Σκανδιναβοί στην αυλή του αυτοκράτορα

Τι δουλειά είχε ένας Σκανδιναβός στο παλάτι του βυζαντινού αυτοκράτορα; Εύλογη απορία που έχει πολύ ενδιαφέρουσα απάντηση. Ο Σκανδιναβός ήταν Βάραγγος μισθόφορος, από τους πολλούς που χρησιμοποιούσαν οι βυζαντινοί αυτοκράτορες από το 843, χρονιά που ο αυτοκράτορας Θεόφιλος τους στρατολόγησε για πρώτη φορά.

Βάραγγοι μισθοφόροι υπηρέτησαν το 949 στο στρατό του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου στην εκστρατεία του κατά της Κρήτης και μετά το 955 αναβαθμίστηκαν και έγιναν μέλη της αυτοκρατορικής φρουράς.

Τη μεγάλη τους φήμη την κέρδισαν επί Βασιλείου Β΄ (του Βουλγαροκτόνου). Τότε 6.000 Βάραγγοι μισθοφόροι συνέτριψαν τις δυνάμεις του σφετεριστή του θρόνου, Βάρδα Φωκά. Μάλιστα ο Φωκάς υπέστη εγκεφαλικό -ή ανακοπή- στη θέα των Βαράγγων πολεμιστών και πέθανε επί τόπου την ώρα που οι στρατιώτες του σφαγιάζονταν μέχρι ενός από τους Βαράγγους.

Έκτοτε δημιουργήθηκε στο Βυζάντιο ειδικό τάγμα Βαράγγων σωματοφυλάκων και βαραγγική φρουρά. Οι αυτοκρατόρες στρατολογούσαν σε αυτά τα τάγματα, κατά καιρούς, και άλλους Βίκινγκς (Νορβηγούς, Σουηδούς, Δανούς).

Το προτέρημα των Βαράγγων ήταν η πίστη τους όχι σε πρόσωπα αλλά στον θεσμό του αυτοκράτορα, σε αντίθεση με τους βυζαντινούς στρατιώτες που επηρεάζονταν από τις διαθέσεις και τις προσωπικές φιλοδοξίες των στρατηγών τους. Την πίστη τους επιβεβαιώνει και η Άννα η Κομνηνή που γράφει πως οι Βάραγγοι διατηρούν την πίστη τους προς τον αυτοκράτορα «ακράδαντον» και «ουδέ ψιλόν πάντως ανέξονται περί προδοσίας λόγον».

Η αμοιβή τους ήταν πολύ καλή, 10 με 15 χρυσά νομίσματα το μήνα, συν επιπλέον δώρα κάθε Πάσχα και κάθε φορά που ανέβαινε νέος αυτοκράτορας στον θρόνο, ενώ δικαιούνταν σημαντικό μερίδιο από τα λάφυρα στις πολεμικές εκστρατείες. Από τον 11ο αιώνα είχαν και τη δική τους την εκκλησία, την Παναγία την Βαραγγιώτισσα κοντά στην Αγία Σοφία.

Ο απλός λαός αποκαλούσε τους Βαράγγους «πελεκοφόρους βαρβάρους» λόγω του τσεκουριού που είχαν πάντοτε μαζί τους και «βασιλικές κρασοκούλες» λόγω της αγάπης τους προς το αλκοόλ. Διάσημα μέλη της βαραγγικής φρουράς υπήρξαν ο Χάραλντ Σίγκουρτσον και ο Έντγκαρ Έθελινγκ.

Πολλές ρουνικές επιγραφές έχουν βρεθεί στη Σουηδία στη μνήμη Βαράγγων πολεμιστών που σκοτώθηκαν υπερασπίζοντας κάποιον βυζαντινό αυτοκράτορα και δεν επέστρεψαν ποτέ στην πατρίδα τους. Οι περισσότερες επιγραφές αναφέρονται στο Βυζάντιο ως χώρα των Ελλήνων (Grikkland) και στους Βυζαντινούς ως Έλληνες (Grikkjar).

ΠΗΓΕΣ:

Βικιπαίδεια: Βάραγγοι

Θ. ΜΑΣΤΑΚΟΥΡΗΣ: Βαράγγοι, οι μισθοφόροι των Βυζαντινών αυτοκρατόρων
περιοδικό ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ, τ. 527, Μάιος 2012

ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ: Βάραγγοι στην Κωνσταντινούπολη

3 Σχόλια to “Σκανδιναβοί στην αυλή του αυτοκράτορα”

  1. Ανώνυμος Says:

    Γιατί Grikkland? η λέξη γραικοι δεν είναι νεώτερη?

  2. Όλγα Says:

    Ο Μανφρέντι στο βιβλίο του «Οι Έλληνες της Δύσης» αναφέρει: «…οι Ρωμαίοι τούς αποκαλούσαν έτσι, Graii, επειδή οι Έλληνες της Κύμης αυτοαποκαλούνταν Γραικοί. Ένα όνομα που ουσιαστικά χαρακτηρίζει ελάχιστα φύλα από τη Βοιωτία και τη γειτονική ακτή της Εύβοιας και που οι Ρωμαίοι εξέλαβαν ως κοινή ονομασία όλων των Ελλήνων, μεταδίδοντάς το μέχρι εμάς.»

    Η αποικία της Κύμης χρονολογείται μεταξύ 750 και 725 π.Χ., άρα το όνομα αυτό ήταν ήδη γνωστό στους λαούς της Ευρώπης μέσω των Ρωμαίων.

    • Θωμάς Says:

      Όλγα, ευχαριστώ πολύ. Πράγματι εύλογο το ερώτημα του ανώνυμου αναγνώστη και πολύ χρήσιμη η απάντησή σου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: