Πολυπέρχων – Κάσσανδρος I

Ο Αντίπατρος πέθανε το 319 π.Χ. σε ηλικία 80 ετών από γεράματα. Ναι, υπήρξαν και διάδοχοι που πέθαναν από φυσικά αίτια! Λίγο πριν τον θάνατό του, νιώθοντας τις δυνάμεις του να τον εγκαταλείπουν, όρισε διάδοχό του, ως επιμελητή των βασιλέων, τον Πολυπέρχοντα.

Δεν είναι σίγουρο αν είχε δικαίωμα ο Αντίπατρος να ορίσει διάδοχο -αφού ο ίδιος είχε αναδειχθεί στο αξίωμα από τη συνέλευση του στρατού και των στρατηγών- ούτε είναι σίγουρο αν ήταν σωστή αυτή η επιλογή.

Γιατί λοιπόν ο Αντίπατρος επέλεξε τον γερο-Πολυπέρχοντα και όχι τον Κάσσανδρο, τον γιο του, που τα τελευταία χρόνια ασκούσε ουσιαστικά τη διοίκηση και ήταν νεότερος και ικανότερος; Φαίνεται πως βάρυνε στην απόφασή του η αγάπη που έτρεφε ο στρατός προς το πρόσωπο του Πολυπέρχοντα. Ασφαλώς και θα προτιμούσε να παραδώσει το αξίωμα στον μεγαλύτερο γιο του, τον Κάσσανδρο, που όμως δεν τον συμπαθούσαν ιδιαίτερα οι Μακεδόνες στρατιώτες. Πρώτα πρώτα ο Κάσσανδρος δεν είχε συμμετάσχει καν στην εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Δηλαδή δεν είχε κερδίσει την αναγνώριση των Μακεδόνων δείχνοντας κάποιες ιδιαίτερες στρατηγικές ικανότητες ή τουλάχιστον κάποια γενναιότητα στα πεδία των μαχών. Ούτε με τον Αλέξανδρο είχε καλές σχέσεις αν και ήταν περίπου συνομήλικοι. Όταν ήρθε στη Βαβυλώνα, με σκοπό να δώσει εξηγήσεις σχετικά με τις κατηγορίες που είχαν διατυπωθεί εναντίον του Αντίπατρου από μερικούς Ιλλυριούς, ο Κάσσανδρος βλέποντας τους Πέρσες να προσκυνούν τον Αλέξανδρο, βρήκε το θέαμα αστείο και ξέσπασε σε γέλια. Λέγεται πως ο Αλέξανδρος, έξαλλος από θυμό, τον άρπαξε απ’ τα μαλλιά και τον κόλλησε στον τοίχο.

Πάντως ο Αντίπατρος τον Κάσσανδρο δεν τον παραμέρισε. Του έδωσε σημαντικό αξίωμα, αυτό του «χιλίαρχου», τον τίμησε δηλαδή με τη δεύτερη θέση στην ιεραρχία.

b12711a1

Ανάγλυφο κεφάλι Σιληνού που κοσμεί αργυρή οινοχόη από τον τάφο του Φιλίππου στη Βεργίνα.

Όταν ολόκληρος ο πληθυσμός θα μεταβαλλόταν σε σκλάβους, είτε γιατί είχε αντισταθεί στους πολιορκητές, είτε γιατί είχε ακούσει κακούς συμβούλους, τότε η πόλη θα άδειαζε και θα ακολουθούσε τις μεγάλες φάλαγγες του νικηφόρου στρατού, με δεμένους τους άντρες και με τις γυναίκες, τα παιδιά και τα μπογαλάκια τους μέσα σε κάρα, ως τη στιγμή που σταθμεύοντας σε κάποια πόλη θα συναντούσαν εμπόρους που θα αγόραζαν και θα μεταπουλούσαν το ανθρώπινο κοπάδι. Μερικές φορές η διοίκηση που δεν μπορούσε να φορτώσει στις πλάτες του στρατού το πολύτιμο, αλλά και βαρύ φορτίο, έστελνε τα άχρηστα στόματα στις παράκτιες αγορές, με τη συνοδεία μιας μικρής αλλά καλά οπλισμένης στρατιωτικής συνοδείας. Το ανακυκλούμενο χρήμα επέστρεφε στο στρατιωτικό θησαυροφυλάκιο και χρησίμευε για την πληρωμή μισθών ή για την αγορά τροφίμων.
PAUL FAURE: «Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ»
Εκδόσεις ΠΑΠΑΔΗΜΑ

Αντίθετα με τον Κάσσανδρο, ο Πολυπέρχων ήταν ιδιαίτερα αγαπητός, καθώς ήταν λαμπρός αξιωματικός και τίμιος. Δυστυχώς οι ικανότητές του περιορίζονταν στο να εκτελεί διαταγές. Δεν είχε ηγετικές ικανότητες ούτε είχε αναλάβει ποτέ τη διοίκηση σημαντικών τμημάτων του στρατού και φάνηκε πως δεν ήταν κατάλληλος να αντιπροσωπεύσει τον θεσμό της βασιλείας, ιδιαίτερα σε τόσο δύσκολες περιστάσεις όσο αυτές που ακολούθησαν. Α, είχε κι ένα άλλο προσόν ο Πολυπέρχων. Ήταν γλεντζές! Στα συμπόσια είχε τη συνήθεια να πετάει τον θώρακά του και να το ρίχνει στο χορό!

Τελευταία παρακαταθήκη που άφησε ο Αντίπατρος ήταν η ρητή του εντολή, τόσο προς τον Πολυπέρχοντα όσο και προς τον Κάσσανδρο, να μην επιτρέψουν με τίποτα να περάσει η εξουσία στις γυναίκες της βασιλικής οικογένειας, με τις οποίες ο Αντίπατρος δεν τα πήγαινε καλά. Με την Ολυμπιάδα είναι γνωστό πως οι σχέσεις τους ήταν τεταμένες. Ο ίδιος θεωρούσε πως η μητέρα του Αλέξανδρου ανακατευόταν στη δουλειά του, ενώ η Ολυμπιάδα τον θεωρούσε εμπνευστή της δολοφονίας του γιου της. Ούτε με την Κλεοπάτρα είχε καλές σχέσεις ο Αντίπατρος καθώς εξαιτίας της χώρισε την κόρη του ο Περδίκκας. Αλλά και με την Ευρυδίκη ήταν στα μαχαίρια ο Αντίπατρος καθώς στη συνέλευση του Τριπαράδεισου τον είχε κατηγορήσει ενώπιον του στρατού και λίγο έλειψε να πετύχει την καταδίκη του.

Ανέλαβε λοιπόν ο Πολυπέρχων το αξίωμα του «επιμελητή της βασιλείας» και ο Κάσσανδρος έμεινε παραπονεμένος να σκέφτεται πώς θα αντιδράσει. Η αιματοχυσία πλησίαζε.

ΠΗΓΕΣ

J.G.DROYSEN: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΔΙΑΔΟΧΩΝ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ
σε μετάφραση και σχόλια: Ρ., Η. και Σ. Αποστολίδη

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ

ΝΙΚΟΛΑΣ ΧΑΜΟΝΤ: ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΕ Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Εκδόσεις ΠΑΠΑΔΗΜΑ, Μετάφραση: Φ. Κ. Βώρος

ΝΙΚΟΛΑΣ ΧΑΜΟΝΤ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
Εκδόσεις ΜΑΛΛΙΑΡΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑ

ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ: ΑΝΤΙΠΑΤΡΟΣ

b1233bΔιόνυσος πάνω σε πάνθηρα (ψηφιδωτό δάπεδο από την Πέλλα)

Τι κέρδισαν όλοι αυτοί που δεν σκοτώθηκαν στις εφόδους, στις ερήμους ή στις ενέδρες; Οι αρχαίοι συγγραφείς είναι πολύ φειδωλοί σε ο,τι αφορά τις ανάγκες σε χρήμα εκατό περίπου χιλιάδων μαχητών, που τους έριχναν στα βασιλικά σφαγεία και που από φτώχεια αναγκάστηκαν να πουληθούν. Και μόνο από ελέγχους και συγκρίσεις μπορούμε να δούμε σε τι ήταν δυνατό να ελπίζουν οι δευτερότοκοι της μακεδονικής οικογένειας, που είχαν στρατευτεί με τη βία στο ιππικό ή στην εθνική πολιτοφυλακή, οι ιππείς, οι πεζέταιροι, οι στρατευμένοι σύμμαχοι, οι ξένοι βοηθητικοί, που ήταν λίγο πολύ ειδικευμένοι στον χειρισμό ενός όπλου. Που είχαν στρατευτεί αποβλέποντας σε υψηλή αμοιβή, στα λάφυρα, στο χρυσάφι, στις γαίες, στις γυναίκες και στα κτήνη. Κι ωστόσο πόση ανισότητα στη διανομή!
Ημερήσιος μισθός: Κάθε εταίρος της έφιππης φρουράς μπορούσε να υπολογίζει 16 δραχμές και 4 οβολούς, κάθε εταίρος της φρουράς των πεζών 5 δραχμές και κάθε ξένος μισθοφόρος 3 ή 4 δραχμές. Την ίδια εποχή ένας πολίτης που μετείχε στην εκκλησία του Δήμου στην Αθήνα, έπαιρνε μια μόνο δραχμή τη μέρα για ολόκληρη τη συνεδρίαση κι ένας ελεύθερος εργαζόμενος 2 δραχμές για ολόκληρη μέρα δουλειάς. 
Καταλαβαίνει κανείς, λοιπόν, το οικονομικό ενδιαφέρον που παρουσίαζε για τους νέους άνεργους της Μακεδονίας και της Ελλάδας, να στρατευτούν στον στρατό της νίκης: η υπόσχεση ενός καθημερινού μισθού από τέσσερις έως δεκαπέντε φορές μεγαλύτερου από τον μισθό των καλύτερα αμοιβομένων Ελλήνων εργατών. 
PAUL FAURE «Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ»
Εκδόσεις ΠΑΠΑΔΗΜΑ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: