εφευρέτης για κλάματα (στην κυριολεξία)

Μια και σε προηγούμενη ανάρτηση μιλήσαμε για δίκες, ένας άνθρωπος που σίγουρα θα έπρεπε να περάσει από δίκη, αν υπήρχε περιβαλλοντικό δικαστήριο, ήταν ο εφευρέτης Τόμας Μίντγκλεϊ, ο εμπνευστής δύο καταστροφικών ιδεών: της προσθήκης μολύβδου στη βενζίνη και της εφεύρεσης του φρέον, ενός αερίου υπεύθυνου για την τρύπα του όζοντος.


Thomas Midgley Jr. (1889-1944) 
από το http://www.invent.org/hall_of_fame/193.html

Για τον Μίντγκλεϊ γράφει ο Τεύκρος Μιχαηλίδης σε μία από τις 33 εξαιρετικές του ιστορίες στα «Μαθηματικά επίκαιρα» των εκδόσεων ΠΟΛΙΣ: 

 Ο Τόμας Μίντγκλεϊ γεννήθηκε το 1889 στο Μπίβερ Φολς της Πασαντίνα των ΗΠΑ και ήταν γιος ενός λονδρέζου εφευρέτη που είχε μεταναστεύσει στις ΗΠΑ. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Κορνέλ και στη συνέχεια εργάστηκε ως χημικός μηχανικός σε διάφορες εταιρείες. Το 1921 εισηγήθηκε την προσθήκη τετρααιθυλικού μολύβδου -μιας χημικής ένωσης που ο ίδιος είχε εφεύρει- στη βενζίνη των αυτοκινήτων για τη βελτίωση της λειτουργίας των κινητήρων. Το 1931 εφηύρε τη διχλωροδιφθορομεθάνη –γνωστότερη ως φρέον-, που αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως ψυκτικό μέσον και στη συνέχεια ως προωθητικό για τα διάφορα σπρέι και αεροζόλ. Για τις δυο του αυτές εφευρέσεις, ο συγγραφέας Τζον Μακ Νηλ του απένειμε τον τίτλο του «πιο καταστροφικού για την ατμόσφαιρα μεμονωμένου ζώντος οργανισμού του πλανήτη».
Όπως προκύπτει από διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα, η εξόρυξη και η επεξεργασία του μολύβδου χρονολογείται από το 6.000 π. Χ. περίπου. Μαρτυρίες για τις βλαβερές επιπτώσεις του στην υγεία έχουμε στα κείμενα του Ρωμαίου αρχιτέκτονα Βιτρούβιου από τον πρώτο π. Χ. αιώνα. Στο έργο του περί Αρχιτεκτονικής συμβουλεύει να αντικατασταθούν οι μολύβδινοι σωλήνες ύδρευσης από πήλινους. Παρατηρεί επίσης ότι οι εργάτες στα εργαστήρια μολύβδου είναι χλωμοί γιατί η εισπνοή των ατμών του «αφαιρεί από το αίμα τους τη δύναμή του». Γνωρίζουμε σήμερα ότι ο μόλυβδος που εκπέμπουν τα αυτοκίνητα ευθύνεται για πολλές ασθένειες του εγκεφάλου και είναι –ακόμα και σε πολύ μικρές ποσότητες ιδιαίτερα βλαβερός, μέχρι και μοιραίος, για τα παιδιά.
Αν όμως η ανθρωπότητα όφειλε να είναι υποψιασμένη για τις καταστρεπτικές συνέπειες της χρήσης του μολύβδου στα καύσιμα, για τη δεύτερη γκάφα περιωπής του Μίντγκλεϊ, την εφεύρεση του CFC, ήταν τελείως ανυποψίαστη.


Απόσπασμα από χιουμοριστική εκπομπή του BBC που ασχολείται με τα «επιτεύγματα» του Μίντγκλεϊ.
(Αλήθεια, πού βρίσκουν τη διάθεση και γελούν με κάτι τόσο καταστροφικό για το περιβάλλον;) 

Το φρέον του Μίντγκλεϊ ήταν το πρώτο μιας σειράς παρόμοιων χημικών ενώσεων που είναι γνωστές με το γενικό όνομα χλωροφθοράνθρακες (CFC). Όσο βρίσκονται στη γη και στα χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας τα CFC είναι εξαιρετικά αθώα. Δεν είναι εύφλεκτα, διαλύονται ελάχιστα στο νερό, δεν είναι καθόλου τοξικά. Αποτελούνται από ένα κεντρικό άτομο άνθρακα περιτριγυρισμένο από άτομα χλωρίου και φθορίου και είναι εξαιρετικά ευσταθή. Άλλωστε ο εφευρέτης τους, για να αποδείξει αυτή την απόλυτη αδράνειά τους, κάλεσε τους συναδέλφους του χημικούς και μπροστά τους εισέπνευσε το αέριο, το κράτησε για λίγο στους πνεύμονές του και στη συνέχεια το φύσηξε πάνω από μια φωτιά, η οποία έσβησε αμέσως. Ήταν λοιπόν τα CFC το ιδανικό, φτηνό, εύκολο στην παρασκευή και την αποθήκευση και πάνω απ’ όλα «αβλαβές» συστατικό που θα έφερνε με τη χρήση του –ως ψυκτικό στα ψυγεία και τα κλιματιστικά, ως προωθητικό στις μικρές και μεγάλες συσκευές ψεκασμού και ως καθαριστικό στα ευαίσθητα ηλεκτρονικά όργανα- μια ανώδυνη και ειρηνική βιομηχανική αναγέννηση.


Η μεγαλύτερη τρύπα του όζοντος που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ανταρτική (Σεπτέμβριος 2006)
από τη Βικιπαίδεια 

Όμως, ακριβώς επειδή τα CFC είναι τελείως ουδέτερα, όταν απελευθερωθούν στην ατμόσφαιρα, αρχίζουν να ανεβαίνουν σταθερά και ανενόχλητα προς τα ανώτερα στρώματά της, και πιο συγκεκριμένα προς τη στρατόσφαιρα. «Και καλά ξεφορτώματα» θα πρέπει να είπαν αυτάρεσκα οι κατασκευαστές τους. Όμως στη στρατόσφαιρα τα CFC υπόκεινται στην εξαιρετικά επιθετική υπεριώδη ακτινοβολία. Κι ενώ εδώ κάτω είναι ευσταθή, εκεί πάνω διασπώνται απελευθερώνοντας άτομα χλωρίου. Αυτά με τη σειρά τους επιτίθενται στο όζον –που αποτελείται από τρία άτομα οξυγόνου μαζί- και του «κλέβουν» το ένα του οξυγόνο. Έτσι ξεκινά μια αλυσιδωτή αντίδραση που έχει ως τελικό αποτέλεσμα την καταστροφή του όζοντος στη στρατόσφαιρα. Όμως το όζον είναι το μοναδικό και αναντικατάστατο φίλτρο που διαθέτει η Γη μας για να προστατευτεί από την υπεριώδη ακτινοβολία. Με την καταστροφή του, ο μικρός παράδεισος που φιλοξένησε εδώ και μερικά εκατομμύρια χρόνια κάθε μορφή ζωής μετατρέπεται με γοργούς ρυθμούς σε κόλαση.

ΤΕΥΚΡΟΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ «ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΕΠΙΚΑΙΡΑ»
Εκδόσεις ΠΟΛΙΣ

ΥΓ. Στην ιστοσελίδα http://www.moh.gov.cy/moh/moh.nsf/All/D7D22909B0CAC246C2257459002CBAA2/$file/%CE%9C%CF%8C%CE%BB%CF%85%CE%B2%CE%B4%CE%BF%CF%82.pdf?OpenElement αναγράφεται πως «ο Νέρωνας και ο Καλιγούλας έπασχαν από νευροψυχιατρική πάθηση και άλλα συμπτώματα όπως ποδάγρα που οφειλότανε σε δηλητηρίαση από μόλυβδο. Στην αρχαία Ρώμη έβαζαν μόλυβδο στα ποτήρια του κρασιού και έδινε μια γλυκιά γεύση στο κρασί που έπινε η αριστοκρατία. Επίσης οι σωλήνες του πόσιμου νερού ήταν μολυβένιες». Ακόμα περιέχονται ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τις βλαβερές επιδράσεις του μολύβδου.

2 Σχόλια to “εφευρέτης για κλάματα (στην κυριολεξία)”

  1. Τελευταίος Says:

    Δεν το ήξερα αυτό Θωμά. Αυτόν τον άνθρωπο έπρεπε να του απαγόρευαν να γεννηθεί…
    Το βιντεάκι, παρόλο που αναφέρεται σε κάτι τόσο σοβαρό, είναι πολύ καλό…

    • Θωμάς Says:

      Πράγματι, το χιούμορ είναι ένας καλός τρόπος ευαισθητοποίησης των τηλεθεατών για σοβαρά θέματα όπως το περιβάλλον.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: