πάντα στο τελευταίο αναλόγιο

Στις 18 Σεπτέμβρη του 1949 ένας σεμνός και διακριτικός ασθενής περίμενε υπομονετικά, στην ουρά του Δημοτικού Νοσοκομείου του Δήμου Αθηναίων. Έπασχε από κήλη και ένιωθε έντονους πόνους στην κοιλιά. Δυστυχώς το ιατρείο έκλεισε στη 1 χωρίς ο ασθενής να προλάβει να εξεταστεί κι έτσι έφυγε για το σπίτι του με σκοπό να επιστρέψει την επόμενη μέρα. Αν και γνώριζε τον γιατρό από παλιά, δε θέλησε να εκμεταλλευτεί τη γνωριμία τους για να προσπεράσει τη σειρά. Όταν το βράδυ ο πόνος έγινε αφόρητος, πάλι προτίμησε να μην ενοχλήσει τη γυναίκα του, που ήταν έγκυος, και αποφάσισε να περιμένει μέχρι το πρωί. Δυστυχώς το πρωί ήταν πια πολύ αργά. Ο Νίκος Σκαλκώτας ήταν νεκρός, σε ηλικία μόλις 45 ετών. Την επόμενη μέρα γεννήθηκε ο γιος του, που αργότερα έγινε πρωταθλητής Ελλάδος στο σκάκι.

Νίκος Σκαλκώτας «Κλέφτικος χορός»

Παρά τον πρόωρο θάνατό του, ο Σκαλκώτας πρόλαβε να αφήσει ένα πλούσιο έργο που περιλαμβάνει πάνω από 170 έργα: κοντσέρτα, συμφωνικές σουίτες, μουσική δωματίου, το περίφημο «36 Ελληνικοί χοροί για ορχήστρα», το λαϊκό μπαλέτο «Θάλασσα» και αρκετά ακόμα που δυστυχώς χάθηκαν.
Ο Σκαλκώτας «ανακαλύφθηκε» ως συνθέτης μετά το θάνατό του και σήμερα θεωρείται παγκοσμίως από τους σημαντικότερους συνθέτες του 20ου αιώνα. Στην ιστοσελίδα
http://www.sansimera.gr/biographies/343 διαβάζουμε πως ο μουσικολόγος και κριτικός Χανς Κέλερ αναφέρει ως κορυφαίους συνθέτες του 20ου αιώνα τα τέσσερα «Σ»: Σένμπεργκ, Στραβίνσκι, Σκαλκώτα και Σοστακόβιτς.

Νίκος Σκαλκώτας: «Η Τράτα» και «Ο Χορός των Κυμάτων»
Από το μπαλέτο «Η Θάλασσα»

Ο Νίκος Σκαλκώτας γεννήθηκε στη Χαλκίδα στα 1904. Σε ηλικία 9 ετών εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και γράφτηκε στο Ωδείο Αθηνών στην τάξη του βιολιού. Η πρόοδός του ήταν ραγδαία. 16 ετών πήρε το δίπλωμά του με εξαιρετικές διακρίσεις και κέρδισε υποτροφία για το Βερολίνο όπου έμεινε 12 χρόνια. Το 1934 οι στερήσεις, οι δοκιμασίες αλλά και ο τρόμος που επικρατούσε στη Γερμανία λόγω του χιτλερικού καθεστώτος ανάγκασαν τον Σκαλκώτα να επιστρέψει στην Ελλάδα. Επειδή όμως χρωστούσε αρκετά ενοίκια, η σπιτονοικοκυρά του δεν του επέτρεψε να πάρει μαζί του τα προσωπικά του αντικείμενα, δηλαδή τη βιβλιοθήκη του και πολλά χειρόγραφα μουσικών του έργων, τα οποία αναγκάστηκε να αφήσει στο Βερολίνο ως ενέχυρο. Όλα αυτά καταστράφηκαν αργότερα στους βομβαρδισμούς του Βερολίνου. Κάποια έργα μπόρεσε να τα ξαναγράψει από μνήμης, ελάχιστα βρέθηκαν μετά από χρόνια σε παλαιοπωλείο του Βερολίνου, τα περισσότερα δυστυχώς χάθηκαν.


Νίκος Σκαλκώτας: «Η Γη και η Θάλασσα της Ελλάδος: 1. Ο Θερισμός»
Σουίτα για Μπαλέτο (1948)

Ήρθε στην Αθήνα το 1934 μ’ ένα ηθικό κλονισμένο, με μια ψυχή τραυματισμένη. Ποιος από εμάς δεν τον αναπολεί να κάθεται στο τελευταίο αναλόγιο των πρώτων βιολιών της ορχήστρας; Μια μελαγχολία, μια θλίψη διεγράφετο πάντα στην ασκητική του μορφή μα και μία εγκαρτέρηση. Πάντα στο τελευταίο αναλόγιο. Να μην προηγηθεί σε θέση. Να μην αδικήσει κανένα συνάδελφο. Και όταν η ορχήστρα εκτελούσε μία σύνθεσή του, ο Νίκος Σκαλκώτας έμενε στη θέση του κι έπαιζε το μέρος του βιολιού του, μεταρσιωμένος στον κόσμο τον ιδανικό, τον κόσμο το δικό του. Μόνο τα χειροκροτήματα του κοινού τον έφερναν στην πραγματικότητα. Και τότε, στις επίμονες απαιτήσεις του κόσμου, συνεσταλμένος, σηκωνόταν και με κάπως νευρικές, σπασμωδικές κινήσεις, ευχαριστούσε για την επιτυχία, που κατ’ αυτόν δεν άξιζε.
Το έργο που άφησε στα τελευταία 14 χρόνια είναι τεράστιο. Το μοναδικό πάθος της ζωής του ήταν η σύνθεση. Έφθανε μεσάνυχτα από την ορχήστρα της Λυρικής Σκηνής και άρχιζε, αν και κουρασμένος από τον καθημερινό μόχθο της δουλειάς, τη δημιουργική του εργασία. Συχνά η αυγή τον έβρισκε σκυμμένο στα χειρόγραφά του. Λες και προμάντευε το τόσο γρήγορο, το τόσο αδόκητο τέλος του.

ΑΝΤ. ΣΚΟΚΟΣ «ΝΙΚΟΣ ΣΚΑΛΚΩΤΑΣ»
περιοδικό ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ, τεύχος 548


Και όμως ο Δημήτρης Μητρόπουλος έπαιξε Σκαλκώτα με την Φιλαρμονική της Νέας Υόρκης.
«Πελοποννησιακός χορός» (ηχογράφηση του 1956)

πηγές:

Νίκος Σκαλκώτας: ένας σπουδαίος Έλληνας συνθέτης του Πάρι Κωνσταντινίδη

Βιογραφία του Νίκου Σκαλκώτα από το Σαν Σήμερα

Νίκος Σκαλκώτας από την Musipedia

Νίκος Σκαλκώτας από την Βικιπαίδεια

Νίκος Σκαλκώτας: απόσπασμα από άρθρο του Γ. Νίαρχου

ΑΝΤ. ΣΚΟΚΟΣ «ΝΙΚΟΣ ΣΚΑΛΚΩΤΑΣ»
περιοδικό ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ, τεύχος 548

Στην ιστοσελίδα http://www.bis.se/naxos.php?aID=BIS-CD-1564 μπορείτε να ακούσετε το αριστουργηματικό The Vintage (Ο Τρύγος), που δεν υπάρχει στο youtube.

8 Σχόλια to “πάντα στο τελευταίο αναλόγιο”

  1. Sofia Says:

    Μπράβο, μπράβο, μπράβο, Θωμά. Δηλώνω κατενθουσιασμένη, τίποτε άλλο.

  2. Τελευταίος Says:

    Συμπληρώνω κι εγώ τα μπράβο της Σοφίας πιο πάνω. Δυστυχώς δεν μπορώ να ακούσω όσα αποσπάσματα παραθέτεις, αλλά θα το κάνω με μεγάλη ευχαρίστηση το βράδυ!

    Την καλημέρα μου.

  3. atheofobos Says:

    Εξαιρετική παρουσίαση του τόσο σημαντικού μουσουργού μας που είχε την ατυχία αφ΄ενος μεν να γυρίσει στην Ελλάδα σε δύσκολα χρόνια αλλά και να γνωρίσει την συνήθη αντιμετώπιση των ταλαντούχων ανθρώπων αυτού του τόπου που η αναγνώριση τους γίνεται συνήθως μετά θάνατο.

  4. Θωμάς Says:

    Ευχαριστώ πολύ για τα επαινετικά σας σχόλια. Πράγματι μεγάλος μουσουργός και αδικημένος.

  5. Νewagemama Says:

    Μελαγχόλησα που έφυγε από τη ζωή μ΄αυτό τον τρόπο και δεν τον γνώρισε το παιδί του…

  6. Ανώνυμος Says:

    Η κόρη μου Νίκη Χαρλαύτη τελειώνει φέτος το μαστερ της στην σύνθεση στο Νew England Conservatory της Βοστώνης στις Η.Π.Α., ένα διάσημο για τέτοιες σπουδές Πανεπιστήμιο.Προκειμένου να γίνει δεκτή πέρασε κάποια γραπτή δοκιμασία και κάποια προφορική. Μοναδικό ερώτημα: Τι γνωρίζετε για τον Νϊκο Σκαλκώτα και το έργο του!

  7. Ανώνυμος Says:

    Ένας μεγάλος συνθέτης-ένας υπέροχος άνθρωπος.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: