1913 – στο Κιλκίς

Στις 21 Ιουνίου του 1913, την ημέρα που τελείωσε νικηφόρα για τους Έλληνες η μάχη του Κιλκίς, ο Βενιζέλος στην ολομέλεια της Βουλής διάβασε -εν μέσω χειροκροτημάτων και ζητωκραυγών- το τηλεγράφημα που ανακοίνωνε τη μεγάλη νίκη. Στη συνέχεια διάβασε το διάγγελμα του βασιλιά Κωνσταντίνου για τον πόλεμο εναντίον των Βουλγάρων -που είχε ξεκινήσει πριν από λίγες μέρες- και το τηλεγράφημα της Βουλής προς τον βασιλιά – Αρχιστράτηγο που βρισκόταν στο μέτωπο.

assets_LARGE_t_420_54212556

Προέλαση των Ελλήνων μετά τη μάχη του Κιλκίς
(η φωτογραφία είναι από το ΕΘΝΟΣ)

Εκείνη τη μέρα (21 Ιουνίου 1913) ο Βενιζέλος επιχείρησε να εξηγήσει στη Βουλή την κατάσταση που είχε οδηγήσει την Ελλάδα στο Β΄ Βαλκανικό πόλεμο με την αδιαλλαξία των Βουλγάρων και την επιθετική τους στάση έναντι των Ελλήνων.
Θα περίμενε κανείς τη συνέχιση της συνεδρίασης στον ίδιο πανηγυρικό τόνο, αλλά δυστυχώς συνέβη το αντίθετο. Η συνεδρίαση συνεχίστηκε σε υψηλούς τόνους με την αντιπολίτευση να εκτοξεύει μύδρους εναντίον του Βενιζέλου και να τον απειλεί μέχρι και με ειδικό δικαστήριο.

Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, Δημήτριος Ράλλης, κατηγόρησε την κυβέρνηση του Βενιζέλου για ενδοτικότητα έναντι των Βουλγάρων, για παράδοση ελληνικών πληθυσμών στη βουλγαρική κατοχή ενώ δεν παρέλειψε να στηλιτεύσει τη συμμαχία με τους Βουλγάρους κατά τη διάρκεια του Α΄ Βαλκανικού πολέμου, με την οποία παρέδωσε «εκατοντάδας χιλιάδων ομοεθνών εις την βίαν και την ατίμωσιν, εις την σφαγήν και τον εξανδραποδισμόν αδυσωπήτου τυράννου», παρέδωσε «τον Ελληνισμόν» εις «τους δαίμονας του ολέθρου», «όχι τοις κυσίν αλλά τοις κτηνανθρώποις». Σύμφωνα με τον Δ. Ράλλη η εξωτερική πολιτική του Βενιζέλου «απέτυχεν οικτρώς» και γι’ αυτό ο Βενιζέλος θα έπρεπε να ζητήσει συγγνώμη από τους Έλληνες και να λογοδοτήσει για τα πεπραγμένα του.

200px-Dimitrios_G._Rallis

Δημήτριος Ράλλης (1844-1921)
Διετέλεσε 5 φορές πρωθυπουργός βραχύβιων πάντα κυβερνήσεων. Γιος του ήταν ο κατοχικός πρωθυπουργός Ιωάννης Ράλλης και εγγονός του ο επίσης πρωθυπουργός (την περίοδο 1980-81) Γεώργιος Ράλλης. 
(η φωτογραφία είναι από την Βικιπαίδεια)

Ένα απόσπασμα από την ομιλία του Δ. Ράλλη εκείνη τη μέρα στη Βουλή είναι το ακόλουθο:

«Εν γένει δύναμαι να είπω ότι η πολιτική υμών απέτυχεν οικτρώς εις βάρος του Ελληνισμού τον οποίον κατερακώσατε. Μήπως δεν αναλαμβάνετε σήμερον νέον αγώνα προς εκείνους τους οποίους ενηγκαλίζεσθε προ ολίγου; Προς εκείνους τους οποίους παρεχωρήσατε ολόκληρον την Θράκην; Το έθνος σήμερον προσδοκά παρά του βασιλέως Στρατηλάτου την ανάκτησιν χωρών τας οποίας σεις παραχωρήσατε. Οφείλετε να ζητήσετε συγγνώμην παρά του Ελληνισμού, διότι τοιαύτα διαπράξατε και μη μεγαλαυχήτε διότι ο στρατός δεν συγκρατείται πλέον εκ του μίσους κατά των συμμάχων. Θα έλθη η ώρα καθ’ ην η Κυβέρνησις θα δώση λογοδοσίαν των πεπραγμένων της. Ημπορείτε να χειροκροτήτε όσον θέλετε αλλά δεν θα κατωρθώσητε να απομακρύνητε τας ευθύνας τας οποίας υπέχει η κυβέρνησις απέναντι του Ελληνικού λαού».

Και ένα μικρό απόσπασμα από τη δευτερολογία του Βενιζέλου:

«Η Ελλάς εμεγαλύνθη διά του αγώνος τούτου, επέξειτενε  τα όρια αυτής και δεν δέχεται πλέον τους κολάφους, ους επί των ημερών του κ. βουλευτού εξ Αρκαδίας¹ εδέχετο, κύπτοντος τούτου και αδυνατούντος να υπερασπίση τα ελληνικά δίκαια. Η Ελλάς απεξεδύθη εις πόλεμον και τα όρια αυτής ηυξήνθησαν. Ας περιμένη δε ακόμη, διότι ο πόλεμος ο επ’ αισίοις οιωνοίς αρξάμενος δεν έληξεν έτι. Ας περιμένη να ίδη τα αποτελέσματα αυτού».

¹ Κατά τη διάρκεια της θυελλώδους εκείνης συνεδρίασης ο Βενιζέλος απαξιούσε να αναφέρει το όνομα του Δ. Ράλλη. Τον επονόμαζε εμφανώς ειρωνικά «εξ Αρκαδίας Βουλευτή».

12-13-1--3-thumb-large

Έλληνες στρατιώτες εφορμούν με εφ’ όπλου λόγχη στη μάχη του Κιλκίς.
(η φωτογραφία είναι από άρθρο της εφημερίδας ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ)

Η μάχη του Κιλκίς (19-21 Ιουνίου 1913) υπήρξε η φονικότερη μάχη των Βαλκανικών πολέμων, ένα αληθινό σφαγείο για τον ελληνικό στρατό. 5.562 ήταν οι Έλληνες νεκροί και περίπου 3.000 οι τραυματίες. Γιατί όμως συνέβη αυτό; Ιστορικοί και στρατιωτικοί αναλυτές θεωρούν πως το Γενικό Στρατηγείο εφάρμοσε εσφαλμένη τακτική. Για την ακρίβεια η κατηγορία είναι πως δεν υπήρξε καν τακτική. Παρατάχτηκαν απλώς οι άνδρες με εφ’ όπλου λόγχη και άρχισαν την κατά μέτωπο επίθεση δίνοντας την ευκαιρία στους Βούλγαρους πυροβολητές κυριολεκτικά να τους «θερίσουν».
Δεν υπήρξε ούτε μία κυκλωτική κίνηση από την πλευρά των Ελλήνων. Μόνο μια παράταξη εντελώς γραμμική, χωρίς το παραμικρό βάθος και χωρίς ίχνος εφεδρείας. Ο Γάλλος στρατηγός Debeney, όταν επισκέφθηκε το 1913 το πεδίο της μάχης Κιλκίς – Λαχανά και έκπληκτος από τον τρόπο που αναπτύχθηκαν οι ελληνικές μεραρχίες σε αυτή τη μάχη δήλωσε: «Αυτή η τακτική δεν ήταν ούτε γαλλική ούτε γερμανική. Ήταν απλά …ελληνική».
Οι τραγικές επιπτώσεις της εσφαλμένης αυτής τακτικής άρχισαν να φαίνονται την τρίτη μέρα της μάχης όταν παρά τις συνεχείς προσπάθειες των Ελλήνων το Κιλκίς δε φαινόταν να πέφτει. Τότε το Στρατηγείο αναγκάστηκε να αποσύρει δυνάμεις από το μέτωπο του Λαχανά με αποτέλεσμα τη διάρρηξη του μετώπου του Λαχανά. Η έλλειψη κυκλωτικών κινήσεων οδήγησε επίσης σε σωτηρία του μεγαλύτερου τμήματος του βουλγαρικού στρατού το οποίο διέφυγε της αιχμαλωσίας οπισθοχωρώντας μόλις οι Έλληνες έφτασαν πολύ κοντά. Έτσι ο βουλγαρικός στρατός παρέμεινε αξιόμαχος και μετά τη συντριβή του στο Κιλκίς.  

ΠΗΓΕΣ:

εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ, 22/6/1913

«ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΡΙΑΜΒΟ ΣΤΟ ΚΙΛΚΙΣ» εφημερίδα ΕΘΝΟΣ, 15/6/2013

Κιλκίς 1913
άρθρο της εφημερίδας ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, 23/6/2013

Γ. ΣΥΝΤΟΜΟΡΟΥ «ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΡΟ, ΚΙΛΚΙΣ, ΛΑΧΑΝΑΣ»
Εκδόσεις ΖΗΤΡΟΣ

ΩΡΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ 100 ΧΡΟΝΙΑ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ
Έκδοση της εφημερίδας Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Ένα Σχόλιο to “1913 – στο Κιλκίς”

  1. Όλγα Says:

    Προς το γάλλο στρατηγό Debeney: Ας πούμε πως η τακτική και η μάχη στο Κιλκίς ήταν το δικό μας Βατερλώ…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: