Μακρόνησος 1949

Χιλιάδες (έτσι μας φάνηκαν) φαντάροι, με τα κοντάρια μπροστά, άρχισαν να κατρακυλούν απ’ το λόφο σαν ένα κοπάδι βουβάλια σε φιλμ γουέστερν.

Με περίμενε μια ομάδα με ρόπαλα που έπεσε πάνω μου. Ως συνήθως, τα χτυπήματα στο κρανίο ηχούν σαν γιγάντιες καστανιέτες. Ένας ξερός ήχος, πολύ κοντά στον εγκέφαλο. Καθώς με χτυπούσαν, με ρωτούσαν: «Θα υπογράψεις, ρε;» Λες και με γνώριζαν και είχαν παρτίδες μαζί μου. Δε μιλούσα. Τόσο πολλά χτυπήματα δεν μπορείς τελικά να τα συνειδητοποιήσεις. Μέσα στην ποσότητα, χάνεται η ποιότητα ενός ειδικού πόνου. Πιο πολύ πονάς, όταν το χτύπημα γίνεται στο κόκαλο. Χέρια και κνήμες. Κουράστηκε η ομάδα που χτυπούσε. Άκουσα τότε ευκρινώς πάλι το «ομάδα ξυλοδαρτικής» και είδα να εξορμούν καινούρια λεφούσια.

Ήμουν πάντα όρθιος κι έβλεπα τι γίνεται γύρω μου. Έβλεπα ανοιγμένα κρανία, ματωμένα γεννητικά όργανα, παραμορφωμένα πρόσωπα. Και δυστυχώς άκουγα. Λέω δυστυχώς, γιατί αυτό με βασάνιζε πάνω απ’ όλα. Τα θύματα βγάζανε γοερές κραυγές. Σαν ζώα που τα σφάζουν. Το ίδιο σκούζανε και οι θύτες. Βλαστήμαγαν, βρίζανε, προστάζανε. Ξεφτελίζανε με τις χυδαίες τους λέξεις την ανθρώπινη φύση.

Θα ‘χαν περάσει τρεις ώρες. Σιγά σιγά η χαράδρα γέμιζε με σώματα ακινητοποιημένα, λουσμένα στο αίμα. Άλλους όρθιους τους σέρνανε στα τραπεζάκια και τους βάζανε να υπογράψουν.

Πήρε το λόγο ο χοντρός: «Για τελευταία φορά, θα υπογράψεις, ναι ή όχι;» τον κοίταζα στα μάτια χαζά. Λες και ήμουν ο Άγιος Βαρθολομαίος στο μαρτύριο – αν πέρασε κι αυτός μαρτύριο. «Τι παριστάνεις, ρε μαλάκα;» ρωτάει κάποιος άλλος. Θα ‘ταν απόγιομα και είχαν κουραστεί. Μαζεύανε απ’ το χώμα τους αναίσθητους.

Ο χοντρός προστάζει: «Το χέρι ή το πόδι;». «Το πόδι, ρε! Πού να βρεις τέτοια πόδια! Ατέλειωτος.» Πέφτουν τσούρμο πάνω μου και με γαντζώνουν στο χώμα. Πιάνει γρήγορα ο Λόρης, έτσι τον λέγαμε τον στραγγαλιστή, το δεξί μου πόδι, πρώτα τη φτέρνα, ύστερα αγκαλιάζει την κνήμη. Το σηκώνει ψηλά. Και κρατς. Πρόλαβα να συνειδητοποιήσω, μέσα στο δέκατο του δευτερολέπτου, τον ασύλληπτο πόνο και λιγοθύμησα. Αργά τη νύχτα με ξύπνησαν οι φωνές. Με είχαν σε κρεβάτι, μέσα σ’ ένα θάλαμο. Στο πάτωμα πλάι μου ο Ροσέτος. Την ώρα που άνοιγα τα μάτια, έκοβε τις φλέβες του. Έκανα να φωνάξω και τότε μόνο συνειδητοποίησα, ότι ήμουν ολόκληρος μια πληγή. Είχα κρυώσει και οι πόνοι έρχονταν από παντού.

Ψάχνανε να βρούνε κάποιους. Ησύχασαν μόλις είδαν το Ροσέτο και μένα. Δεν είχαμε ακόμα υπογράψει. Πήγανε να τον σηκώσουν. Είχε λιποθυμήσει φώναξαν τους νοσοκόμους και τον πήρανε. «Τι γίνεται με σένα;» ρωτά ο αρχηγός τους. «Αν θέλεις να υπογράψεις, κλείσε μας τα μάτια να καταλάβουμε». Τον κοιτούσα κατάματα. Άρχισαν να με χτυπάνε πάνω στο κρεβάτι με τα γκλομπς. Αυτό είναι άλλο πράγμα. Δεν εύχομαι σε κανένα από σας να φάει ξύλο στο κρεβάτι. Και μάλιστα αν έχει πληγές και κατάγματα, όπως εγώ. Λιποθύμησα. Με βάλανε στην κουβέρτα και με μεταφέρανε έξω.

Άκουσα τότε ένα ουρλιαχτό και είδα από τη χαραμάδα της σκηνής μια λάμπα πετρελαίου κρεμασμένη στο κοντάρι. Μπήκαμε μέσα και με ρίξανε απότομα στο χώμα. Πόνεσα. Μια ομάδα, κάτω από τη λάμπα ασχολιόταν να σπάζει τα δάχτυλα ενός κρατούμενου. Του έλεγαν: «θα υπογράψεις;» του έδιναν και την πένα. Του είχαν ήδη τσακίσει το δείκτη. Αυτός αρνιόταν.

Άλλον τον τσάκιζαν, άλλον τον σιδέρωναν, να σπάει η μονοτονία. Μου ήρθε εμετός. Ξερνούσα χολή και αίμα και τα ξαναμασούσα, γιατί δεν μπορούσα να γυρίσω στο πλάι. Πνιγόμουν.

Και πάλι με ξυπνούν. Είμαι σε ράντζο, σε άλλο μέρος. Μπήγουν απειλητικά τα γκλομπς στα πλευρά, στην κοιλιά. Μόλις το βάζουν στο γόνατο με τρελαίνει ο πόνος.

Είδα τον καθηγητή Δεσποτόπουλο να πλησιάζει να λέει στον αξιωματικό «πρέπει να τον δει γιατρός». Ήμαστε φαίνεται μπροστά στο αναρρωτήριο, γατί βγήκε ένας γιατρός με μπλούζα. Τότε, του λέει ο καθηγητής, με τη γνωστή έμφαση που δίνει στο λόγο του: «Σας καθιστώ υπεύθυνο εσάς προσωπικά γι’ αυτό το παιδί. Σ’ αυτό το χτυπημένο κεφάλι κρύβεται ένα μυαλό γεμάτο νότες…» Σ’ αυτό το στιλ. Μ’ άφησαν κάτω. Μπήκαν στο κτίριο ο αξιωματικός και ο γιατρός. Ύστερα βγήκε ο δεύτερος και ξαναγύρισε. Με βάλανε στο αναρρωτήριο. Είχε αδειάσει το αίμα μου. Με γδύσανε. Είδε ο γιατρός το πόδι τις πληγές. Τα κατάγματα. Το φρύδι που είχε και πάλι ανοίξει. Με ξαναντύσανε όπως όπως και με τυλίξανε με κουβέρτες. Ο γιατρός μου έκανε ένεση και κοιμήθηκα. Ξύπνησα από τον ήχο της μηχανής. Η θάλασσα λίκνιζε το καΐκι. Από πάνω μου χτυπημένοι και τρελοί που ο καθένας είχε και το δικό του τικ. Όλοι σπαστικοί.

Επικεφαλής των βασανιστών ήταν ο μετέπειτα δικτάτορας Ιωαννίδης. 

αποσπάσματα από το βιβλίο του ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ

Τα παραπάνω συνέβησαν στην Μακρόνησο, στις 26 Μαρτίου του 1949, μια μέρα μετά την επίσκεψη της Βασίλισσας Φρειδερίκης. Ο Μίκης Θεοδωράκης, μετά τα βασανιστήρια, μεταφέρθηκε στο 401 Στρατιωτικό Νοσοκομείο, όπου παρέμεινε για δύο μήνες. Εκεί του βρήκαν τρία σπασμένα πλευρά, το δεξί γόνατο εξαρθρωμένο, πολλαπλά κατάγματα και τον μισό πνεύμονα κατεστραμμένο. (από το βιβλίο του Guy Wagner: Μ. ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ, Μια ζωή για την Ελλάδα).


Antonito el Camporio
Ποίηση: Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα
Απόδοση στα Ελληνικά: Οδυσσέας Ελύτης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ερμηνεία: Μαρία Φαραντούρη

3 Σχόλια to “Μακρόνησος 1949”

  1. Soumela Says:

    Καλημέρα Λογομνήμων,
    εξαιρετικό το blog σου το οποιο επισκέπτομαι πολύ συχνά. Αλλά εδώ κι ένα χρόνο δεν γράφεις πια και ανησυχώ.
    Φιλικά
    Σουμέλα

    • Θωμάς Says:

      Ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια, αγαπητή Σουμέλα.
      Με βρίσκεις στην προετοιμασία ενός αφιερώματος – έκπληξη, το οποίο ετοιμάζω με πολύ κέφι.
      Ελπίζω αρχές Μαΐου να είμαι έτοιμος να ξαναρχίσω τις αναρτήσεις.

  2. Soumela Says:

    Χαίρομαι πολύ Θωμά και περιμένω με αγωνία το αφιέρωμα!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: