λογοκρισία

Πρώτο θύμα της λογοκρισίας του Μεταξά ήταν στα 1937 το τραγούδι «Βαρβάρα» του Παναγιώτη Τούντα, το οποίο θεωρήθηκε πως σατίριζε την κόρη του δικτάτορα.

Στη συνέχεια η λογοκρισία άρχισε να κυνηγάει και άλλα ρεμπέτικα τραγούδια ή αμανέδες όπως τα ονόμαζαν απαξιωτικά οι πολέμιοί τους. Στις εφημερίδες της εποχής γράφτηκαν ενθουσιώδη σχόλια για την απόφαση απαγόρευσης των αμανέδων.

«Ήτο καιρός! Εις την Τουρκίαν, που υπήρξε και η πατρίς των, οι αμανέδες καταργήθηκαν προ ετών όπως και το φέσι – φερετζές».
ΕΘΝΟΣ, 30-11-1937

«Είχε πολιτογραφηθή από τα έτη της δουλείας ο αμανές. Αλλά ήταν αφόρητη η συνέχισίς του και αδικαιολόγητος. Ήταν ντροπή στον αιώνα του αεροπλάνου και του ραδιοφώνου η ύπαρξις του αμανέ».
ΣΗΜΑΙΑ, 30-11-1937


Βαγγέλης Παπάζογλου: Σαν εγύριζα απ’ την Πύλο (1935)
Τραγουδάει ο Στράτος Παγιουμτζής
Μετά το 1937, και λόγω της λογοκρισίας, ο Παπάζογλου σταμάτησε να ηχογραφεί τραγούδια.

Ο Ζ. Παπαντωνίου χαρακτηρίζει τον αμανέ «ατελεύτητο και απερίγραπτο μηδέν».
ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΒΗΜΑ, 3-7-1938

«Εκείνοι που έλαβαν αυτό το μέτρο -επιτέλους!- είναι πραγματικά άξιοι εθνικής ευγνωμοσύνης».
Σ. ΣΠΑΝΟΥΔΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΒΗΜΑ, 7-10-1938
Η Σοφία Σπανούδη μάλιστα ζητάει να επεκταθεί η απαγόρευση και σε τραγούδια όπως η «Παξιμαδοκλέφτρα» και η «Κακούργα Πεθερά». Εξαιρεί όμως το «Αλάνι» που τραγουδούσε η Ρόζα Εσκενάζι.

Τέλος σε άλλο άρθρο διαβάζουμε για τον «κλαυθμηρίζοντα ήχο του κακής μάλιστα ποιότητος αμανέ» από τον οποίο δεν έχει απαλλαγεί ο Ραδιοφωνικός Σταθμός Αθηνών.
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 9-10-1938

από το βιβλίο του Κώστα Βλησίδη
«ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΡΕΜΠΕΤΙΚΟΥ»
Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου


Του Πειραιά το αλάνι
Σύνθεση: Μπαρούσης (Λορέντζος) Δημήτρης
Στίχοι: Μάθεσης Νίκος
Τραγουδάει η Ρόζα Εσκενάζι

Για τις επιπτώσεις της λογοκρισίας στο ρεμπέτικο τραγούδι γράφει ο Νίκος Πολίτης στο διαδικτυακό περιοδικό Η ΚΛΙΚΑ:

Ήταν η αρχή μιας νέας εποχής για το ρεμπέτικο τραγούδι. Το καθεστώς δεν αστειευόταν και πραγματικά, ολόκληρο το σκηνικό της μουσικής ζωής άλλαξε, όπως άλλαξε βεβαίως και σε όλες τις εκφάνσεις της δημόσιας ζωής. Όλοι οι καταξιωμένοι καλλιτέχνες όφειλαν να υπακούσουν, με αποτέλεσμα τραγούδια που έθιγαν σημαντικά κοινωνικά ή άλλα προβλήματα να εξαφανιστούν, ενώ βεβαίως ακριβώς αυτά τα τραγούδια είναι εκείνα που έδωσαν στο ρεμπέτικο το ύφος που καλά γνωρίζουμε. Από εδώ και πέρα χώρος υπήρχε μόνο για αθώα ερωτικά τραγουδάκια ή τραγούδια της χαράς για κοινωνίες ιδεώδεις, χωρίς προβλήματα. Θεωρητικά βεβαίως, η λογοκρισία, τόσο του στίχου όσο και της μουσικής, επεβλήθη στο σύνολο της δισκογραφικής παραγωγής στην Ελλάδα. Ουσιαστικά όμως, μόνο το ρεμπέτικο τραγούδι επηρέασε. Οι ελάχιστες και σποραδικές περιπτώσεις «μεμπτών» στίχων στην ελαφρά μουσική παραγωγή, κυρίως με αναφορές σε ουσίες, δεν απασχόλησαν το υφυπουργείο, αφού κανένα επίμαχο στιχούργημα δεν υπεβλήθη προς έγκρισιν. Όλοι όμως οι καλλιτέχνες του λαϊκού τραγουδιού εκλήθησαν στον «κύριο Ψαρούδα», τον πρόεδρο της επιτροπής και «δασκαλεύτηκαν». Κανείς δεν αντέδρασε, με μόνη εξαίρεση τους Βαγγέλη Παπάζογλου που, μέχρι το θάνατό του αρκετά χρόνια αργότερα, δεν καταδέχτηκε να υποβάλλει ούτε ένα τραγούδι «προς έγκρισιν» και τον Γιοβάν Τσαούς. Χαρακτηριστική για όλους τους άλλους είναι η αντίδραση του Μάρκου Βαμβακάρη, όπως καταγράφεται στην «Αυτοβιογραφία» του, που γράφτηκε δεκαετίες αργότερα και λίγο πριν το θάνατό του: «Εσταμάτησα. Έγραφα εκείνα που έπρεπε να γράψω. (…). Ό,τι έλεγε ο Μεταξάς έπρεπε να γίνει».

από άρθρο του ΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΗ  με θέμα:

Η ΛΟΓΟΚΡΙΣΙΑ ΣΤΟ ΡΕΜΠΕΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ
από το ΡΕΜΠΕΤΙΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ


Μάρκος Βαμβακάρης: Τα ζηλιάρικα σου μάτια (1938)
Μαζί με τον Μάρκο τραγουδάει και ο Στράτος Παγιουμτζής

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: