η σαλάτα, το ξυράφιον και τα γρόσια

Για τη δολοφονία του Καποδίστρια υπάρχουν στο διαδίκτυο αρκετές λεπτομερείς περιγραφές των γεγονότων. Αυτές που σπανίζουν είναι οι μαρτυρίες για το πρόσωπό του. Έτσι δημοσιεύουμε σήμερα τρία ακόμη περιστατικά, αρκετά ενδεικτικά του χαρακτήρα του.
Στο πρώτο απόσπασμα φαίνεται η απροσδόκητα χαμηλή εκτίμηση στην οποία είχε ο Καποδίστριας τους συμπατριώτες του. Ενδιαφέρον βέβαια παρουσιάζει και το σχόλιο του Δραγούμη.

Ότι όμως εν γένει δεν εφρόνει τα άριστα περί της ικανότητος των Ελλήνων φαίνεται βέβαιον. Διότι δειπνών ποτε εν αυστριακώ πλοίω εν τω λιμένι Ναυπλίου, και ομιλών περί της καταστάσεως εις ην εύρε την Ελλάδα, έδειξε πινάκιον επί της τραπέζης και είπε μετά καταφρονήσεως.
-Ουδέ σαλάταν να κατασκευάσωσιν εγίνωσκον προ εμού οι Έλληνες.
Και ομολογώ μεν ότι το παράδειγμα δεν υπήρξεν άστοχον. Αλλ’ εις το έτερον των ρημάτων, το τετρασύλλαβον, θα ετόλμων να υποκαταστήσω άλλο βραχύτερον, το είχον. Διότι, κατασκευάζοντες επί επταετίαν την Ελλάδα, ηναγκάζοντο να τρώγωσιν, ουχί εξ αμαθείας, αλλ’ εκ πτωχείας, και άνευ ελαίου και άνευ όξους, πολλάκις δε και άνευ άρτου τα δωρεάν παρά της φύσεως δαψιλευόμενα λάχανα.

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ «ΙΣΤΟΡΙΚΑΙ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ»
Εκδόσεις ΕΡΜΗΣ

Το βασικότερο αίτημα των πολέμιων του Καποδίστρια ήταν το Σύνταγμα, κι αυτό ακούγεται πολύ λογικό. Ωστόσο ενώ οι Έλληνες δεν κέρδισαν Σύνταγμα ούτε επί Όθωνα -τουλάχιστον μέχρι το 1843- οι αντιδράσεις δεν ήταν τόσο ακραίες, γεγονός που δείχνει πως άλλα ήταν τα πραγματικά αντιπολιτευτικά κίνητρα αρκετών «συνταγματικών», όπως ονομάζονταν τότε οι πολέμιοι του Καποδίστρια.
Ο Καποδίστριας πάντως πίστευε πως ο ελληνικός λαός δεν ήταν ώριμος για Σύνταγμα, κάτι που φαίνεται και από το παρακάτω απόσπασμα.

Ο μεν Κυβερνήτης εδεινολογείτο ότι αι ραδιουργίαι και η κατά της εξουσίας σφοδροτάτη αντιπολίτευσις παραλύουσαι την ισχύν των νόμων, διετάραττον την τάξιν ην ηγωνίζετο να εισαγάγη. Ο δε πλοίαρχος έλεγεν ότι υπήρχε τρόπος δραστικώτατος, έχων την δύναμιν να στερεώση την αρχήν, άμα δε και να ματαιώση τα σχέδια των αντιπάλων, και ότι ο τρόπος ούτος ην το σύνταγμα.
-Εγώ όμως, ανεφώνησεν εντόνως ο Κυβερνήτης, προσκληθείς να κυβερνήσω τον τόπον τούτον, κλυδωνιζόμενον όσον και το υμέτερον πλοίον εν ώρα τρικυμίας, και να φέρω αυτόν εις λιμένα σωτηρίας, ούτε σκοπώ, ούτε προαιρούμαι να πράξω παρά το καθήκον μου. Οφείλω να σώσω και ουχί να καταστρέψω. Εάν δώσετε εις το βρέφος τούτο, προσείπε δακτυλοδεικτήσας τον οκταετή υιόν του πλοιάρχου, ξυράφιον, δεν θα κόψη δι’ άγνοιαν τον λαιμόν αυτού; Το αυτό συμβαίνει και επί των αμαθών λαών. Το σύνταγμα ομοιάζει προς ξυράφιον, εις ου την χρήσιν δεν εγυμνάσθησαν έτι αι χείρες των Ελλήνων. Μη λησμονήτε δε ότι η ανατροφή αυτών υπήρξε δουλική.
-Δι’ αυτό δη τούτο, διότι δεν λησμονώ πώς ανετράφη, ιδού τι θα έπραττον αν ήμην Κυβερνήτης. Θα έδιδον ξυράφιον εις το παιδίον και είτα, κρατών μετά προσοχής την δεξιάν, θα ωδήγουν αυτό πώς να ξυρισθή ίνα μη κοπή.
-Κύριε πλοίαρχε, υπέλαβεν οργισθείς ο Κυβερνήτης, δεν ήλθον εις την Ελλάδα ίνα με χλευάση η Ευρώπη. Εγώ μεν χρεωστώ να ξυρίζωμαι ενώπιον του βρέφους, αυτό δε να μάθη πώς να μεταχειρίζεται το ξυράφιον ίνα μη κοπή.

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ «ΙΣΤΟΡΙΚΑΙ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ»
Εκδόσεις ΕΡΜΗΣ

γρόσια και αιωνίως γρόσια

 Η μεν Μάνη εθεωρείτο έτι επαρχία αυθύπαρκτος, ανεξάρτητος και από της Πελοποννήσου, οι δε Μανιάται (…) κατέλυον σωρηδόν εν τη οικία αυτού ερχόμενοι εις Ναύπλιον και παρ’ αυτού ηξίουν την θεραπείαν των ιδίων αναγκών και απαιτήσεων. Διό και κατηναγκάζετο να εξαιτήται πολλάκις ανακούφισιν και συνδρομήν, ας διά το ευτελές των δημοσίων πόρων ή εχορήγει μετά φειδούς ή και ηρνείτο ο Κυβερνήτης. Τοιαύτης δε αρνήσεως εγενόμην καγώ μάρτυς τη 7 Ιανουαρίου, ημέρα επετείω του ονόματος του Κυβερνήτου, καθ’ ην συνήθιζε να δέχεται επισκέψεις, ότε σεβόμενοι τον εορτάζοντα απείχομεν πάσης προς αυτόν κοινωνίας αντικείμενον εχούσης την υπηρεσίαν. Αλλ’ ηναγκασθείς ποτε να υποβάλω δύο έγγραφα προς υπογραφήν, εισήλθον εις την αίθουσαν της υποδοχής και εύρον αυτόν όρθιον. Άμα δε ιδών με:
-Τι είδος άνθρωποι είσθε! ανέκραξεν. Ούτε την εορτήν μου με αφίνετε να αναπνεύσω.
-Εξοχώτατε, απεκρίθην, τα έγγραφα μοι εφάνησαν κατεπείγοντα. Αν όμως αγαπάτε, αναχωρώ.
Και ητοιμάσθην ν’ απέλθω.
-Μείνε, ανεφώνησε, δεν εννοώ σε. Δεν είδες ποίος εξήρχετο;
-Μάλιστα, ο γέρων Μαυρομιχάλης.
-Ευθύς μετά το εις χρόνους πολλούς, μ’ εζήτησε γρόσια. Γρόσια και αιωνίως γρόσια.
Αλλά δεν εζήτει υπέρ εαυτού ο κλεινός γέρων.
Επειδή δε αι αρνήσεις επισωρευθείσαι έλαβον επί τέλους μορφήν τιμωρίας, η αδημονία των νομιζόντων την Μάνην αδικουμένην εκορυφώθη και ανεγέννησε την ιδέαν του αρχαιοτάτου έθους, της αντιτιμωρίας¹, όπερ και εις τον χριστιανισμόν επέζησε και έτι ζη μεταξύ των ορεσιβίων απογόνων των Λακεδαιμονίων και των Σπαρτιατών.

¹Εννοεί την βεντέτα.

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ «ΙΣΤΟΡΙΚΑΙ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ»
Εκδόσεις ΕΡΜΗΣ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: