Ηλέκτρα (Ι)

Η Ηλέκτρα ήταν κόρη του Αγαμέμνονα και της Κλυταιμνήστρας. Μετά τη δολοφονία του πατέρα της από την Κλυταιμνήστρα και τον εραστή της, Αίγισθο, η Ηλέκτρα βοήθησε τον αδελφό της, Ορέστη, να εκδικηθεί.

Και οι τρεις μεγάλοι τραγικοί ποιητές ασχολήθηκαν με την ιστορία της Ηλέκτρας. Στις Χοηφόρες ο Αισχύλος ξεκινάει το έργο του δέκα χρόνια μετά τη δολοφονία του Αγαμέμνονα. Η Κλυταιμνήστρα βλέπει έναν εφιάλτη και στέλνει την Ηλέκτρα στον τάφο του πατέρα της να ρίξει χοές μήπως και εξευμενίσει τον νεκρό Αγαμέμνονα. Η Ηλέκτρα φτάνει στον τάφο του πατέρα της κι αναρωτιέται:

Πέστε μου τι να πω καθώς θα ραίνω τις χοές;
Πώς να εξευμενίσω τον πατέρα μου να τις δεχτεί;
Να πω ότι η πιστή γυναίκα του – η μάνα μου – τις στέλνει στον καλό της άντρα; Δεν βγαίνει αυτός ο λόγος.
Δεν μπορώ. Δεν ξέρω τι να πω ραίνοντας τις προσφορές.

Μ’ αυτή την ειρωνική φράση δείχνει η Ηλέκτρα την απελπισία της. Τι να κάνει; Πώς να αντιδράσει στο ανόσιο έγκλημα που διέπραξε η ίδια η μάνα της σε συνεργασία με τον εραστή της και σφετεριστή του θρόνου, Αίγισθο; Οι γυναίκες του Χορού, οι Χοηφόρες, της ζητούν να ευχηθεί για τον αδελφό της τον Ορέστη που βρίσκεται στην ξενιτιά, μόνο που ο Ορέστης έχει επιστρέψει και ήδη τον έχουν δει οι θεατές. Έχει έρθει στον τάφο του πατέρα του και τώρα βρίσκεται κάπου κρυμμένος και παρατηρεί την Ηλέκτρα. Ύστερα οι γυναίκες του Χορού συμβουλεύουν την Ηλέκτρα να ευχηθεί να τιμωρηθούν οι αυτουργοί του εγκλήματος από Θεό ή άνθρωπο. Κι η Ηλέκτρα έχει την απορία πώς θα δράσει αυτός που θα τους τιμωρήσει :

Σαν δικαστής ή τιμωρός;

Μεγάλη κουβέντα βάζει στο στόμα της ο Αισχύλος. Ναι, φυσικά η Ηλέκτρα θέλει την τιμωρία των ενόχων. Άλλωστε το να τιμωρηθεί ο ένοχος ήταν κάτι φυσιολογικό για την ηθική των αρχαίων Ελλήνων. Μόνο που η Ηλέκτρα ζητάει μια δίκαιη τιμωρία. Ο Χορός δε συμμερίζεται την ευαισθησία της. Της προτείνει να ζητήσει εκδίκηση. «Μα είναι ευσέβεια αυτό;» ρωτάει η Ηλέκτρα και η εσωτερική της σύγκρουση αρχίζει να φουντώνει.
Στη συνέχεια η Ηλέκτρα ζητάει, μέσω του Ερμή, από τον πατέρα της να στείλει πίσω τον Ορέστη, κι απαριθμεί τα βάσανά της. Η μάνα της έχει παντρευτεί τον δολοφόνο του πατέρα της, την ίδια την μεταχειρίζονται σαν δούλα, τον Ορέστη τον έχουν διώξει απ’ το παλάτι, κι οι μόχθοι του πατέρα της ξοδεύονται αδιάκοπα. Εκείνη τη στιγμή βλέπει ένα σημάδι που της δίνει ελπίδα, μια πλεξούδα από μαλλιά. Ποιος άλλος θα μπορούσε να αφήσει στον τάφο του πατέρα της μια πλεξούδα εκτός από τον Ορέστη; Μάλιστα της φαίνεται πως μοιάζει με τα δικά της μαλλιά. Μετά από λίγο βλέπει και μια πατημασιά. Πιστεύει πως κι αυτή μοιάζει με τη δικιά της· φαίνεται είναι τόσο απελπισμένη, που βλέπει ομοιότητα ανάμεσα σε μια ανδρική και μια γυναικεία πατημασιά. Δραματουργικώς αδύναμο το συγκεκριμένο σημείο, αρκετά χρόνια αργότερα ο Ευριπίδης, στη δική του Ηλέκτρα, θα κάνει μια παρωδία του αποσπάσματος αυτού, πάντως τη δουλειά του την κάνει, να προετοιμάσει δηλαδή τους θεατές για την επικείμενη συνάντηση και αναγνώριση των δύο αδελφών, του Ορέστη και της Ηλέκτρας. Πράγματι ο Ορέστης δεν αντέχει άλλο, βγαίνει από την κρυψώνα του και εμφανίζεται μπροστά στην Ηλέκτρα που μετά την πρώτη έκπληξη και δυσπιστία πείθεται πως έχει επιτέλους μπροστά της τον αδελφό της. Η σκηνή της αναγνώρισης παρουσιάζεται από τον Αισχύλο συνοπτικά, κάτι που δείχνει πως ο ποιητής δεν ενδιαφέρεται να προκαλέσει συγκίνηση. Αλλού θέλει να στρέψει το ενδιαφέρον του. 
Στη συνέχεια λέει η Ηλέκτρα στον Ορέστη:

Δάκρυα κι ελπίδα μου, της γενιάς μας σωτήρα. Τα χέρια σου τα δυνατά θα το ξαναπάρουν το πατρικό μας. Των ματιών μου χαρά είσαι. Τετράδιπλη. Πατέρα μου σε λέω, μάνα μου είσαι. Εκείνη τη μισώ. Και της σφαγμένης αδελφής μας είσαι ο πιστός ο αδελφός. Ο εκδικητής.

Είναι η μοναδική φορά στο έργο που η Ηλέκτρα αναφέρεται στην αδικοχαμένη της αδελφή, την Ιφιγένεια. Γιατί, όμως τώρα αυτή η αναφορά στην Ιφιγένεια; Και άραγε είναι η Ηλέκτρα που θυμάται την αδελφή της ή μήπως ο Αισχύλος θέλει να υπενθυμίσει στους θεατές πως ο Αγαμέμνονας δεν είναι κανένας αθώος; Έχει σκοτώσει την κόρη του, έχει διαπράξει κι αυτός ένα βαρύτατο έγκλημα.
Και συνεχίζει η Ηλέκτρα:

Να μας συντρέξει μόνο η Ισχύς και η Δίκη και απ’ όλους ο Δίας ο μέγιστος. 

Πάλι κάνει αναφορά σε Δίκη. Επικαλείται μάλιστα τον Δία. Δηλαδή η Ηλέκτρα δε ζητάει απλώς δικαιοσύνη. Ζητάει τη Θεία Δικαιοσύνη. Το γεγονός πως η Κλυταιμνήστρα έχει δει έναν εφιάλτη που προοιωνίζει το θάνατό της, όπως και ο χρησμός του Απόλλωνα που έχει λάβει ο Ορέστης, αποδεικνύουν πως τα δύο αδέλφια έχουν ήδη την έγκριση των Θεών, έχουν εξασφαλίσει την Θεία Δικαιοσύνη. Όμως για να καταφέρουν τον στόχο τους, ο Ορέστης και η Ηλέκτρα είναι αναγκασμένοι να διαπράξουν ένα έγκλημα πολύ πιο ανόσιο, πολύ πιο αποτρόπαιο από το έγκλημα που διέπραξε η Κλυταιμνήστρα. Εδώ βρίσκεται το μεγαλείο της τραγικότητας των ηρώων του έργου.  Ναι γιατί προσπαθούν τόσο πολύ να δικαιολογήσουν την πράξη τους:

ΗΛΕΚΤΡΑ: Ωχ κακούργα μάνα μου αδίστακτη! Με εκφορά ντροπής τον κήδεψες τον άντρα σου το βασιλιά. Χωρίς λαό ν’ ακολουθεί, χωρίς να τον πενθήσεις. Άκλαυτο τον έθαψες.
ΟΡΕΣΤΗΣ: Όλες τις ατιμίες που υπάρχουν τις έκανε. Αυτό θα το πληρώσει, από τους θεούς και από τα χέρια μου. Να τη σφάξω κι ας χαθώ.
ΧΟΡΟΣ: Τον κομμάτιασε. Να ξέρεις. Και τα κομμάτια του σκέπασε. Σε ντρόπιασε. Έκτισε μοίρα ντροπής για τη ζωή σου. Αυτά είναι του πατέρα σου τα άτιμα παθήματα.
ΗΛΕΚΤΡΑ: Μας λες για την κακή μοίρα του πατέρα. Και εγώ βρίσκομαι πεταμένη στην άκρη σαν άτιμη. Σκυλί κακό στη μάντρα δεμένο. Το γέλιο το ξέχασα. Δάκρυ ξεχείλιζα, θρηνούσα κρυφά. Γραψ’ το στο νου σου. Μην τα ξεχνάς.

Η επίκληση στον λαό, μόνο τυχαία δεν είναι. Το γεγονός πως η Κλυταιμνήστρα δεν επέτρεψε στον λαό να ακολουθήσει τον Αγαμέμνονα στην τελευταία του κατοικία είναι σίγουρο πως θα ηχούσε άσχημα στους θεατές του έργου. Όπως και το ότι έφυγε «άκλαυτος». Ο Χορός θυμάται και μια άλλη ανατριχιαστική λεπτομέρεια. Η Κλυταιμνήστρα δεν σκότωσε απλώς τον Αγαμέμνονα, τον κομμάτιασε. Πώς να μην φωνάξει η Ηλέκτρα:

Το δίκαιο, θεοί! το δίκαιο.

Κάπου εδώ η Ηλέκτρα αποσύρεται από τη δράση. Ο Αισχύλος δε θέλει να την εμπλέξει περισσότερο στο έγκλημα. Ο Ορέστης θα πάρει μόνος του εκδίκηση και μόνος του αργότερα θα έχει να αντιμετωπίσει τις Ερινύες.

Έτσι παρουσίασε την Ηλέκτρα ο Αισχύλος.
Σοφοκλής και Ευριπίδης είδαν το θέμα διαφορετικά, όμως με τη δικιά τους εκδοχή θα ασχοληθούμε σε επόμενες αναρτήσεις. Σήμερα, με τη βοήθεια της Ζακλίν ντε Ρομιγί και του βιβλίου της «Αρχαία Ελληνική Τραγωδία», θα προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε την έμμονη πίστη του Αισχύλου στη Θεία Δικαιοσύνη.
Όχι ότι ξέρουμε πολλά για τον Αισχύλο. 7 τραγωδίες του, 2 μάχες που πολέμησε και ένα επίγραμμα στον τάφο του. Μαζί με το γεγονός πως πέθανε στη Σικελία, αυτές είναι όλες οι πληροφορίες που έχουμε για τον Αισχύλο. Οι δύο μάχες είναι η μάχη στον Μαραθώνα (490 π.Χ.) και δέκα χρόνια αργότερα η ναυμαχία στη Σαλαμίνα. Τότε που η Αθήνα εκκενώθηκε, καταλήφθηκε και πυρπολήθηκε. Όταν οι Αθηναίοι εκκένωσαν την Αθήνα, την εμπιστεύτηκαν στους θεούς. Οι Πέρσες όχι μόνο την κατέστρεψαν αλλά διέπραξαν την ιερόσυλη πράξη να βεβηλώσουν τους ναούς των θεών. Αργότερα όμως τιμωρήθηκαν σκληρά για ό,τι έκαναν. Η θεία δικαιοσύνη λοιπόν εκδηλώθηκε πανηγυρικά και κέρδισε έτσι τον σεβασμό του Αισχύλου και των υπόλοιπων Αθηναίων. Προσοχή όμως. Οι Αθηναίοι, μπορεί να εμπιστεύτηκαν την πόλη τους στους θεούς, δεν αφέθηκαν όμως στην ιδέα ότι όλα θα τα κάνουν οι θεοί. Πρώτα πήραν τη δύσκολη απόφαση να στείλουν μακριά τα γυναικόπαιδα και τους ηλικιωμένους κι ύστερα πολέμησαν με γενναιότητα τους εισβολείς. Η θεία δικαιοσύνη τους βοήθησε μόνο αφού έδειξαν τον απαιτούμενο εκείνο ηρωισμό που γίνεται συνεργός των θεών. Έτσι και οι ήρωες του Αισχύλου. Μπορεί να δρουν σε ένα κόσμο γεμάτο βία και αλληλοσπαραγμό, επιζητούν όμως πάντα τη θεία δικαιοσύνη και πρέπει να έχουν πάντα υπόψη τους το ρητό που λέει στις Χοηφόρες ο Χορός:

Αν πράξεις κακό θα πάθεις κακό. Ο πανάρχαιος τρόπος έτσι ορίζει.

ΥΓ. Για τη σημερινή ανάρτηση χρησιμοποιήθηκε η μετάφραση των Χοηφόρων του Αισχύλου που υπάρχει στο Scribd εδώ. Δυστυχώς δεν αναφέρεται πουθενά το όνομα του μεταφραστή ή της μεταφράστριας (η μετάφραση του Απ. Μελαχρινού που είχα στα χέρια μου ήταν πολύ «γερασμένη» και δυσκολονόητη).
Για την καλύτερη κατανόηση του κειμένου του Αισχύλου, χρησιμοποιήθηκαν, συμβουλευτικά, τα βιβλία:
H. D. F. KITTO «Η Αρχαία Ελληνική Τραγωδία», Εκδόσεις ΠΑΠΑΔΗΜΑ
J. DE ROMILLY «Αρχαία Ελληνική Τραγωδία» Εκδόσεις ΚΑΡΔΑΜΙΤΣΑ

 

6 Σχόλια to “Ηλέκτρα (Ι)”

  1. Τελευταίος Says:

    Θωμά, τι να γράψει κανείς, τι να πει και τι να αφήσει με το θέμα που καταπιάστηκες…

    Πρώτα απ’ όλα, κατά τη γνώμη μου, θα πρέπει να εστιάσουμε την προσοχή μας στην Κλυταιμνήστρα και στη δίψα της για εξουσία. Για να μην ισχυριστώ πως η γυναίκα αυτή είναι η προσωποποίηση της λαχτάρας για δύναμη αφού έφτασε να σκοτώσει τον άντρα της γι’ αυτή και φανώ απόλυτος, θα ήθελα να επισημάνω πως η τραγωδία αυτή έχει στο πίσω μέρος της κρυμμένη την αρχή, την εξουσία. Από τη μια αυτή, από την άλλη η Ηλέκτρα και ο Ορέστης που πρέπει να «κοινωνικοποιηθούν» για να καταφέρουν να αναλάβουν τις υποχρεώσεις τους και να γίνουν αυτεξούσιοι ορίζοντας οι ίδιοι τη μοίρα τους. Τι εννοώ με τον όρο «κοινωνικοποιηθούν»; Σε τούτη την τραγωδία και σε αντίθεση με την πλειονότητα αυτών, ο χορός φαίνεται να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο συμβουλεύοντας ιδίως την Ηλέκτρα, η οποία αρχικά μοιάζει εντελώς άβουλη και ζητάει εντολές. Δεν έχει αυτό που λέμε ‘τσαγανό’, δεν είναι ‘ψημένη’ με τη ζωή κι έτσι διστάζει και δεν ξέρει τι πραγματικά είναι το σωστό, τι πρέπει να γίνει. Δια του χορού λοιπόν ή τουλάχιστον έτσι όπως το εκλαμβάνω, έρχεται σε επαφή με την κοινωνία αλλά και το Δίκαιο. Οι δυο τους, Ορέστης και Ηλέκτρα, δια της οδού λοιπόν της κοινωνικοποίησης οδεύουν προς την ανάληψη των ευθυνών τους ή, αν και είναι τραβηγμένο ίσως, προς την πολιτικοποίησή τους. Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι το γεγονός ότι όλη αυτή η διαδικασία γίνεται εν μέσω διαρκούς θρήνου, τόσο για το παρελθόν όσο και για τα μελλούμενα, πράγμα που θέλει να πει και να τονίσει στον θεατή/αναγνώστη, πως ο δρόμος προς την ανάληψη της ευθύνης/αρχής/εξουσίας δεν είναι ούτε εύκολος ούτε χωρίς επιπτώσεις.

    Κάτι άλλο σημαντικό είναι το γεγονός ότι μέσα από το διαρκή διάλογο μεταξύ της εκδίκησης και του δικαίου, αυτού που είναι συνυφασμένος όχι μόνο με τους νόμους των ανθρώπων αλλά κι εκείνους τους άγραφους των θεών, προκύπτει σαφέστατα ότι η εκδίκηση είναι ατελέσφορη και πως μόνο η Δίκη είναι αυτή που μπορεί όχι μόνο να αποκαταστήσει την αδικία αλλά να διατηρήσει και τους κοινωνικούς δεσμούς άρρηκτους. Δες για παράδειγμα την αναφορά για ταφή του βασιλιά χωρίς το λαό που αναφέρεις, κάτι το οποίο ο λαός δεν ξεχνά και φαίνεται στα λόγια του χορού περί απελευθέρωσης του Άργους αλλά και το γεγονός ότι στο άκουσμα του ‘θανάτου’ του Ορέστη η ίδια η Κλυταιμνήστρα αναφέρεται σ’ εκείνον ως μοναδική ελπίδα σωτηρίας έχοντας μέσα της κι η ίδια το αίσθημα του δικαίου το οποίο βάραινε την ψυχή της λόγω της ατιμωρησίας της. Δίκαιο ίσον ισορροπία μας λέει ο Αισχύλος.

    Πολλά μπορούμε να γράψουμε Θωμά, αλλά ούτε ο χώρος μας το επιτρέπει ούτε κατάχρηση πρέπει να κάνουμε. Θα αναμένω τη συνέχεια των αναρτήσεών σου που, απ’ ότι καταλαβαίνω από αυτήν εδώ, θα είναι εξόχως ενδιαφέρουσες.

    Την καλημέρα μου.

    • Θωμάς Says:

      Κώστα κι εγώ τι να γράψω και τι να απαντήσω στο πολύ εύστοχο σου σχόλιο.
      Για την Κλυταιμνήστρα έχω σκοπό να αφιερώσω ειδική ανάρτηση. Θα τα πούμε λοιπόν σύντομα.
      Για τον ρόλο του Χορού, πραγματικά κάνεις επισημάνσεις που μου είχαν διαφύγει. Έτσι είναι όπως το γράφεις. Το επισημαίνει και στο σχόλιο του ο αγαπητός φίλος GB.
      Το ίδιο εύστοχο και το σχόλιο σου για την κοινωνικοποίηση των δύο ηρώων. Είναι τόσο πολλοί οι άξονες που περιστρέφονται οι αρχαίες τραγωδίες που είναι αδύνατο να καλύψουμε τα πάντα.
      Όσο για το δίπολο Δίκαιο – εκδίκηση, για να δούμε το θέμα σφαιρικά θα πρέπει να ασχοληθούμε με την τελευταία τραγωδία της Ορέστειας, τις Ευμενίδες. Ελπίζω να το κάνουμε.

  2. GBatz Says:

    Ένα Σχόλιο προς “Χορό”, νομίζω ότι αξίζει ένα σχόλιο ο χορός

    • Θωμάς Says:

      Όπως παρατήρησε και ο αγαπητός φίλος, Τελευταίος, ο Χορός πράγματι παίζει σημαντικό ρόλο, πιέζοντας ουσιαστικά την Ηλέκτρα αλλά και τον Ορέστη να φτάσουν στο έγκλημα. Σε εντελώς διαφορετική τροχιά βρίσκεται ο Χορός στην Ηλέκτρα του Σοφοκλή και αυτό βέβαια θα σχολιαστεί αναλόγως.

  3. Όλγα Says:

    Πρόσφατα έμαθα, μέσω ενός e-σεμιναρίου, πως υπάρχουν διάφορα «εργαλεία» με τα οποία μπορούμε να αναλύσουμε τους μύθους και να ερμηνεύσουμε τις τραγωδίες. Ως παράδειγμα λοιπόν χρησιμοποιήθηκε η «Ορέστεια» του Αισχύλου.

    Μερικές από τις αναγνώσεις της «Ορέστειας» που μπορούν να γίνουν με βάση αυτά τα εργαλεία είναι:

    – Με βάση το εργαλείο της ψυχοανάλυσης, έχουμε το «σύνδρομο της Ηλέκτρας».

    – Με βάση το structuralism – στρουκτουραλισμό, ο ποιητής θέτει ερωτήματα με βάση τις αντιθέσεις, όπως: για ένα έγκλημα πρέπει να περιμένουμε απόδοση διακιοσύνης από ένα θεσμικό όργανο (Άρειος Πάγος) ή να παίρνουμε το νόμο στα χέρια μας (εκδίκηση); Ποιο έγκλημα είναι χειρότερο, της συζυγοκτόνου ή του μητροκτόνου; Είναι ισχυρότερη η σχέση στην οποία υπάρχει δεσμός αίματος (μάνα-γιος), όπως ισχυρίζονται οι Ερινύες ή η σχέση που προκύπτει ελεύθερα με τη θέληση δύο ανθρώπων (Κλυταιμνήστρα – Αγαμέμνονας) όπως ισχυρίζεται ο Απόλλων κλπ.

    – Mε βάση το functionalism (δεν είμαι σίγουρη για την ελληνική μετάφραση του όρου), ο ποιητής προσπαθεί να δικαιολογήσει και να «νομιμοποιήσει» τον Άρειο Πάγο ως Ανώτατο Δικαστήριο. Στον Ά.Π. το 462 π.Χ. άρχισαν να εκδικάζονται υποθέσεις φόνου και ιεροσυλίας και η τριλογία παίχτηκε το 458 π.Χ. Με αυτήν την τραγωδία (Ευμενίδες) ο Αισχύλος προσπάθησε να εδραιώσει στη συνείδηση του κόσμου το θεσμό του νέου δικαστικού συστήματος.

    – Και τέλος με το myth & ritual (μύθος και ιεροτελεστία), ο Αισχύλος ξαναθυμίζει στους συμπολίτες του, πως ο λόγος που προσφέρουν τάματα και θυσίες στις χθόνιες θεότητες, Ερινύες, είναι για να τις εξευμενίσουν. Γι’ αυτό και το ιερό τους είναι κοντά στον βράχο του Άρειου Πάγου, ως υπενθύμιση των όσων έγιναν εκεί.

    Κι ένα τελευταίο Θωμά, ελπίζοντας να μη σε κούρασα πολύ… Διαβάζοντας το σχόλιο του Τελευταίου για την Κλυταιμνήστρα, αισθάνθηκα την ανάγκη να την υπερασπιστώ, αλλά αφήνω την αγόρευσή μου για την δική της ανάρτηση!🙂

  4. Θωμάς Says:

    Όλγα, με βάζεις σε μπελάδες γιατί παράτησα την Ορέστεια και τις Ευμενίδες για να ολοκληρώσω το θέμα «Ηλέκτρα». Αυτή όμως η μεθοδολογία που επέλεξα μου δημιούργησε δύο προβλήματα: πρώτον άφησα στη μέση το θέμα της δικαιοσύνης του Αισχύλου και δεύτερον διαπιστώνω πως είναι δύσκολο να ασχοληθείς με την Ηλέκτρα του Σοφοκλή χωρίς να αναφερθείς στην Κλυταιμνήστρα (εδώ ανυπομονώ να δω την υπερασπιστική σου τακτική).
    Τελικά διαπιστώνω πως το θέμα που καταπιάστηκα είναι πολύ δυσκολότερο από όσο πίστευα, χωρίς όμως αυτό να με απογοητεύει, ίσα ίσα μου κεντρίζει το ενδιαφέρον. Είναι πολύ γοητευτικό να διαπιστώνω σιγά σιγά και με την προσωπική μου εμπειρία το μεγαλείο κάποιων συγγραφέων τους οποίους όλοι παραδέχονται αλλά λίγοι -μεταξύ των οποίων δεν είμαι εγώ- έχουν διαβάσει.
    Το σχόλιο σου ήταν πολύ κατατοπιστικό. Θα το συμβουλευτώ όταν ασχοληθώ με τις Ευμενίδες

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: