Περδίκκας I

Το θέμα που θα μας απασχολήσει σήμερα, αλλά και στις επόμενες αναρτήσεις, είναι οι διάδοχοι του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Παράλληλα θα ασχοληθούμε γενικότερα με την ιστορία της αρχαίας Μακεδονίας.
Οδηγοί στην προσπάθειά μας να περιγράψουμε το «χάος» που επικράτησε την εποχή των διαδόχων θα είναι δύο σπουδαίοι ιστορικοί, ο Γιόχαν Γκούσταβ Ντρόυζεν και ο Νίκολας Χάμοντ, χωρίς βέβαια να παραλείψουμε ούτε στιγμή να συμβουλευόμαστε την εγκυρότατη Ιστορία του Ελληνικού Έθνους.
Πρώτος διάδοχος του αφιερώματός μας είναι ο Περδίκκας, ο άνθρωπος που πήρε το δαχτυλίδι από τον ετοιμοθάνατο Αλέξανδρο.

Napoli_BW_2013-05-16_16-24-01

Βαβυλώνα, 323 π.Χ.

Δεν έχουν περάσει πολλές μέρες από τον θάνατο του Αλέξανδρου και οι Μακεδόνες ερίζουν για το ποιος θα είναι ο νέος βασιλιάς. Ο Περδίκκας, που εκείνη τη στιγμή είναι ο ανώτερος αξιωματούχος του κράτους, συγκαλεί τους σωματοφύλακες (δηλαδή τους στενούς συνεργάτες του νεκρού βασιλιά) και άλλους ανώτατους αξιωματικούς να αποφασίσουν τι θα γίνει.

Στο συμβούλιο οι γνώμες διχάζονται. Ο Περδίκκας υποστηρίζει πως θα πρέπει να περιμένουν να γεννήσει η Ρωξάνη με την ελπίδα το παιδί να είναι αγόρι ώστε αυτό να διαδεχθεί τον πατέρα του. Υπάρχουν όμως σοβαρές αντιρρήσεις. Είναι σωστό ένας «γιος Βακτριανής» να γίνει βασιλιάς των Μακεδόνων;

Άλλοι πιστεύουν πως νόμιμο δικαίωμα στη διαδοχή του θρόνου έχει ο Αρριδαίος, ετεροθαλής αδελφός του Αλέξανδρου, που όμως είναι πνευματικά μειωμένων δυνατοτήτων. Ο Πτολεμαίος έχει διαφορετική άποψη. Δεν είναι σωστό άλλος να έχει τον τίτλο και άλλος να κυβερνάει. Η δική του πρόταση είναι να ανατεθεί η ηγεσία σε ένα συμβούλιο στενών συνεργατών του νεκρού βασιλιά και οι αποφάσεις να παίρνονται με πλειοψηφία.

Διάδοχοι ΑλεξάνδρουΑπεικόνιση του 14ου αιώνα όπου ο Περδίκκας απεικονίζεται να λαμβάνει το δαχτυλίδι του ετοιμοθάνατου Αλεξάνδρου.
(Η εικόνα είναι από την Βικιπαίδεια)
Ναι, ο Περδίκκας είχε λάβει το δαχτυλίδι από τον Αλέξανδρο όταν χειροτέρευσε η υγεία του, αλλά μόνο για να σφραγιστούν κάποια απαραίτητα έγγραφα, όχι γιατί ο Αλέξανδρος τον θεωρούσε ικανό του διάδοχο.

Τελικά το συμβούλιο αποφασίζει να οριστούν ο Περδίκκας και ο Λεοννάτος επίτροποι του παιδιού που θα γεννήσει η Ρωξάνη, ενώ Αντίπατρος και Κρατερός ορίζονται στρατηγοί της Ευρώπης.
Όμως οι πεζέταιροι και οι αργυράσπιδες του πεζικού -που δεν έχουν εκπροσωπηθεί στο συμβούλιο- επιμένουν πως νέος βασιλιάς πρέπει να γίνει ο Αρριδαίος. Άλλωστε σύμφωνα με τη μακεδονική παράδοση ο νέος βασιλιάς αναδεικνύεται από το σύνολο των στρατευμένων Μακεδόνων και όχι από ένα συμβούλιο λίγων και εκλεκτών.

Για να αποφευχθεί η σύγκρουση ο Περδίκκας στέλνει για μεσολάβηση στους πεζικάριους τον Μελέαγρο, μήπως και τους επαναφέρει στην πειθαρχία. Μα αυτός αντί να τους συνετίσει, συμμαχεί μαζί τους και πλέον όλοι οι πεζικάριοι -με τον Μελέαγρο επικεφαλής- φτάνουν στα ανάκτορα μαζί με τον Αρριδαίο, του φοράν τη βασιλική στολή και τον ανακηρύσσουν βασιλιά με το όνομα Φίλιππος Αρριδαίος.

Ο Περδίκκας και οι εταίροι του ιππικού αντιδρούν. Έτσι ξεκινούν οι πρώτες συμπλοκές, μες στο παλάτι, δίπλα στο άταφο ακόμα πτώμα του νεκρού βασιλιά. Τελικά ο Περδίκκας και οι υπόλοιποι εταίροι, μπροστά στην οργή των πεζικάριων, αναγκάζονται να υποχωρήσουν. Μάλιστα θα καταφέρουν να φύγουν σώοι από το παλάτι μόνο χάρη στον Σέλευκο και τους βασιλικούς του παίδες.

Προσωρινά το πεζικό δείχνει να έχει επιβάλει την άποψή του. Οι ιππείς όμως μαζεύονται στις πύλες της Βαβυλώνας και πιάνουν τις εισόδους της πόλης. Τώρα η κατάσταση έχει αντιστραφεί. Στην ανοιχτή πεδιάδα το ιππικό είναι ανίκητο. Οι πεζικάριοι λίγα θα μπορέσουν να πετύχουν. Ο Μελέαγρος προσπαθεί να προλάβει τις εξελίξεις. Στέλνει ανθρώπους να σκοτώσουν τον Περδίκκα που βρίσκεται ακόμα στο εσωτερικό της Βαβυλώνας. Όμως το εγχείρημα αποτυγχάνει. Οι άντρες του δειλιάζουν μπροστά στην αποφασιστικότητα του Περδίκκα και τον αφήνουν να καταφύγει ανενόχλητος στο στρατόπεδο των ιππέων.

imgD_11Μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου οι στρατηγοί-διάδοχοι χώρισαν μεταξύ τους το τεράστιο κράτος κι ύστερα αναχώρησαν ο καθένας για τη σατραπεία του. Και όπως γράφει ο Droysen θα συναντιόντουσαν ξανά μόνο στα πεδία των μαχών…

Ο συμβιβασμός πλέον είναι αναγκαίος. Τον ρόλο του διαμεσολαβητή αναλαμβάνει ο Ευμένης, ο αρχιγραμματέας του Αλέξανδρου. Αποφασίζεται τελικά οι Μακεδόνες του ιππικού να αναγνωρίσουν τον Φίλιππο Αρριδαίο ως βασιλιά αλλά και οι πεζικάριοι συμφωνούν πως αν η Ρωξάνη γεννήσει γιο, τότε αυτός θα γίνει συμβασιλέας. Ο Περδίκκας ονομάζεται χιλίαρχος και επίτροπος της «ξυμπάσης βασιλείας» ενώ ο Κρατερός «προστάτης της Αρριδαίου βασιλείας».

Μετά τη συμφωνία θα πρέπει να γίνει η απαραίτητη τελετή καθαρμού για να επικυρωθεί η συμφιλίωση σύμφωνα με τα μακεδονικά έθιμα. Μαζεύονται λοιπόν οι πεζικάριοι από τη μια και οι ιππείς με τους ελέφαντες από την άλλη. Μετά τον καθαρμό (ο οποίος ήταν απαραίτητος καθώς Μακεδόνες είχαν πολεμήσει εναντίον Μακεδόνων), ο Περδίκκας, επικεφαλής ίλης ιππικού βγαίνει μπροστά και ζητάει από κάθε λόχο τους υποκινητές της στάσης, αλλιώς θα διατάξει τους ιππείς να ορμήσουν με τα ξίφη τους εναντίον των πεζικάριων. Κι όλα αυτά εν ονόματι του βασιλέως (δηλ. του Αρριδαίου!) που στέκεται δίπλα του ανήμπορος να φέρει αντίρρηση. Μπροστά σε μια τέτοια επίδειξη δύναμης οι πεζικάριοι δεν μπορούν να αντιδράσουν.

Παραδίδονται καμιά τριανταριά που τους ρίχνουν οι άνδρες του Περδίκκα μπροστά στους ελέφαντες και τους τσαλαπατούν!

Ύστερα από αυτά τα γεγονότα, ο Μελέαγρος καταλαβαίνει πως θα είναι το επόμενο θύμα. Καταφεύγει σε έναν ναό μήπως και γλυτώσει αλλά οι άντρες του Περδίκκα τον συλλαμβάνουν και τον σκοτώνουν.

Η μάχη των διαδόχων έχει ξεκινήσει.

250px-Tetradrachme.wmtΒικιπαίδεια

Κι όπως κυνηγιόντουσαν μες στα άδεια δωμάτια των χαοτικών εκείνων ανακτόρων της αιώνιας Βαβυλώνας γύρω από τον νεκρό Μεγαλέξαντρο, που σώπαινε λες σημαδιακά, έτσι και σ’ όλη τη συνέχεια της ιστορίας κυνηγιούνται χρόνια και χρόνια στα τεράστια διαμερίσματα της απέραντης αυτοκρατορίας…
(από την εισαγωγή του βιβλίου ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΔΙΑΔΟΧΩΝ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ του J.G. DROYSEN, σε μετάφραση και σχόλια: Ρ., Η. και Σ. Αποστολίδη)

ΠΗΓΕΣ:

J.G.DROYSEN: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΔΙΑΔΟΧΩΝ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ
σε μετάφραση και σχόλια: Ρ., Η. και Σ. Αποστολίδη

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ

ΝΙΚΟΛΑΣ ΧΑΜΟΝΤ: ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Εκδόσεις ΠΑΠΑΔΗΜΑ

ΝΙΚΟΛΑΣ ΧΑΜΟΝΤ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
Εκδόσεις ΜΑΛΛΙΑΡΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑ

ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Ένα λάθος που γίνεται συχνά είναι να συγχέεται η εποχή των Διαδόχων του Μ. Αλεξάνδρου με την εποχή των Επιγόνων. Ο όρος «Επίγονοι» αναφέρεται στις επόμενες γενιές, ενώ ο όρος «Διάδοχοι» αναφέρεται στους άμεσους συνεργάτες και συνομηλίκους του Μακεδόνα στρατηλάτη.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: