περισυλλογή. Κι αυτό είναι χρέος υπέρτατο και προπατορικό.

ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ
Ολίγα τινά περί παραδόσεως εθνικής, λαϊκής και μη (20/5/1979)
από το βιβλίο «ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΥ»
Εκδόσεις ΕΞΑΝΤΑΣ


«Ήρθε βοριάς, ήρθε νοτιάς» Μουσική: Μ. Χατζιδάκις, Στίχοι: Γιάγκος Αραβαντινός
Τραγουδούν: Ηλίας Λιούγκος, Μάνος Χατζιδάκις
από το http://www.youtube.com/watch?v=ukjgrIkLFms

2 Σχόλια to “ο εγωισμός των απελθόντων”

  1. Νικόλας Says:

    εγώ, τώρα, γιατί θέλω να διαφωνήσω;;

    μήπως γιατί ο Χατζιδάκης δεν έζησε την επέλαση της δυτικής μαζικής κουλτούρας που βιώνουμε σήμερα;

    μήπως τη παράδοση πρέπει να τη βλέπουμε σα βάση, μαγιά, «τη 1η δημοτικού» της κουλτούρας μας. Όχι να τη βλέπουμε σαν αυτοσκοπό, συντήρηση, φολκλόρ, αλλά σε κάθε περίπτωση να τη βλέπουμε!

    Για να πάρεις φόρα πρέπει να πας πίσω. Αν πας πίσω και μείνεις εκεί, τότε χάθηκες. Αλλά και να πηδήξεις, χωρίς να έχεις πάρει φόρα, δεν θα καταφέρεις και τίποτε σπουδαίο…

  2. Θωμάς Says:

    Νικόλα, πολύ σωστά όσα επισημαίνεις για την παράδοση.
    Είναι κρίμα που πέθανε σχετικά νέος ο Χατζιδάκις και δεν έζησε την επέλαση της παγκοσμιοποίησης. Θα είχαμε σήμερα κι έναν άλλο πόλο αντίστασης με διαφορετική οπτική σίγουρα από αυτή του Μίκη Θεοδωράκη.
    Ο ίδιος ο Χατζιδάκις πάντως ήταν εναντίον της «γραφικής» παράδοσης, γι’ αυτό και δεν συμβιβάστηκε ποτέ με την ιδέα που περνούσε προς τα έξω το τραγούδι του «Τα παιδιά του Πειραιά».
    Και φυσικά ήταν μεγάλη η συμβολή του στην κατασκευή του «εκμαγείου» πολιτισμού και παράδοσης που φτιάχτηκε -ή καλύτερα επανασυστάθηκε- τη δεκαετία του ’60 και που τόσο εύκολα το καταστρέψαμε τα τελευταία χρόνια…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: