Archive for Νοέμβριος 2009

Γούντι Άλλεν (I) – με αφορμή την ταινία «Κι αν σου κάτσει;»

30/11/2009

 

Εξαιρετική και ευφυέστατη η νέα ταινία του Γούντι Άλλεν. Δυστυχώς είναι αδύνατο να θυμηθούμε με ακρίβεια τις πανέξυπνες ατάκες που ακούγονται στην ταινία -άλλωστε το όνομα «λογομνήμων» δόθηκε κατ’ ευφημισμόν- έτσι θα περιοριστούμε σε παραθέματα και αφορισμούς από δύο βιβλία του Γούντι Άλλεν. 

 

 

Νομίζω τελικά ότι όλα πηγάζουν από το γεγονός ότι μισώ την πραγματικότητα. Και το κακό είναι ότι μόνο εκεί μπορεί κανείς να απολαύσει μια ωραία μπριζόλα.

από το βιβλίο «Ο ΓΟΥΝΤΙ ΑΛΛΕΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΟΥΝΤΙ ΑΛΛΕΝ»
επιμέλεια ΣΤΙΓΚ ΜΠΙΕΡΚΜΑΝ  μετάφραση ΠΟΛΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ 
Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

 

Γι’ άλλη μια φορά επιχείρησα ν’ αυτοκτονήσω –έβρεξα τη μύτη μου και την έχωσα στο ντουί της λάμπας. Δυστυχώς, έγινε ένα βραχυκύκλωμα στα καλώδια, κι απλώς κουτρουβαλιάστηκα απ’ το ψυγείο. Επειδή πάντα κατατρύχομαι από θανατερές σκέψεις, μελαγχολώ σταθερά. Αναρωτιέμαι πάντα αν θα υπάρχει μετά θάνατον ζωή, κι αν υπάρχει, θα βρω άραγε να χαλάσω χιλιάρικο;

ΓΟΥΝΤΙ ΑΛΛΕΝ «ΧΩΡΙΣ ΦΤΕΡΑ»
μετάφραση ΣΩΤΗΡΗΣ ΚΑΚΙΣΗΣ Εκδόσεις ΟΔΥΣΣΕΑΣ

 

Μεγαλώνοντας, παρατηρούσα ότι οι γονείς των άλλων παιδιών στη γειτονιά δεν τα άφηναν να βλέπουν ταινίες. Τα καλοκαίρια συνήθως τους έλεγαν: «Πηγαίνετε να παίξετε έξω στον ήλιο, στον φρέσκο αέρα, κινηθείτε, κολυμπήστε». Υπήρχε και όλη αυτή η παραφιλολογία εκείνη την εποχή ότι οι ταινίες σού καταστρέφουν τα μάτια και τέτοιες ανοησίες. Οι γονείς μου δεν έδιναν σημασία σ’ αυτά, ούτε με απέτρεψαν ποτέ από το να πηγαίνω σινεμά. Από την άλλη, κι εγώ σιχαινόμουν το καλοκαίρι – σιχαινόμουν τη ζέστη, τον ήλιο που έκαιγε. Η καλύτερή μου ήταν να βρίσκομαι σ’ έναν κινηματογράφο με κλιματισμό. Και υπήρχαν φορές που πήγαινα τέσσερις, πέντε, έξι φορές την εβδομάδα, ή και κάθε μέρα ακόμα, ανάλογα με το χαρτζιλίκι μου. Επίσης οι κινηματογράφοι τότε έπαιζαν δύο ταινίες μ’ ένα εισιτήριο. Η καλύτερή μου!  Το χειμώνα βέβαια, με το σχολείο, τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Μπορούσα να πηγαίνω μόνο τα Σαββατοκύριακα. Συνήθως πήγαινα Σάββατο και Κυριακή, και πολλές φορές κατευθείαν μετά το σχολείο.

από το βιβλίο «Ο ΓΟΥΝΤΙ ΑΛΛΕΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΟΥΝΤΙ ΑΛΛΕΝ»
επιμέλεια ΣΤΙΓΚ ΜΠΙΕΡΚΜΑΝ  μετάφραση ΠΟΛΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ 
Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

 

Ο Γούντι Άλλεν το 2006

 

Είναι θλιβερό, νομίζω, ότι στον κόσμο υπάρχουν τόσοι άνθρωποι που έχουν αισθήματα, ευαισθησίες, ποιητικές εξάρσεις και θέλουν να τα εκφράσουν αλλά δεν μπορούν. Δεν έχουν μουσικό ταλέντο, ταλέντο ζωγραφικής ή λογοτεχνικό. Κι όμως έχουν τα αισθήματα και πρέπει να είναι τρομερό να βρίσκεσαι σε τέτοια κατάσταση. Μερικές φορές μου συμβαίνει και μένα, να θέλω να εκφράσω κάτι και να μην μπορώ, να βρίσκομαι σε αδιέξοδο.  Αυτό μου συμβαίνει πιο τακτικά στη μουσική. Γιατί είμαι κακός μουσικός – και δεν το λέω αυτό στα αστεία: παίζω σε συναυλίες σχεδόν σ’ όλο τον κόσμο, κι αυτό μόνο και μόνο επειδή είμαι διάσημος στον κινηματογράφο.

από συνέντευξη του Γούντι Άλλεν στο Ν. Φ. Μικελίδη
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ 28/9/2008

 

Για μένα η φύση είναι ένα σύνολο από αράχνες που τρώνε έντομα, μεγάλα ψάρια που κατασπαράζουν τα μικρά, φυτά που τρώνε φυτά. Σαν ένα πελώριο εστιατόριο, έτσι τη βλέπω.

Από την ταινία «Ο ειρηνοποιός, Love and Death», 1975

 

Όταν κανείς χαζεύει την ομορφιά της φύσης από μακριά, αυτό που βλέπει είναι ένα πανέμορφο φυσικό τοπίο. Αν όμως πλησιάσει και κοιτάξει προσεχτικότερα, αυτό που θα δει είναι κάπως φρικαλέο. Από κοντά θα δει βία, χάος, σκοτωμούς και κανιβαλισμούς. Όταν όμως κοιτάς τη γενική εικόνα, έναν πίνακα του Κόνσταμπλ για παράδειγμα, όλα μοιάζουν ειδυλλιακά.

από το βιβλίο «Ο ΓΟΥΝΤΙ ΑΛΛΕΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΟΥΝΤΙ ΑΛΛΕΝ»
επιμέλεια ΣΤΙΓΚ ΜΠΙΕΡΚΜΑΝ  μετάφραση ΠΟΛΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ 
Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

 

 Τζον Κόνσταμπλ (1776-1837)
Η κοιλάδα Στάουρ και η εκκλησία του Ντέντχαμ

  

Μέχρι και σήμερα τρελαίνομαι με τα αθλητικά. Μία από τις μεγαλύτερές μου απογοητεύσεις είναι ότι το θέατρο δεν θα μπορέσει ποτέ να φτάσει τα επίπεδα της έντασης που μπορεί να σου προσφέρει ένας καλός αγώνας.

από το βιβλίο «Ο ΓΟΥΝΤΙ ΑΛΛΕΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΟΥΝΤΙ ΑΛΛΕΝ»
επιμέλεια ΣΤΙΓΚ ΜΠΙΕΡΚΜΑΝ  μετάφραση ΠΟΛΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ 
Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

 

Σήμερα είδα ένα πορτοκαλί ηλιοβασίλεμα και σκέφτηκα: Τι ασήμαντος που είμαι! Βέβαια, ξανασκέφτηκα το ίδιο και χτες, κι έβρεξε. Με πλημμύρισε απέχθεια για τον εαυτό μου και σχεδίασα άλλη μια αυτοκτονία – αυτή τη φορά εισπνέοντας δίπλα σ’ έναν ασφαλιστή.

ΓΟΥΝΤΙ ΑΛΛΕΝ «ΧΩΡΙΣ ΦΤΕΡΑ»
μετάφραση ΣΩΤΗΡΗΣ ΚΑΚΙΣΗΣ Εκδόσεις ΟΔΥΣΣΕΑΣ

  

Η ζωή δεν μιμείται την τέχνη, μιμείται την κακή τηλεόραση.

από την ταινία «Παντρεμένα ζευγάρια, Husbands and Wives», 1992

  

Δεν με ενδιαφέρει να ζω στις καρδιές των ανθρώπων, προτιμώ να ζω στο διαμέρισμά μου.

Αυτό που μας βασανίζει στην πραγματικότητα είναι ο θάνατος. Τα γηρατειά και ο θάνατος. Είναι τόσο τρομαχτικό, τόσο φριχτό για τους ανθρώπους να τον αποδεχτούν, που επιλέγουν να μην το σκέφτονται. Σκαρφίζονται θρησκείες ή ένα σωρό άλλα πράγματα για να μην σκέφτονται το θάνατο. Προσπαθούν να το μπλοκάρουν, να το βγάλουν από το μυαλό τους.

από το βιβλίο «Ο ΓΟΥΝΤΙ ΑΛΛΕΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΟΥΝΤΙ ΑΛΛΕΝ»
επιμέλεια ΣΤΙΓΚ ΜΠΙΕΡΚΜΑΝ  μετάφραση ΠΟΛΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ 
Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

 

  

11 ατάκες του Γούντι Άλλεν: 

1) I don’t want to achieve immortality through my work, I want to achieve it through not dying.

2) I can’t listen to that much Wagner. I start getting the urge to conquer Poland.

3) Hey, don’t knock masturbation. It’s sex with someone I love.

4) I was thrown out of college for cheating on the metaphysics exam; I looked into the soul of the boy sitting next to me.

5) If it turns out that there is a God, I don’t think that he’s evil. Just an underachiever.

6) If only God would give me some clear sign! Like making a large deposit in my name in a Swiss bank.

7) The good people sleep better at night while the bad ones seem to enjoy the waking hours much more.

I am not afraid of death, I just don’t want to be there when it happens.

9) I am at two with nature.

10) I’m such a good lover because I practice a lot on my own.

11) Life doesn’t imitate art, it imitates bad television.

αντιγραφή από το http://enteka.blogspot.com

Advertisements

Αρκάς: από τις χαμηλές πτήσεις και τα θανάσιμα αμαρτήματα

28/11/2009

ΑΡΚΑΣ «ΧΑΜΗΛΕΣ ΠΤΗΣΕΙΣ – ΑΝ ΠΕΤΑΞΕΙ ΤΟ ΠΟΥΛΙ»
Εκδόσεις ΓΡΑΜΜΑΤΑ

 

 

ΑΡΚΑΣ «ΧΑΜΗΛΕΣ ΠΤΗΣΕΙΣ – ΑΝ ΠΕΤΑΞΕΙ ΤΟ ΠΟΥΛΙ»
Εκδόσεις ΓΡΑΜΜΑΤΑ

 

  

 

ΑΡΚΑΣ «ΧΑΜΗΛΕΣ ΠΤΗΣΕΙΣ – ΑΝ ΠΕΤΑΞΕΙ ΤΟ ΠΟΥΛΙ»
Εκδόσεις ΓΡΑΜΜΑΤΑ

 

 

ΑΡΚΑΣ «ΧΑΜΗΛΕΣ ΠΤΗΣΕΙΣ – ΑΝ ΠΕΤΑΞΕΙ ΤΟ ΠΟΥΛΙ»
Εκδόσεις ΓΡΑΜΜΑΤΑ

  

 

ΑΡΚΑΣ «ΘΑΝΑΣΙΜΑ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΑ»
Εκδόσεις ΓΡΑΜΜΑΤΑ

 

 

 

ΑΡΚΑΣ «ΘΑΝΑΣΙΜΑ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΑ»
Εκδόσεις ΓΡΑΜΜΑΤΑ

 

 

ΑΡΚΑΣ «ΘΑΝΑΣΙΜΑ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΑ»
Εκδόσεις ΓΡΑΜΜΑΤΑ

 

 

ΑΡΚΑΣ «ΘΑΝΑΣΙΜΑ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΑ»
Εκδόσεις ΓΡΑΜΜΑΤΑ

 

ο «κοσμοπολίτης» Κοσμάς Πολίτης

25/11/2009

  

Κοσμάς Πολίτης (1888-1974) 
(Στο φόντο το σπίτι του στο Ψυχικό)

 

Αγαπάτε αλλήλους; Ναι. Αγαπάτε τους εχθρούς υμών; Ναι, τέλος πάντων. Μα όχι τους εχθρούς του ανθρώπου, όχι τους εχθρούς της ανθρωπιάς… 

Μπορείς να ζήσεις δίχως να σ’ αγαπάνε, μα όχι δίχως ν’ αγαπάς. 

Λένε πως μια τζαμούζα την κουμαντάρεις δύσκολα. Μα ένα κοπάδι το κάνει ζάφτι κι ένα μικρό παιδί. Το ίδιο, λένε ακόμα, συμβαίνει και με τις ανθρώποι: ένα κοπάδι ανθρώποι – και όσο πιο μεγάλο τόσο πιο εύκολα – μπορεί να το πλανέψει και να το σέρνει πίσω του ο πρώτος μπαγαπόντης ή τρελός που θα βρεθεί. 

Η αγάπη του Θεού αρχίζει από την αγάπη του ανθρώπου. 

Αν υπάρχουν αφεντάδες, είναι γιατί υπάρχουν άνθρωποι που τους αρέσει να ‘ναι δούλοι.  

ΚΟΣΜΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ “ΣΤΟΥ ΧΑΤΖΗΦΡΑΓΚΟΥ” 

 

 

Παύλος Μαθιόπουλος (1876-1956)
προσωπογραφία άγνωστης γυναίκας

 

 Κοσμοπολίτης της οδύνης 

Πριν από 30 χρόνια (23 Φεβρουαρίου 1974) άφηνε την τελευταία του πνοή στον “Ευαγγελισμό” ο Κοσμάς Πολίτης, ένας από τους επιφανέστερους νεοέλληνες λογοτέχνες.
Είχε μεταφερθεί λίγες μέρες νωρίτερα, με αναπνευστική και καρδιακή ανεπάρκεια, από τον οίκο ευγηρίας όπου διέμενε τους τελευταίους μήνες, όταν λόγω ανημπόριας υποχρεώθηκε ν’ αφήσει το σπίτι του στο Ψυχικό.
Ήταν 86 ετών. Έφυγε πικραμένος, με τη συμπαράσταση ελάχιστων φίλων, χτυπημένος από οικογενειακά και οικονομικά δεινά. Ανήμερα το πρωινό της επάρατης 21ης Απριλίου 1967 βρίσκει νεκρή τη γυναίκα του Κλάρα. Λίγες ώρες αργότερα συλλαμβάνεται από ανάλγητους ασφαλίτες για την “αντεθνική” του δράση (υπήρξε μέλος του ΚΚΕ και υποψήφιος βουλευτής της ΕΔΑ). Αφήνεται να κηδέψει τη γυναίκα του και ξανασυλλαμβάνεται για να αφεθεί ελεύθερος έπειτα από δέκα ημέρες, μετά από παρεμβάσεις ομοτέχνων και φίλων (κυρίως του ζεύγους Ροζέ και Τατιάνας Μιλλιέ).
Είχε προηγηθεί το 1942 ο θάνατος της κόρης του Φοίβης (Κνούλης το χαϊδευτικό της), γεγονός που ο χρόνος δεν στάθηκε ικανός να επουλώσει. Σύζυγος του σκηνοθέτη Γιώργου Μιχαηλίδη, η Φοίβη πέθανε μετά τη γέννηση θνησιγενούς βρέφους.
Το 1942 στάθηκε χρονιά ιδιαίτερα οδυνηρή για το συγγραφέα, αφού αποχωρεί πρόωρα από την Ιονική Τράπεζα όπου εργαζόταν και υποχρεώνεται να ζει με μια πενιχρή σύνταξη και τα ελάχιστα χρήματα που έβγαζε από το μεταφραστικό του κυρίως έργο.
Οι οικονομικές του υποχρεώσεις τον αναγκάζουν τον ίδιο χρόνο να πουλήσει το σπίτι του (μια θαυμάσια μονοκατοικία που είχε σχεδιάσει ο ίδιος, στην οδό Στρατηγού Καλάρη 13 στο Π. Ψυχικό) σ’ ένα μαυραγορίτη, με τη συμφωνία να παραμείνει με ενοίκιο. Το σπίτι περνάει στη συνέχεια στο Δημόσιο (για οφειλόμενους φόρους του μαυραγορίτη), με τον ίδιο να εξακολουθεί να παραμένει με ενοίκιο.   

απόσπασμα από άρθρο του ΔΗΜΗΤΡΗ ΓΚΙΩΝΗ
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (28/2/2004)

 

Στο σπίτι του Κοσμά Πολίτη στεγάζεται σήμερα το Δημαρχείο Π. Ψυχικού 

 

Το χαρακτηριστικό του ανθρώπου όμως είναι το μίσος – το εκδηλώνει ακόμα και στον έρωτα… 

Το λογικό κι ο έρωτας ποτέ τους δεν ταιριάξαν. 

ΚΟΣΜΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ “ΛΕΜΟΝΟΔΑΣΟΣ” 

 

Ποιος μπορεί να ζήσει δίχως ελπίδα σ’ ένα θαύμα; 

Ας μείνομε και λίγο ανεξάρτητοι, δίχως να σκλαβωθούμε ούτε σε μιαν αλήθεια ούτε σε κάποια πλάνη… 

ΚΟΣΜΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ “EROICA” 

 

Η αμαρτία που δεν απαρνήθηκα όσο μικρή κι αν είναι, αυτή ‘ναι η μεγαλύτερη.

Το τελειωτικό και το ασάλευτο είναι κάτι αντίθετο με τη ζωή. 

Ό,τι είναι το ατελές είναι και το τέλειο. 

ΚΟΣΜΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ “ΕΚΑΤΗ”

  

Καταφέρανε να ‘χω στην πατρίδα μου το αίσθημα του ραγιά

Γιατί στο μυθιστόρημά σας (Στου Χατζηφράγκου) δεν αναφέρετε ούτε μία φορά το όνομα «Σμύρνη»;
Για τους αγαπημένους νεκρούς του μιλάει κανείς συχνά χωρίς να τους ονομάζει, νιώθοντας πως θα ‘ταν σαν ασέβεια στη μνήμη τους να προφέρει το όνομά τους.

Θα θέλατε να σχολιάσετε, τελειώνοντας, την αφιέρωση του νέου σας έργου: «Καταφέρανε να ‘χω στην πατρίδα μου το αίσθημα του ραγιά»; Πιστεύετε ότι το αίσθημα αυτό το συμμερίζονται πολλοί άλλοι πρόσφυγες;
Πρώτα για την ελευθερία που νιώθαμε όταν ζούσαμε στη Σμύρνη: δεν είχαμε καμιά ενόχληση από τους Τούρκους, τουλάχιστον ως το 1914. Κι εκείνο το αίσθημα της καλοπέρασης, της αφθονίας – βασισμένο, βέβαια, κι αυτό στο καθεστώς των διομολογήσεων. Αλλά και στο εσωτερικό της Μικρασίας επικρατούσε κατά κανόνα ομόνοια ανάμεσα στους Τούρκους και στους Έλληνες. Όσο για τη Σμύρνη, μπορώ να πω ότι ζούσαμε σε μια άγνοια του τουρκικού στοιχείου. Αντίθετα, όταν εγκαταστάθηκε η Ελληνική Αρμοστεία στη Σμύρνη, έρχονταν στιγμές που εμείς οι ντόπιοι νιώθαμε πως βρισκόμαστε κάτω από ξένη – δε λέω «εχθρική» – κατοχή. Όσο πια για το αίσθημα του ραγιά που λέω πως καταφέρανε να ‘χω στην πατρίδα μου, δεν ξέρω πόσοι άλλοι πρόσφυγες το συμμερίζονται – εκείνο που ξέρω είναι ότι σίγουρα το έχουν πολλοί ντόπιοι.

απόσπασμα από συνέντευξη του ΚΟΣΜΑ ΠΟΛΙΤΗ στον Γ. Π. ΣΑΒΒΙΔΗ
από την εισαγωγή του βιβλίου του ΚΟΣΜΑ ΠΟΛΙΤΗ «ΣΤΟΥ ΧΑΤΖΗΦΡΑΓΚΟΥ» Εκδόσεις ΥΨΙΛΟΝ/ΒΙΒΛΙΑ

 

untitled

Παύλος Μαθιόπουλος (1876-1956)
“Μετά τη βροχή στην οδό Βασιλίσσης Σοφίας” Εθνική Πινακοθήκη

 

«Άκου Πάρις Ταβελούδης! Μα όνομα είν’ αυτό;»

Ο Κοσμάς Πολίτης διηγείται πώς εμπνεύστηκε, επηρεασμένος από έναν Αρμένη φίλο του, το λογοτεχνικό του ψευδώνυμο:

Τούτος ο Αρμένης, κάποτε, πάνω σε μια κουβέντα που είχαμε οι δυο μας, μου είπε: «εσύ Πάρι κοσμαπολίτης». Ήθελε να πει κοσμοπολίτης. Πώς τούρθε; Σημαδιακό λέει η Κλάρα. Αυτό θυμήθηκα όταν άρχισα να γράφω ή για να το πω σωστότερα, όταν άρχισα να εκδίδω αυτά που έγραφα και θέλησα ν’ αλλάξω το τόσο άσκημο όνομά μου. Άκου Πάρις Ταβελούδης! Μα όνομα είν’ αυτό;

ΙΩ ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΥ «ΚΟΣΜΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ – ΕΝΑΣ ΔΑΝΔΗΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ» Εκδόσεις ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ

  

Κάποιο αντρόγυνο πήγε ν’ αγοράσει έναν κόκορα για το κοτέτσι του. Έδειξαν στην κυρία τον καλύτερο που είχαν, μα η τιμή του ήταν εξωφρενικά υπέρογκη. -Γιατί τόσο ακριβά; ρώτησε εκείνη. -Ξέρετε, κάνει το χρέος του δέκα φορές τη μέρα, της αποκρίθηκε ο άνθρωπος που τον πουλούσε. -Πε το στον άντρα μου, του λέει. Αυτός πάει και λέει στον άντρα της: -Η κυρία μου είπε να σας πω πως ο κόκορας εκείνος κάνει το χρέος του δέκα φορές τη μέρα. -Με την ίδια κότα; ρωτάει αυτός. -Όχι, βέβαια, με διάφορες κότες. -Πε το στη γυναίκα μου, του κάνει… 

ΚΟΣΜΑΣ ΠΟΛΙΤΗΣ “ΛΕΜΟΝΟΔΑΣΟΣ” Εκδόσεις ΥΨΙΛΟΝ/ΒΙΒΛΙΑ

  

Παύλος Μαθιόπουλος (1876-1956)
“Κυρία με σκυλάκι” Εθνική Πινακοθήκη

 

 

“Ώστε μεταχειρίζεται δύο ονόματα αυτός ο κύριος!”

Η Τατιάνα Γκρίτση Μιλλιέξ θυμάται το διάλογο που είχε με τον Παττακό, στην προσπάθειά της να πετύχει την αποφυλάκιση του Κοσμά Πολίτη:-Και τι θέλεις και ήρθες;
-Κύριε Παττακέ, σήμερα το πρωί η αστυνομία του Ψυχικού συνέλαβε τον μεγαλύτερο Έλληνα πεζογράφο – που σίγουρα γνωρίζετε! – τον Κοσμά Πολίτη, γέροντα, καρδιακό, που την ημέρα του πραξικοπήματος…
-Της Επαναστάσεως (με διακόπτει με χτύπημα στο γραφείο με το χέρι).
Συνεχίζω:
-…βρήκε τη γυναίκα του νεκρή. Τώρα είναι θεομόναχος και άρρωστος. Κύριε Υπουργέ – πρώτη φορά τον προσφωνώ έτσι – αν δεν θέλετε να ξεσηκώσετε την παγκόσμιο γνώμη εναντίον σας για έναν συγγραφέα που θεωρείται και μελλοντικό Νόμπελ, πρέπει να διατάξετε να αφεθεί αμέσως ελεύθερος. Η καρδιά του κρέμεται από μια κλωστή. Αν πεθάνει θα θεωρηθείτε εσείς υπεύθυνοι για το θάνατό του. Για το καλό σας μιλώ.
Καινούριο χτύπημα του χεριού στο τραπέζι. Απευθύνεται στον υπασπιστή, τον κύριο Ντότσικα. “Πείτε σ’ αυτούς που τον πιάσαν πως δεν θέλω να ξεβρακώνουν τους γέρους. Τηλεφωνείστε αμέσως στο Ψυχικό για να μάθετε τους λόγους για τους οποίους κατηγορείται”.
Η απάντηση έρχεται αμέσως. Τους είναι άγνωστο το όνομα του Κοσμά Πολίτη. Αναπηδάω, ζητάω συγγνώμη, εγώ έπρεπε να το έχω σκεφθεί, το πραγματικό όνομα του συγγραφέα είναι Πάρις Τεβελούδης.
Παττακός: -Αχαχούχα, ώστε μεταχειρίζεται δύο ονόματα αυτός ο κύριος!
Εγώ: -Φυσικά, ο Πάρις Τεβελούδης ήταν Διευθυντής Τραπέζης, ο κοινωνικός του τίτλος δεν του επέτρεπε να είναι και συγγραφεύς. Έτσι πήρε το ψευδώνυμο Κοσμάς Πολίτης, που πολλοί διατείνονται πως το διάλεξε επίτηδες γιατί το έργο του είναι κοσμοπολίτικο.
-Ώστε έτσι; Κοσμοπολίτης; Και σένα πώς είπες πως σε λένε;
Είπα το όνομά μου κι από μέσα μου έτρεμα. Τώρα λέω θ’ αφήσουν τον Πολίτη και θα μπαγλαρώσουν εμένα.
-Άιντε, πήγαινε, η Επανάστασις σέβεται τους γερόντους, θα κάνουμε τα δέοντα. Και απευθυνόμενος στον υπασπιστή του: Κάνε ό,τι πρέπει.
(…)
Τον συνάντησα μπροστά στην πόρτα του περιβολιού τους. Ήρεμος, αλλά γερασμένος ξαφνικά, με κείνη την κρυφή ειρωνική του διάθεση πάντα, μου είπε χαμογελαστά: “Μόνο εσύ μπορούσες να ρίξεις τη χούντα και να με ελευθερώσεις”. Σκωπτικά αυτό και λυπημένα όσο η ψυχή του: “Αλλά ποιαν έννοια έχει η προσωρινή ελευθερία ενός ατόμου όταν χάνεται η έννοια της ελευθερίας;”. Ξέρω από τότε πως την περίμενε κάθε μέρα και δεν αξιώθηκε να δει το πέσιμο της χούντας.

ΤΑΤΙΑΝΑ ΓΚΡΙΤΣΗ ΜΙΛΛΙΕΞ (από κείμενό της στο περιοδικό Η ΛΕΞΗ τ. 63-64, Απρίλης – Μάης 1987)

 

Παύλος Μαθιόπουλος (1876-1956)
Προσωπογραφία της Κικής Παπαστράτου
Μουσείο της πόλεως των Αθηνών – Ίδρυμα Βούρου Ευταξία

Κούνεβα – Ψυχογιού, δύο συνεντεύξεις που συζητήθηκαν

23/11/2009

Μόνο οι εμπαθείς μπορούν να μείνουν απαθείς.

ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ «Ζ» Εκδόσεις ΘΕΜΕΛΙΟ

 

Όλος ο κόσμος, ως τους αντίποδες, η γης ολόκληρη ως τα βάθη της Κίνας είναι υπεύθυνη για την αδικία που γίνεται και σ’ έναν άνθρωπο ακόμη και στον πιο μικρό, τον πιο ασήμαντο άνθρωπο.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ “ΜΕΡΕΣ Δ΄”  

  

Αποσπάσματα από τη συνέντευξη της Κωνσταντίνας Κούνεβα στο Σταύρο Θεοδωράκη για την εκπομπή του ΜΕΓΚΑ «ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ»:

Μιλάτε σαν να μην έχετε μίσος μέσα σας.
Όντως δεν έχω μίσος.

Ούτε καν για αυτόν τον συγκεκριμένο άνθρωπο που το έκανε;
Τον λυπάμαι. Αυτός ο άνθρωπος έχει προβλήματα μεγάλα. Έχει πρόβλημα μεγάλο με την ψυχή του, τον εαυτό του. Γι’ αυτό έχει τέτοια συμπεριφορά.

Σας έκανε μεγάλο κακό όμως. Έχει μια ευθύνη.
Σε μένα το κακό φαίνεται. Σ’ εκείνους δε φαίνεται. Αυτός τραβάει πολύ περισσότερα από μένα… Είμαι σίγουρη. Όταν κάνεις επίθεση σε άλλους ανθρώπους, σε άλλο ον, αυτή η επίθεση πολλαπλασιάζεται και σε χτυπάει πολύ δυνατά. Γυρνάει σε σένα.

Δηλαδή κάποια άλλη γυναίκα στη θέση σας, φαντάζομαι θα έλεγε… ο εγκληματίας… και η κάθε της λέξη θα έβγαζε μίσος. Οι δικές σας λέξεις βγάζουν κατανόηση.
Μπορεί αυτό να έρχεται από το μητρικό ένστικτο που έχει μια γυναίκα… Πιο πολύ σκέφτομαι τη μητέρα του παιδιού. Τι πόνο περνά αυτή η μητέρα που θα μάθει μια στιγμή ή ξέρει ότι το παιδί της εκφράζεται έτσι στην κοινωνία….

 

Ο φόβος δε βοηθάει. Ο φόβος δε σ’ αφήνει να ζεις ελεύθερος. Ο φόβος είναι καταστροφή.

Για να αποκτήσεις μια καλή συνήθεια πολλές φορές χρειάζεται ολόκληρη ζωή. Για τις κακές συνήθειες, φτάνει και μια στιγμή.

Δεν έχει σημασία σε τι θρησκεία ανήκει ο άνθρωπος. Έχει σημασία τι σοφία αποκτάει ο καθένας. Γιατί σε καθεμιά θρησκεία υπάρχει τεράστια σοφία, αρκεί να μπορείς να την καταλάβεις.

Έκφραση με βία δε χρειάζεται. Υπάρχει ένας τρόπος πολύ καλός, ο λόγος.

Βία σημαίνει φόβος. Βία χρησιμοποιεί αυτός που φοβάται.

Δε χρειάζεται ιδεολογία στη ζωή, χρειάζεται σοφία. Οι άνθρωποι χιλιάδες χρόνια πριν από εμάς έχουν ανακαλύψει τη σοφία.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΚΟΥΝΕΒΑ από τη συνέντευξή της στο Σταύρο Θεοδωράκη για την εκπομπή του ΜΕΓΚΑ «ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ» 

  

Απόσπασμα από τη συνέντευξη της Σοφίας Ψυχογιού στο Σταύρο Θεοδωράκη για την εκπομπή του ΜΕΓΚΑ «ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ»:

Τι έχεις να πεις σ’ αυτούς που σε χτύπησαν;
Ότι δεν υπήρχε κανένας λόγος να το κάνουν. Τι καταλάβανε που μας κάναν σουρωτήρι; Ήτανε δέκα άτομα δόκιμοι. Δηλαδή δεν ήμασταν σε φάση ούτε άμυνας, ούτε επίθεσης, ούτε τίποτα. Στο άσχετο τελείως. Εκεί δεν κολλάει πουθενά, δηλαδή μέχρι και στον πόλεμο είσαι υποψιασμένος, ξέρεις ότι από κάπου θα σου έρθει η σφαίρα και θα κρυφτείς, δηλαδή κι εκεί ξέρεις τι να κάνεις. Εδώ δεν ξέρεις.

ΣΟΦΙΑ ΨΥΧΟΓΙΟΥ από τη συνέντευξή της στο Σταύρο Θεοδωράκη για την εκπομπή του ΜΕΓΚΑ «ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ»

 

 

Ημερολόγιον Σκόκου

20/11/2009
 

Χουάν Μιρό (1893-1983) «TCCC»
Έργα του Μιρό εκτίθενται στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Θεσσαλονίκης στην έκθεση:
«Ο Miro της Μαγιόρκας» (6/9/2009-5/2/2010)

 
Μωσαϊκόν:

Διά να βαδίζη τις ησύχως την οδόν της ζωής, δεν πρέπει να έχη πολύ οξείαν την όρασιν.

Ο υιός πλουτίσαντος δι’ ατιμίας ημπορεί να ήνε τίμιος άνθρωπος. Αλλ’ ο γαμβρός του, ποτέ!

Οι περισσότεροι άνθρωποι επαινούν ενθουσιωδώς τα ωραία βιβλία, αποφεύγουν όμως την ανάγνωσιν αυτών.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΣΚΟΚΟΥ Τόμ. 6, Αρ.0 (1891)

 

Συζυγικαί τρυφερότητες:

-Είμαι βέβαιος, καϋμένη, πως αν απέθνησκα, ημπορούσες να υπανδρευθής και αυτόν τον Σατανάν, μόνον και μόνον διά να ιδής αν θα τον υποτάξης εις την θέλησίν σου.
-Θα το έκαμνα βεβαίως, κύριέ μου, εάν ο νόμος επέτρεπε να νυμφεύεται η γυνή τον πατέραν του πρώην συζύγου της.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΣΚΟΚΟΥ Τόμ. 6, Αρ.0 (1891)

 

Χουάν Μιρό (1893-1983)
 

Σκέψεις μισανθρώπου (Δ. Κακλαμάνος):

Ο άνθρωπος δεν επροικίσθη εκ φύσεως με το αίσθημα της αρετής. Κατορθώνει δε να συνοικειωθή μετ’ αυτής – όταν το κατορθώνη! – κατόπιν διά μακράς ηθικής ορθοπεδίας, αναλόγου προς την εν χρήσει ιατρικώς διά την ίασιν των ραιβών σκελών και των στρεβλών ποδών. Επί το γοργότερον ηδύνατο τις να είπη συνοψίζων την ιδέαν ταύτην: Και η συνείδησις έχει ανάγκην κ ο ρ σ έ.

Δεν υπάρχει καταλληλότερος τρόπος διά να γείνη κανείς φιλάργυρος από το ν’ αποκτήση χρήματα.

Να είμαι ευχάριστος εις τους άλλους – ευρίσκω το πράγμα πολύ δύσκολον και παραιτούμαι. Να μη τους είμαι δυσάρεστος – το θεωρώ καθήκον και δεν συγχωρώ εις κανένα να το παραμελή.

Δεν υπάρχει αστειότερον πράγμα από την αντίθεσιν μεταξύ της λύσσης, με την οποίαν έξω της εξουσίας τα κόμματα πολεμούν τας καταχρήσεις της κυβερνήσεως, και της προθυμίας με την οποίαν ερχόμενα εις την εξουσίαν υιοθετούν αυτάς. Νομίζει κανείς ότι εκτός της αρχής καταλαμβάνονται από ιεράν αγανάκτησιν διότι παρανομούν άλλοι αντ’ αυτών.

Δ. ΚΑΚΛΑΜΑΝΟΣ από το ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΣΚΟΚΟΥ Τόμ. 6, Αρ.0 (1891)

 

Στιγμαί θυμηδίας (ανωνύμως):

Μεταξύ ιατρού και της κυρίας Ο.  η οποία πρόκειται να υποβληθή εις εγχείρησιν επί της κνήμης:
-Και θα φαίνεται, ιατρέ, η ουλή μετά την εγχείρησιν;
-Μα αυτό, κυρία μου, εξαρτάται… από σας!

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΣΚΟΚΟΥ Τόμ. 6, Αρ.0 (1891)

 

Χουάν Μιρό (1893-1983) «Το καρναβάλι του Αρλεκίνου»

 
Τι ημπορεί να κάμη η γυνή:

Ημπορεί να συνομιλή μετά γλυκύτητος εις άλλην γυναίκα, την οποία μισίε, ενώ δύο άνδρες εις παρομοίαν περίστασιν θα έσπαζεν ο εις το κεφάλι του άλλου.

Ημπορεί να παρασύρη άνθρωπον εντός 24 ωρών εις την αυτοκτονίαν και εν διαστήματι δύο λεπτών της ώρας να τον επαναφέρη εκ νέου εις τον παράδεισον.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΣΚΟΚΟΥ Τόμ. 6, Αρ.0 (1891)

 

Συμβουλή:

Ύπαγε εις τους ξένους δι’ ελεημοσύνην, εις τους γνωρίμους διά παρηγορίαν και εις τους συγγενείς σου διά… τίποτε. Θα επιτύχης παντού.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΣΚΟΚΟΥ Τόμ. 6, Αρ.0 (1891)

 

Χουάν Μιρό (1893-1983) «Ποίηση»

  
Μωσαϊκόν

Δίκαζε εχθρούς και ποτέ φίλους, διότι εκ των δύο εχθρών αποκτάς τον ένα φίλον, ενώ εκ των δύο φίλων αποκτάς τον ένα εχθρόν.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΣΚΟΚΟΥ Τόμ.7, Αρ. 0 (1892)

 
Εδώ κι εκεί

Η παρρησία ομιλεί περί των παρόντων ως να ήσαν απόντες. Η ευγένεια ομιλεί περί των απόντων ως να ήσαν παρόντες.

Εν τη δυστυχία σου εάν σε εγκαταλίπη ο φίλος σου, μη λυπήσαι. Δεν έχασες τίποτε.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΣΚΟΚΟΥ Τόμ.7, Αρ. 0 (1892)

 

Εδώ κι εκεί

Ό,τι καλείται σταθερότης εις βασιλέα, καλείται πείσμα εις όνον.

Ο γάμος μετά καλής γυναικός είνε λιμήν εν τη τρικυμία. Αλλ’ ο γάμος μετά κακής γυναικός είνε τρικυμία εν τω λιμένι.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΣΚΟΚΟΥ Τόμ. 8, Αρ. 1 (1893)

 

 Χουάν Μιρό (1893-1983) «Η φάρμα»

 

Στιγμαί θυμηδίας

Ο υπουργός κ. Σ. είχε καλέσει εις γεύμα τον δημοσιογράφον κ. Γ. , όστις την προτεραίαν τον είχεν υβρίσει εις την εφημερίδα του.
-Τι να κάμω! έλεγεν εις φίλον του απορούντα. Αφού δεν μπορώ να του κλείσω το στόμα, πρέπει να του το μπουκώσω.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΣΚΟΚΟΥ Τόμ. 8, Αρ. 1 (1893)

 

 Εδώ κι εκεί

Μεταξύ ιατρού και πελάτου:
-Είνε λοιπόν τόσον σοβαρά η ασθένειά μου, γιατρέ;
-Πολύ σοβαρά. Εις τους εκατό γλυτόνει ένας.
Ο ασθενής αρχίζει να τρέμη και ο ιατρός εξακολουθεί:
-Αλλά μη φοβήσθε. Είσθε ο εκατοστός που περνάει απ’ τα χέρια μου με την ίδια αρρώστια. Οι 99 επήγαν καλλιά τους, επομένως…
-… !!! … !!!

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΣΚΟΚΟΥ Τόμ. 9, Αρ. 0 (1894)

 

Στιγμαί θυμηδίας

Ο παπα-Δημήτρης θέλει να παρηγορήση τον Κώσταν, του οποίου προ ολίγου εκήδευσαν την σύζυγον:
-Υπομονή! Ο Θεός έτσι ήθελε και την επήρε.
Και ο Κώστας ως εν αφαιρέσει:
-Ο Θεός την πήρε; Ουμ! Θα καλοπεράση μαζή της!

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΣΚΟΚΟΥ Τόμ. 9, Αρ. 0 (1894)

 

Μωσαϊκόν

Πρέπει να κατορθώση τις να γίνη αγαπητός, διότι οι άνθρωποι δεν είνε δίκαιοι, παρά μόνον προς εκείνους τους οποίους αγαπώσι.

Ουδέν ομοιάζει τόσον προς την αδικίαν, όσον η βραδέως αποδιδομένη δικαιοσύνη. 

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΣΚΟΚΟΥ Τόμ. 9, Αρ. 0 (1894)

 

 Χουάν Μιρό (1893-1983) «Μελαγχολία»

ιστορίες από τα χρόνια της χούντας

18/11/2009
 
«Καταστράφηκε μια χώρα ολόκληρη»

Η Μαρία Ρεζάν διηγείται το παρακάτω περιστατικό που συνέβη τις πρώτες μέρες μετά το πραξικόπημα του 1967:

Ανάμεσα στους θαμώνες ενός ζαχαροπλαστείου ήταν και ο Γάλλος σκηνοθέτης Κλωντ Σαμπρόλ, που την εποχή εκείνη γύριζε στην Ελλάδα το φιλμ «Ο δρόμος τη Κορίνθου». Ένα έργο που όσοι δεν το είδαν δεν έχασαν απολύτως τίποτα. Με ήξερε, όπως ήξερε και την Τασσώ, γιατί καμιά φορά παρακολουθούσαμε τα γυρίσματα για την «Ελευθερία». Σηκώθηκε, λοιπόν, από το τραπέζι που καθότανε, πλησίασε και με έντονες χειρονομίες μου είπε:
-Κα – τα – στρά – φη – κα ! Τα γυρίσματα σταμάτησαν. Merde! (σκατά).
-Εδώ καταστράφηκε μια χώρα ολόκληρη, κύριε Σαμπρόλ, του είπα, και θέλετε να συγχυστώ για το έργο σας;

ΜΑΡΙΑ ΡΕΖΑΝ «ΜΕ ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ… ΓΙΑ ΜΙΑ ΖΩΗ ΕΤΣΙ, ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ» Εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ

 
“Γεννήθηκα Ελληνίδα, θα πεθάνω Ελληνίδα”

Η Μελίνα Μερκούρη θυμάται πώς έμαθε ότι της αφαιρέθηκε η ελληνική ιθαγένεια από τη χούντα των συνταγματαρχών:

Νωρίς το πρωί της 12ης Ιουλίου 1967, το τηλέφωνο, εκείνος ο ήχος. Ήταν ένας δημοσιογράφος που τηλεφωνούσε απ’ την Αγγλία: “Κυρία Μερκούρη, ο κ. Παττακός, ο Έλληνας υπουργός των Εσωτερικών, σας κήρυξε εχθρό του λαού. Λέει πως βλάψατε ηθικά και οικονομικά τη χώρα. Η περιουσία σας θα δημευθεί και σας αφαιρούν την ελληνική ιθαγένεια. Για μια στιγμή δεν μπορούσα να μιλήσω. “Έχετε κανένα σχόλιο;” Προσπάθησα να βρω τη φωνή μου. “Κυρία Μερκούρη, ο κ. Παττακός σας κήρυξε μη Ελληνίδα. Έχετε να κάνετε κανένα σχόλιο;” Τα λόγια ανέβηκαν στα χείλια μου. “Γεννήθηκα Ελληνίδα, θα πεθάνω Ελληνίδα. Ο κ. Παττακός γεννήθηκε φασίστας, θα πεθάνει φασίστας”.

ΜΕΛΙΝΑ ΜΕΡΚΟΥΡΗ “ΓΕΝΝΗΘΗΚΑ ΕΛΛΗΝΙΔΑ” Εκδόσεις ΔΑΙΔΑΛΟΣ

 

“Το τίμημα για να είσαι Έλληνας”

Η Αμαλία Φλέμιγκ περιγράφει το διάλογο που είχε με τον Θεοφιλογιαννάκο κατά τη διάρκεια της σύλληψής της από το δικτατορικό καθεστώς του Παπαδόπουλου:

Την Πέμπτη ήταν κιόλας τρεισήμισι μέρες που βρισκόμουν εκεί. Δεν είχα βάλει τίποτα στο στόμα μου εδώ και πενήντα οκτώ ώρες, μα εξακολουθούσα να μην πεινάω. Οι φωνές και οι απειλές του Θεοφιλογιαννάκου και η αγωνία μου για τα πρόσωπα που κινδύνευαν ίσως να συλληφθούν μου έφερναν συνεχώς διάθεση για εμετό. Κατά τις δέκα ο Θεοφιλογιαννάκος με κάλεσε και πάλι, αυτή τη φορά για να μου κάνει μια πρόταση: -Μιλήσαμε με τον πρωθυπουργό για σας, μου είπε, και με ποιο τρόπο είναι δυνατό να σας εμποδίσουμε να κάνετε κι άλλο κακό στην πατρίδα μας. Αποφασίσαμε ότι θα είστε λιγότερο επικίνδυνη αν φύγετε στο εξωτερικό. Κάντε μας λοιπόν μια μικρή λίστα των πραγμάτων που θέλετε, να τα βάλουν σε μια βαλίτσα και να σας συνοδέψουμε στο αεροδρόμιο. Πιθανόν να γράψετε κανένα άρθρο, θα πείτε τα δικά σας για λίγο, και ύστερα θα μπείτε στη χορεία των άλλων αλητών, της Ελένης Βλάχου και των άλλων. Τον ρώτησα αν αυτό εσήμαινε ότι θα χάσω την ελληνική μου υπηκοότητα. -Βεβαίως, είπε. Κάθισα πίσω στην καρέκλα μου πιο αναπαυτικά. Ένιωθα τώρα δυνατή. -Με τη θέλησή μου ποτέ δεν φεύγω, είπα. Έμεινε κατάπληκτος. Μου μίλησε για τα μαρτύρια που επρόκειτο να τραβήξω στο ΕΑΤ – ΕΣΑ κατά τις επόμενες μέρες ή βδομάδες της ανακρίσεως, μαρτύρια για τα οποία δεν είχα ιδέα, και για την τελική δικαστική απόφαση που θα μ’ έστελνε για χρόνια στη φυλακή να σαπίσω. -Σας συνιστώ ζωηρώς να δεχθείτε την προσφορά τώρα που σας την κάνουμε. Πιστέψτε με πως γλιτώνετε από πολλά οδυνηρά πράγματα. -Φαίνεται πως το τίμημα για να είσαι Έλληνας είναι πολύ μεγάλο, μα δέχομαι να το καταβάλω, απάντησα. -Θα το μετανιώσετε πικρά, μου είπε.

ΑΜΑΛΙΑ ΦΛΕΜΙΓΚ “ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗ” Εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΣ

 

 

“Απέκτησα σπίτι αλλά έχασα το οικόπεδο”

Ο Α. Σαββάκης θυμάται την αντίδραση του Τσαρούχη στην επιβολή της δικατορίας του 1967:

Το ίδιο εκείνο πρωί της 21ης Απριλίου βγαίνοντας, είδε τα τανκ στους δρόμους και νόμισε στην αρχή πως ο Γαβράς γύριζε τη νέα του ταινία. Έφυγε προτού προλάβει να χαρεί το νεόκτιστο σπίτι στο Μαρούσι. “Μα πού πας; Φεύγεις τώρα που απέκτησες σπίτι;” του είπε ο φίλος του Ντίνος Δοξιάδης. “Απέκτησα σπίτι αλλά έχασα το οικόπεδο”, του απάντησε ο Τσαρούχης.

ΑΛΕΞΙΟΣ ΣΑΒΒΑΚΗΣ “ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ” Εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

 

«Με τη μία στο κεφάλι»

Ο Νίκος Μπογιόπουλος γράφει στον Ριζοσπάστη:

Το μεσημέρι της 18ης Νοέμβρη 1973, ο ταγματάρχης Ντερτιλής βρίσκεται με το υπηρεσιακό τζιπ έξω από την κατεστραμμένη πύλη του Πολυτεχνείου. Απέναντι, Πατησίων και Στουρνάρα, οι αστυφύλακες χτυπούν ένα νεαρό, που προς στιγμήν τους ξεφεύγει. Ο Ντερτιλής βγάζει από το μπουφάν το περίστροφο και πυροβολεί.
“Ο νεαρός έπεσε σαν κοτόπουλο”, περιγράφει στην κατάθεσή του ένα χρόνο αργότερα ο οδηγός του Ντερτιλή – ο 21 ετών τότε Αντώνης Αγριτέλης – και συνεχίζει: “Μετά το φόνο ο Ντερτιλής σα να μη συνέβαινε τίποτα μπήκε στο τζιπ και χτυπώντας με στην πλάτη μου είπε: “Με παραδέχεσαι, ρε; Σαράντα πέντε χρονών άνθρωπος και με τη μία στο κεφάλι!”…

απόσπασμα από άρθρο του Νίκου Μπογιόπουλου (ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 16/11/2005)
http://www1.rizospastis.gr/story.do?id=3110523&pulDate=16/11/2005 

 

«Δεν πρέπει να είναι Έλληνες»

Η Νίτσα Κανελλοπούλου, σύζυγος του Παναγιώτη Κανελλόπουλου, θυμάται τη σύλληψή του από τους χουντικούς:

Εκείνο το χάραμα της 21ης Απριλίου θα μου μείνει αξέχαστο. Όρμησαν τέσσερις μέσα στο δωμάτιο. «Δεν πρέπει να είναι Έλληνες είπα στον Παναγιώτη, γιατί δεν μπορούσα να πιστέψω πως δικοί μας άνθρωποι συμπεριφέρονταν έτσι.

από το βιβλίο της ΝΙΤΣΑΣ ΛΟΥΛΕ (ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ) «ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ» Εκδόσεις ΕΙΡΗΝΗ ΕΠΕ 

 

«Για να σώσει το Έθνος»

Ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος θυμάται τη σύλληψή του από τη χούντα:

Στο Πεντάγωνο που με πήγαν είδα μια ακαταστασία. Λοχαγοί και Ταγματάρχες σε έξαψη. Ανεβοκατέβαιναν, κτυπούσαν τις πόρτες, φώναζαν. Μόνο επιτελείο δεν θύμιζε. Πλήρης απειθαρχία. Με έβαλαν σε ένα γραφείο που ήταν κοντά στην είσοδο και βλέπω μέσα τον Αρμπούζη τον στρατηγό, που ήταν αρχηγός επιτελείου. Τον είχαν όρθιο με τέσσερις λοχαγούς δίπλα του. Ήξερα πως δεν ήταν άνθρωπος που κάνει κινήματα. Μου είπε ότι τον είχαν και αυτόν συλλάβει. Τότε απευθύνθηκα στους λοχαγούς που κρατούσαν όλοι αυτόματα και τους είπα: «Εσείς δεν γνωρίσατε ποτέ πεδίο μάχης. Ο στρατηγός έχει πολεμήσει, πρέπει να ντρέπεστε». Κατέβασαν τα όπλα. Σε λίγο παρουσιάστηκε ένας σιδηρόφρακτος ταξίαρχος. Ήταν ο Παττακός. Πολύ κωμικός με κράνος. Σε διαβεβαιώ, πως αν δεν ήταν τέτοια η περίσταση θα έκανα πολύ χιούμορ. Το πρόσωπό του ήταν τέτοιο που σου προξενούσε γέλια.
Με ύφος περίεργο μου είπε ότι κινήθηκε ο στρατός για να σώσει το Έθνος. Τον ρώτησα από ποιον και άρχισε να τα μασάει. «Είμαι υπό κράτηση;» τον ξαναρώτησα. «Όπως βλέπετε, ναι» μου απάντησε και έφυγε, χωρίς να μου δώσει άλλη εξήγηση.

από το βιβλίο της ΝΙΤΣΑΣ ΛΟΥΛΕ (ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ) «ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ» Εκδόσεις ΕΙΡΗΝΗ ΕΠΕ

 

«Ώστε μεταχειρίζεται δύο ονόματα αυτός ο κύριος!»

Η Τατιάνα Γκρίτση Μιλλιέξ θυμάται το διάλογο που είχε με τον Παττακό, στην προσπάθειά της να πετύχει την αποφυλάκιση του Κοσμά Πολίτη:

-Και τι θέλεις και ήρθες;
-Κύριε Παττακέ, σήμερα το πρωί η αστυνομία του Ψυχικού συνέλαβε τον μεγαλύτερο Έλληνα πεζογράφο – που σίγουρα γνωρίζετε! – τον Κοσμά Πολίτη, γέροντα, καρδιακό, που την ημέρα του πραξικοπήματος…
-Της Επαναστάσεως (με διακόπτει με χτύπημα στο γραφείο με το χέρι).
Συνεχίζω:
-…βρήκε τη γυναίκα του νεκρή. Τώρα είναι θεομόναχος και άρρωστος. Κύριε Υπουργέ – πρώτη φορά τον προσφωνώ έτσι – αν δεν θέλετε να ξεσηκώσετε την παγκόσμιο γνώμη εναντίον σας για έναν συγγραφέα που θεωρείται και μελλοντικό Νόμπελ, πρέπει να διατάξετε να αφεθεί αμέσως ελεύθερος. Η καρδιά του κρέμεται από μια κλωστή. Αν πεθάνει θα θεωρηθείτε εσείς υπεύθυνοι για το θάνατό του. Για το καλό σας μιλώ.
Καινούριο χτύπημα του χεριού στο τραπέζι. Απευθύνεται στον υπασπιστή, τον κύριο Ντότσικα. «Πείτε σ’ αυτούς που τον πιάσαν πως δεν θέλω να ξεβρακώνουν τους γέρους. Τηλεφωνείστε αμέσως στο Ψυχικό για να μάθετε τους λόγους για τους οποίους κατηγορείται».
Η απάντηση έρχεται αμέσως. Τους είναι άγνωστο το όνομα του Κοσμά Πολίτη. Αναπηδάω, ζητάω συγγνώμη, εγώ έπρεπε να το έχω σκεφθεί, το πραγματικό όνομα του συγγραφέα είναι Πάρις Τεβελούδης.
Παττακός: -Αχαχούχα, ώστε μεταχειρίζεται δύο ονόματα αυτός ο κύριος!
Εγώ: -Φυσικά, ο Πάρις Τεβελούδης ήταν Διευθυντής Τραπέζης, ο κοινωνικός του τίτλος δεν του επέτρεπε να είναι και συγγραφεύς. Έτσι πήρε το ψευδώνυμο Κοσμάς Πολίτης, που πολλοί διατείνονται πως το διάλεξε επίτηδες γιατί το έργο του είναι κοσμοπολίτικο.
-Ώστε έτσι; Κοσμοπολίτης; Και σένα πώς είπες πως σε λένε;
Είπα το όνομά μου κι από μέσα μου έτρεμα. Τώρα λέω θ’ αφήσουν τον Πολίτη και θα μπαγλαρώσουν εμένα.
-Άιντε, πήγαινε, η Επανάστασις σέβεται τους γερόντους, θα κάνουμε τα δέοντα. Και απευθυνόμενος στον υπασπιστή του: Κάνε ό,τι πρέπει.
(…)
Τον συνάντησα μπροστά στην πόρτα του περιβολιού τους. Ήρεμος, αλλά γερασμένος ξαφνικά, με κείνη την κρυφή ειρωνική του διάθεση πάντα, μου είπε χαμογελαστά: «Μόνο εσύ μπορούσες να ρίξεις τη χούντα και να με ελευθερώσεις». Σκωπτικά αυτό και λυπημένα όσο η ψυχή του: «Αλλά ποιαν έννοια έχει η προσωρινή ελευθερία ενός ατόμου όταν χάνεται η έννοια της ελευθερίας;». Ξέρω από τότε πως την περίμενε κάθε μέρα και δεν αξιώθηκε να δει το πέσιμο της χούντας.

ΤΑΤΙΑΝΑ ΓΚΡΙΤΣΗ ΜΙΛΛΙΕΞ (από κείμενό της στο περιοδικό Η ΛΕΞΗ τ. 63-64, Απρίλης – Μάης 1987)

 

«Το δυάρι και το λουτροκαμπινέ, την τηλεοπτική συσκευή…»

Ο Κώστας Ταχτσής θυμάται την περίοδο της χούντας:

Όσο για το λαό, σε γενικές γραμμές, ε, αν πείνασε πολιτικά, δεν το ‘δειξε πολύ – αυτή τουλάχιστον ήταν η δική μου εντύπωση. Ο σιδεράς μου μου ‘λεγε «Ας τα αυτά, κυρ – Κώστα, είναι κανόνι ο Παπαδόπουλος». Ο μπακάλης μου θαύμαζε τα ελληνικά και τη ρητορική του δεινότητα. Η πλειονότητα είν’ αλήθεια του λαού, με τη γνωστή του σκωπτικότητα, κορόιδευε τον Παττακό για τις γόπες που ‘βαζε τον κόσμο να μαζεύει απ’ τους δρόμους, κυκλοφορούσανε σπαρταριστά ανέκδοτα, αλλά εις πείσμα του γραφικού συνταγματάρχη, η μίνι φούστα θριάμβευσε, ο Σκυλίτσης μπορεί να ‘κλεισε την Τρούμπα, αλλά η νεολαία του Πειραιά ξεμπουκάριζε κατά χιλιάδες απ’ τον ηλεκτρικό στο Μοναστηράκι, κάθε οικοδομικό τετράγωνο της Αθήνας, μαζί με το σούπερ-μάρκετ απόκτησε και το μπορντέλο του, στη Συγγρού εμφανίστηκαν οι πρώτοι τραβεστί κι έδιωξαν απ’ τις πιάτσες τις πραγματικές γυναίκες, με το διεθνές οικονομικό boom χάρις στο φτηνό πετρέλαιο έπεσε και στην Ελλάδα χρήμα, κλέβαν οι συνταγματάρχες, κλέβαν τα τσιράκια τους, αλλά κι οι μικρομεσαίοι άρχισαν να αποχτάνε, μαζί με το δυάρι και το λουτροκαμπινέ, την τηλεοπτική τους συσκευή, οι κουλτουριάρηδες στριμωχνόντουσαν στις μπουάτ για να χαρούν το Νέο Κύμα, τα ιδιόρρυθμα τραγούδια του Σαββόπουλου με την ακόμα πιο ιδιόρρυθμη βραχνή φωνή και ο Ταρζάν του Μαρκόπουλου έπαιρναν έναν κρυπτο-αντιστασιακό χαρακτήρα, τα μπενζινάδικα σου χάριζαν ποτήρια για να τα προτιμήσεις, η ζωή των εξωστρεφών φιλήδονων Ελλήνων συνεχιζόταν πάνω σ’ ένα ηφαίστειο που σιγόβραζε, αλλά λίγοι – όπως και πότε άλλωστε δε συνέβαινε το ίδιο; – μπορούσανε να το προβλέψουν. Υπήρχαν βέβαια οι εξόριστοι, υπήρχε η ΕΣΑ κι η Μπουμπουλίνας. Αλλ’ αυτό δεν ήταν δα και τίποτα πρωτόφαντο στον τόπο μας – μπροστά σ’ αυτά που είχανε δει τα μάτια του κοσμάκη στον Εμφύλιο, επρόκειτο για μπαγκατέλες.

ΚΩΣΤΑΣ ΤΑΧΤΣΗΣ (από κείμενό του στο περιοδικό Η ΛΕΞΗ τ. 63-64, Απρίλης – Μάης 1987)

 

«Εσείς δε χρειάζεται να ξέρετε τίποτα»

Η Ελένη Βλάχου θυμάται τη μέρα που τέθηκε «εις κατ’ οίκον περιορισμόν» από τη χούντα.

Αθήνα, 4 Οκτωβρίου 1967
Ένας ξαφνικός θόρυβος μας ξύπνησε.
Ήταν εφτά το πρωί. Κάποιοι χτυπούσαν δυνατά την πόρτα του διαμερίσματός  μας και ταυτόχρονα χτυπούσαν ασταμάτητα το κουδούνι.
(…)
-Ασφάλεια, είπε το μπλε κοστούμι. Εχουμε εντολή να κάνουμε έρευνα.
-Έχετε ένταλμα;
-Δεν χρειαζόμαστε ένταλμα.
-Έχετε καμιά ταυτότητα; επέμεινε ο άνδρας μου. Πώς ξέρουμε ότι είστε της Ασφάλειας;
Ο άλλος χαμογέλασε συμπονετικά.
-Εσείς δεν χρειάζεται να ξέρετε τίποτα. Εμείς είμαστ’ αυτοί που πρέπει να ξέρουμε.
Δεν έχω αλλάξει ούτε μια λέξη απ’ αυτό το λακωνικό διάλογο που σημάδεψε την αρχή της εποχής της σύλληψης μας στο σπίτι, και δε νομίζω ότι θα ξεχάσω ποτέ αυτή την τρομακτικά απλή εφαρμογή του όρου «ολοκληρωτικό καθεστώς» στην καθημερινή ζωή.

ΕΛΕΝΗ ΒΛΑΧΟΥ (από κείμενό της στο περιοδικό Η ΛΕΞΗ τ. 63-64, Απρίλης – Μάης 1987)

 

17 Νοέμβρη 1973: ιστορίες θυμάτων

14/11/2009
σάρωση0018
 
Σκότωσαν την αδερφή μου

Μεσημέρι, 17/11/1973. Στην ταράτσα του σπιτιού της οικογένειας του Φώτη Μπεκιάρη στο Νέο Κόσμο ανεβαίνουν γείτονες, φίλοι και η κόρη του, η Βασιλική, ένα 17χρονο κορίτσι – «λουλούδι», για να δούνε τι συμβαίνει στις φυλακές ανηλίκων που ήταν σχεδόν δίπλα τους. «Ξαφνικά την είδαμε να σωριάζεται. Είχε κτυπηθεί στο πίσω μέρος του κεφαλιού της. Την πήγαμε στον «Ευαγγελισμό». Τρεις ώρες αργότερα μας είπαν ότι πέθανε. Δεν μας έδωσαν τη σφαίρα. Εκείνες τις μέρες τα περιπολικά γύριζαν στην περιοχή. Μας παρακολουθούσαν. Εμάς που ήρθαμε από την Αμφιλοχία για να δουλέψουμε. Τη Βασιλική που ξυπνούσε από τα άγρια χαράματα για να δουλέψει στο ζαχαροπλαστείο. Για να βοηθήσει την οικογένεια». Ο Θωμάς Μπεκιάρης, ο αδερφός της Βασιλικής, 30 χρόνια μετά, θυμάται με πόνο. Έχει πικραθεί που τόσα χρόνια κανείς δεν πήγε να τους μιλήσει. Να τους παρηγορήσει. Ο ίδιος, τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, πήγαινε στο Πολυτεχνείο, στη γιορτή. Σήμερα δεν πάει. Τιμάει με το δικό του τρόπο τη Βασιλική. Απλά, όπως η μάνα του, που δεν ξέρει από πολιτική, αλλά κάθε 17 Νοέμβρη κατεβάζει το μαύρο μαντίλι ως κάτω και μοιρολογεί.

ΘΩΜΑΣ ΜΠΕΚΙΑΡΗΣ περιοδικό ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΤΑ ΝΕΑ – 15/11/2003)

 σάρωση0014

Βασιλική Μπεκιάρη του Φωτίου, 17 ετών, εργαζόμενη μαθήτρια, γεννημένη στα Αμπελάκια Βάλτου Αιτωλοακαρνανίας, κάτοικος Μεταγένους 8, Νέος Κόσμος.
Στις 12:00 το μεσημέρι, στις 17/11/1973, ενώ βρισκόταν στην ταράτσα του σπιτιού της επί της οδού Μεταγένους 8 στο Νέο Κόσμο, τραυματίστηκε θανάσιμα στον αυχένα από πυρά προερχόμενα είτε από περίπολο είτε από τη φρουρά του γειτονικού αναμορφωτηρίου (σημερινού σχολικού συγκροτήματος) και πέθανε αυθημερόν.
περιοδικό ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΤΑ ΝΕΑ – 15/11/2003)

 

 

Τιμώρησαν τον πατέρα μου και νεκρό

«Και συ φοιτητής είσαι;» Οι νεαροί ΕΣΑτζήδες ειρωνεύονταν τον 63χρονο Ανδρέα Κούμπο, ο οποίος νοσηλευόταν στο ΚΑΤ βαριά τραυματισμένος στη λεκάνη από πυρά μυδραλίου στις 18/11/1973. Ο γιος του Αλέκος το θυμάται καλά. Ένα μήνα νοσηλευόταν ο πατέρας του στο ΚΑΤ. Τελικά δεν τα κατάφερε. Έκανε εγχείρηση στομάχου (!) και πέθανε από ίκτερο. «Όλο αυτόν τον καιρό ζούσαμε ένα δράμα. Δεν μας άφηναν να τον πάρουμε στο σπίτι. Τον ειρωνεύονταν νεαροί φαντάροι. Θυμάμαι τον πατέρα που διαμαρτυρόταν. Που φώναζε πως και με κομμένα πόδια θα ‘βγαινε στους δρόμους και θα αποκάλυπτε  πώς και από ποιους χτυπήθηκε».
Σήμερα, τριάντα χρόνια μετά, ο 60χρονος πια γιος του Αλέκος (έχει εργοστάσιο με είδη λευκοσίδηρου) θυμάται με πίκρα εκείνα τα χρόνια. Και δεν είναι μόνο ο τραυματισμός. Ο εξευτελισμός του πατέρα του συνεχίστηκε και μετά θάνατον. Όταν η θλιβερή πομπή έφτασε στους Σοφάδες Καρδίτσας, το χωριό από όπου καταγόταν ο «κύριος Αλέκος», εκτός από τους εκατοντάδες συγγενείς και φίλους, εκατοντάδες ήταν και οι χωροφύλακες οι οποίοι είχαν αναπτυχθεί γύρω από το νεκροταφείο. Φεβρουάριος μήνας. Οι ώρες περνούσαν και δεν άφηναν τη νεκροφόρα να πλησιάσει. Έπαιρνε να νυχτώνει. Οι συγγενείς και οι φίλοι άρχισαν να αποχωρούν. Η ώρα πήγε οκτώ το βράδυ. Παντού σκοτάδι, κρύο και μια μοναξιά που τσάκιζε κόκαλα. Κόντρα στις παραδόσεις της Εκκλησίας μας (δεν γίνεται ταφή νεκρού μετά τη δύση του ηλίου), οι χωροφύλακες επέβαλαν να ταφεί ο νεκρός εκείνη την ώρα με τα φώτα της νεκροφόρας.

ΑΛΕΚΟΣ ΚΟΥΜΠΟΣ περιοδικό ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΤΑ ΝΕΑ – 15/11/2003)

 σάρωση0016

Ανδρέας Κούμπος του Στεργίου, 63 ετών, βιοτέχνης από την Καρδίτσα, κάτοικος Αμαλιάδος 12, Κολωνός.
Γύρω στις 11:00, στις 18/11/1973, ενώ βάδιζε στη διασταύρωση των οδών Γ΄ Σεπτεμβρίου και Καποδιστρίου, τραυματίστηκε στη λεκάνη από πυρά μυδραλίου τεθωρακισμένου στρατιωτικού οχήματος. Μεταφέρθηκε στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του ΕΕΣ (Γ΄ Σεπτεμβρίου), κατόπιν στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών και τέλος στο ΚΑΤ, όπου και πέθανε στις 30/1/1974.

περιοδικό ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΤΑ ΝΕΑ – 15/11/2003)

 

 

σάρωση0015

Δημήτρης Θεοδωράς, 5,5 ετών, κάτοικος Ανακρέοντος 2, Ζωγράφου.
Στις 13:00, στις 17/11/1973, ενώ διέσχιζε με τη μητέρα του (Μαρία Θεοδωρά) τη διασταύρωση της οδού Ορεινής Ταξιαρχίας με τη Λεωφόρο Παπάγου στου Ζωγράφου, τραυματίστηκε θανάσιμα στο κεφάλι από πυρά στρατιωτικής περιπόλου με επικεφαλής αξιωματικό (πιθανόν ο ίλαρχος (…) του Κ. Ε. Τ/Θ), που βρισκόταν ακροβολισμένη στον κοντινό λόφο του Αγίου Θεράποντος. Εξέπνευσε ακαριαία και, όταν μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο των Παίδων, απλώς διαπιστώθηκε ο θάνατός του.

περιοδικό ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΤΑ ΝΕΑ – 15/11/2003)

 

 
Η κατάθεση του Μίμη Τραϊφόρου:

Όπως αναφέρει στην κατάθεσή του, «περί ώραν 2:15 της Κυριακής 18/11/1973 ευρισκόμουν εις το μπαλκόνι του σπιτιού μου επί της οδού Πατησίων και αντελήφθην έναν νεαρό άνδρα, ύψους περίπου 1,80 μ. με μακριά μαλλιά, να κατέρχεται την οδόν Στουρνάρη, ήσυχος και αδιάφορος. Καθώς είχεν φθάσει εις το μέσον της διασταυρώσεως των άνω οδών, φαίνεται ότι κάποιος από το Πολυτεχνείο του φώναξε κάτι, εγώ δεν άκουσα τίποτε, αλλά το συμπεραίνω, διότι τον είδα να επιταχύνη το βήμα του και στον τρίτο – τέταρτο βηματισμό του άκουσα δύο πυροβολισμούς. Εκ των υστέρων έμαθα ότι ο ανωτέρω αποβιώσας ωνομάζετο Μυρογιάννης, υιός θυρωρού, ο οποίος πήγαινε να επισκεφθή τον πατέρα του εις κάποιαν πολυκατοικίαν επί της οδού Γ΄ Σεπτεμβρίου. Ο πατέρας του επεσκέφθη την σύζυγόν μου, Σοφίαν Βέμπο, και της άφηκε μιαν φωτογραφίαν του νεκρού με αφιέρωσιν, εγώ έλειπα κατά την επίσκεψιν του ανωτέρω.  

σάρωση0017

Μιχαήλ Μυρογιάννης του Δημητρίου, 20 ετών, ηλεκτρολόγος, από τη Μυτιλήνη, κάτοικος Ασημάκη Φωτήλα 8, Αθήνα.
Στις 12:00 το μεσημέρι, στις 18/11/1973, ενώ βάδιζε στη διασταύρωση των οδών Πατησίων και Στουρνάρη, τραυματίστηκε θανάσιμα στο κεφάλι από πυρά περιστρόφου αξιωματικού του στρατού (συνταγματάρχης Νικόλαος Ντερτιλής¹). Μεταφέρθηκε στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του ΕΕΣ (Γ΄ Σεπτεμβρίου) σε κωματώδη κατάσταση και κατόπιν στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών, όπου πέθανε αυθημερόν.

περιοδικό ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΤΑ ΝΕΑ – 15/11/2003)

 

¹ Ο οδηγός του Ν. Ντερτιλή, Αντώνης Αγριτέλης, κατέθεσε στη δίκη του Πολυτεχνείου ότι ο Ντερτιλής σκότωσε εν ψυχρώ τον Μιχάλη Μυρογιάννη, έναν από τους εξεγερμένους, την ώρα που ο 20χρονος νέος επιχειρούσε να ξεφύγει από αστυνομικούς. Ο ίδιος ο Ντερτιλής αμφισβήτησε τη μαρτυρία του Αγριτέλη, αλλά το δικαστήριο τον καταδίκασε στη βάση και αυτού του στοιχείου. (περισσότερα στο άρθρο του Τάσου Τέλλογλου: «Ν. Ντερτιλής: Εγώ δεν θα… αρρωστήσω«, εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 27/7/2008) 

 

 σάρωση0019

Αλέξανδρος Σπαρτίδης του Ευστρατίου, 16 ετών, μαθητής, από τον Πειραιά, κάτοικος Αγίας Λαύρας 80, Αθήνα.
Στις 10:30 περίπου το πρωί, στις 17/11/1973, ενώ βάδιζε στη διασταύρωση των οδών Πατησίων και Κότσικα, τραυματίστηκε θανάσιμα στην κοιλιά από πυρά της στρατιωτικής φρουράς που ενέδρευε στην ταράτσα του ΟΤΕ. Με διαμπερές τραύμα μεταφέρθηκε από τους διερχόμενους με Ι.Χ. αυτοκίνητο στο ΚΑΤ, όπου τον βρήκε νεκρό ο πατέρας του.

περιοδικό ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΤΑ ΝΕΑ – 15/11/2003)

 

 

σάρωση0020

Διομήδης Κομνηνός του Ιωάννη, 17 ετών, μαθητής, κάτοικος Λευκάδος 7, Αθήνα
Στις 16/11/1973, μεταξύ 21:30 και 21:45 βρισκόταν στη διασταύρωση των οδών Αβέρωφ και Μάρνη μεταφέροντας τραυματίες διαδηλωτές, τραυματίστηκε και ο ίδιος θανάσιμα στην καρδιά από πυρά που έριξαν, σκοπεύοντάς τον από απόσταση 10 μέτρων, άντρες της φρουράς του υπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Μεταφέρθηκε από διαδηλωτές και τον γιατρό Αντώνη Κοντόπουλο στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών του ΕΕΣ (Γ΄ Σεπτεμβρίου) και από εκεί νεκρός πλέον, στο Ρυθμιστικό Κέντρο Αθηνών (όπως λεγόταν τότε το Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο).

περιοδικό ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΤΑ ΝΕΑ – 15/11/2003)