φως που ταξιδεύει

2DA78E73D8F411558FB63B2C25BC5847

http://www.tovima.gr
Όχι, δεν είναι ζωγραφικός πίνακας. Είναι φωτογραφία από το Νεφέλωμα Lagoon (Λιμνοθάλασσα), που βρίσκεται σε απόσταση 5.000 ετών από εμάς στον αστερισμό του Τοξότη.

Επειδή οι αποστάσεις στο σύμπαν είναι τεράστιες για να τις υπολογίζουμε πιο εύκολα χρησιμοποιούμε το έτος φωτός. Ένα έτος φωτός είναι η απόσταση που διανύει το φως σε ένα έτος, δηλαδή 9.000.000.000.000 χμ. (9 τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα).

Ο Σείριος, ο λαμπρότερος αστέρας στον ουρανό βρίσκεται 8,6 έτη φωτός μακριά από τη Γη. Δηλαδή τον βλέπουμε όπως ήταν πριν από 8,6 χρόνια.

220px-Sirius_A_and_B_Hubble_photo

Σείριος (Βικιπαίδεια)
Ο Σείριος είναι στην πραγματικότητα διπλό άστρο, αποτελούμενο από ένα λευκό αστέρα και ένα λευκό νάνο, κάτω αριστερά. Ο Σείριος έχει διπλάσια μάζα από τον Ήλιο και είναι 25 φορές φωτεινότερος.

Τον αστέρα Αλτάιρ τον βλέπουμε όπως ήταν πριν από 17 χρόνια, τον Βέγα όπως ήταν πριν 25 χρόνια και τον Ντένεμπ όπως ήταν πριν από 1700 χρόνια, την εποχή δηλαδή που ο Μ. Κωνσταντίνος θεμελίωνε την Κωνσταντινούπολη.

diasthma-thumb-large

http://www.kathimerini.gr/822884/article/epikairothta/episthmh/meleth-anamnhsewn

.

Τον κόκκινο γίγαντα Βετελγόζη ή Βετελγκέζ τον βλέπουμε όπως ήταν πριν από 500 χρόνια:

orion-a

http://suprnovagr.blogspot.gr/2012/11/betelgeuse-supernova.html
Ο κόκκινος γίγαντας Βετελγόζης βρίσκεται πάνω αριστερά στην εικόνα, πάνω από τον αστερισμό του Ωρίωνα.

Επειδή το φως χρειάζεται χρόνο για να ταξιδέψει έτσι μπορούμε να κοιτάμε πίσω στον χρόνο. Όσο πιο μακριά κοιτάζουμε με τα τηλεσκόπια τόσο πιο πίσω στον χρόνο γυρνάμε. Δε θα είχαμε ιδέα για την ιστορία του σύμπαντος αν το φως κινούνταν αστραπιαία.

Ας δούμε το νεφέλωμα του Καρκίνου όπως ήταν πριν από 6.500 χρόνια.

crabmosaic_small

http://www.tsene.com
Το νεφέλωμα του Καρκίνου εκτείνεται σε έκταση 10 περίπου ετών φωτός και είναι ό,τι απέμεινε από την έκρηξη ενός αστεριού που σημειώθηκε το 1054 μ.Χ. Η έκρηξη αυτή ήταν τόσο μεγάλη ώστε η λάμψη της ήταν ορατή με γυμνό μάτι ακόμα και την ημέρα για 23 ημέρες ενώ ήταν ορατός τη νύχτα για δύο περίπου χρόνια όπως καταγράφηκε από Κινέζους αστρονόμους της εποχής.

Ο Γαλαξίας της Ανδρομέδας, ο γείτονάς μας, πριν από 2.500.000 εκατομμύρια χρόνια:

1024px-Andromeda_Galaxy_(with_h-alpha)

.

Ένα ακόμα θαύμα της φύσης. Το ζευγάρι Γαλαξιών Arp 147:

800px-Arp_147

https://en.wikipedia.org/wiki/Arp_147
Το ζευγάρι αυτών των Γαλαξιών βρίσκεται 430 με 440 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά μας. Οι δύο Γαλαξίες συγκρούστηκαν στο παρελθόν και ο ένας Γαλαξίας πέρασε μέσα από τον άλλο. Γι’ αυτό ο ένας (ο δεξιά) έχει σχήμα δαχτυλιδιού. Η απόσταση των δύο Γαλαξιών είναι 21.000 έτη φωτός, ενώ η διάμετρος του δεξιού Γαλαξία είναι 30.000 έτη φωτός.

.

42BA5E2386BCF30E08395602EF2A9892 (1)

http://www.tovima.gr/science/physics-space/article/?aid=742286
Το γιγάντιο σμήνος Γαλαξιών «Φοίνικας» όπως ήταν πριν από 5,7 δισεκατομμύρια έτη φωτός. Το σμήνος αυτό αποτελεί το μεγαλύτερο εργοστάσιο παραγωγής άστρων του Σύμπαντος ενώ ταυτόχρονα αποτελεί και την πιο λαμπρή πηγή ακτίνων Χ που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα στο Σύμπαν. Στο κέντρο του Φοίνικα υπάρχει ένας Γαλαξίας -σούπερ μαμά τον ονόμασαν οι επιστήμονες- που παράγει ετησίως περίπου 740 άστρα ενώ ο δικός μας Γαλαξίας παράγει ετησίως ένα άστρο.

.

Ας δούμε και τον αρχαιότερο Γαλαξία που έχει βρεθεί ποτέ από τους αστρονόμους. Πρόκειται για τον Γαλαξία EGSY8p7 που βρίσκεται σε απόσταση 13,2 δισεκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη:

pressreleaseimage_small_300_300_s

http://physicsgg.me
Με δεδομένο ότι το Σύμπαν έχει ηλικία περίπου 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια, ο συγκεκριμένος Γαλαξίας σχηματίστηκε όταν το Σύμπαν είχε ηλικία μόλις 600 εκατομμυρίων ετών και είναι ο πιο απομακρυσμένος από τη Γη Γαλαξίας και ταυτόχρονα ο αρχαιότερος Γαλαξίας που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα. Εννοείται πως η φωτογραφία απεικονίζει τον Γαλαξία όταν ουσιαστικά ήταν «νεογέννητος». Σε αυτή την ηλικία ήταν ένας άμορφος σβώλος χωρίς συγκεκριμένη υφή.

Στις 7 Ιανουαρίου του τρέχοντος έτους, 1610, την πρώτη ώρα της νύχτας, καθώς παρατηρούσα με ένα τηλεσκόπιο τους αστερισμούς του ουρανού, εμφανίστηκε ξαφνικά μπροστά μου ο πλανήτης Δίας.

Παρατήρησα δηλαδή τρία μικρά αλλά πολύ λαμπερά άστρα που υπήρχαν γύρω από τον πλανήτη. Παρ’ όλο που πίστευα ότι αυτά ανήκαν στο σύνολο των απλανών αστέρων, με έκαναν να απορήσω κάπως, γιατί φαίνονταν να είναι διατεταγμένα ακριβώς σε μια ευθεία γραμμή, παράλληλη με την εκλειπτική, και να είναι λαμπρότερα από τα άλλα άστρα που είχαν το ίδιο με αυτά μέγεθος. Η θέση του καθενός, σε σχέση με τα άλλα και με τον Δία, ήταν η εξής: στην ανατολική πλευρά υπήρχαν δύο άστρα και ένα στη δυτική.

Όταν όμως την επόμενη, 8 Ιανουαρίου, ξανασκόπευσα με το τηλεσκόπιό μου στο ίδιο μέρος του ουρανού, οδηγημένος ίσως από κάποια μοίρα, αντιμετώπισα μια τελείως διαφορετική κατάσταση. Τώρα υπήρχαν τρία μικρά άστρα, όλα δυτικά του Δία, πιο κοντά μεταξύ τους από ό,τι την προηγούμενη νύχτα και έχοντας το ένα από το άλλο ίσες αποστάσεις.

Την μεθεπόμενη, 11 Ιανουαρίου, παρατήρησα μια διάταξη της ακόλουθης μορφής: μόνο δύο άστρα βρίσκονταν ανατολικά του Δία, το πιο κοντινό από τα οποία απείχε από τον Δία τρεις φορές την απόστασή του από το πιο μακρινό. Το τελευταίο ήταν σχεδόν διπλάσιο από το πρώτο, ενώ την προηγούμενη νύχτα φαινόταν να έχουν και τα δύο το ίδιο περίπου μέγεθος. Έτσι χωρίς κανέναν δισταγμό πλέον, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι στον ουρανό υπάρχουν τρία άστρα που κινούνται γύρω από τον Δία, όπως η Αφροδίτη και ο Ερμής κινούνται γύρω από τον Ήλιο. Αυτό επιβεβαιώθηκε αργότερα από αναρίθμητες άλλες παρατηρήσεις τόσο καθαρά, όσο καθαρό είναι και το φως της ημέρας.

από τον Αστρικό Αγγελιαφόρο του Γαλιλαίου
Βενετία, 1610
από το βιβλίο «Το Αθέατο Σύμπαν»
Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

ΠΗΓΗ

Η ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ


TED: Κάμερα που κινηματογραφεί το φως σε αργή κίνηση, που φωτογραφίζει αντικείμενα το οποία βρίσκονται σε γωνία και άλλα θαυμαστά.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: